Merhaba sevgili çocuklar! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Bugünkü dersimizde karşımızdaki bu sayfadaki etkinlikleri ve gelecek derse hazırlık kısmını birlikte inceleyeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
Öncelikle, sayfamızın üst kısmında kocaman bir başlık görüyoruz: 9. ETKİNLİK: Fablı kendi yazı stilinize göre yazınız.
Bu etkinlikte bizden bir fablı, yani hayvanların konuşturulduğu, sonunda da bize bir ders veren kısa hikâyeleri, kendi sözcüklerimizle, kendi anlatımımızla yeniden yazmamız isteniyor. Haydi, önce fablı dikkatlice okuyalım ve ne anlattığını anlamaya çalışalım.
TAMAH
Ağzında kemik, geçerken sudan,
Bir köpek kendi aksini görür.
Başkası sanır karşıda duran,
Köpeğin tamahı, gözünü bürür.
“Ne güzel bak, der, ondaki kemik,
Şüphesiz benim, daha çok çevik.”
Ağzını açıp o, hücum eder,
Kemiği fakat ağzından gider.
Tamaha düşen ne olur bakın,
Açgözlü, haris* olmayın sakın!
Ezop Masalları
Çeviren: Duhter Bayraktar Uçman
Fabılın altında iki tane kelimenin açıklaması var, onları da inceleyelim:
- 1. tamah: Açgözlülük.
- 2. haris: Açgözlü, hırslı.
Şimdi bu fablı adım adım inceleyelim ve etkinliği nasıl yapacağımızı konuşalım.
9. ETKİNLİK: Fablı kendi yazı stilinize göre yazınız.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bizden, okuduğumuz “Tamah” adlı fablı kendi cümlelerimizle, kendi kelimelerimizle yeniden yazmamız isteniyor. Tıpkı bir hikâyeyi kendi dilimizden anlatır gibi düşünebilirsiniz.
Adım 1: Fablı Anlamak
Fabıl, bize ağzında bir kemikle sudan geçerken kendi yansımasını gören bir köpeğin hikâyesini anlatıyor. Köpek, sudaki yansımasını başka bir köpek sanıyor ve onun kemiğinin daha büyük olduğunu düşünerek onu da almak istiyor. Bu isteği, yani tamahı, gözünü bürüyor. Tamah ne demekti? Evet, açgözlülük demek. Köpek, açgözlülük yüzünden kendi kemiğini de kaybediyor. Fabılın sonundaki “Açgözlü, haris* olmayın sakın!” cümlesi de bize bu konuda bir ders veriyor. Haris kelimesi de açgözlü ve hırslı anlamına geliyor.
Adım 2: Fablın Ana Fikrini Belirlemek
Bu fabl bize ne anlatmak istiyor? Bize vermek istediği ders ne? Bence en önemli ders şu: Sahip olduklarımızla yetinmeli, başkalarınınkine göz dikmemeliyiz. Çünkü açgözlülük, elimizdekini de kaybetmemize neden olabilir. Tıpkı köpeğin kendi kemiğini de kaybetmesi gibi.
Adım 3: Kendi Cümlelerimizle Yazmak
Şimdi sıra sende! Fablı kendi kelimelerinle yazarken şunları düşünebilirsin:
- Hikâyeyi sanki bir arkadaşına anlatıyormuş gibi düşünebilirsin.
- Kelime seçimlerini değiştirebilirsin. Örneğin, “geçerken sudan” yerine “bir dere kenarından geçerken” diyebilirsin.
- Cümleleri uzatıp kısaltabilir, farklı şekillerde kurabilirsin.
- Köpeğin duygularını veya düşüncelerini kendi cümlelerinle daha detaylı anlatabilirsin. Mesela, “Köpek, sudaki yansımasını görünce şaşırdı.” gibi eklemeler yapabilirsin.
- Önemli olan, hikâyenin ana olaylarını ve vermek istediği dersi korumak.
Örnek bir başlangıç şöyle olabilir:
Bir zamanlar, ağzında kocaman bir kemik olan obur bir köpek varmış. Dere kenarından geçerken suya baktığında, kendi yansımasını gördü. Ama ne görsün! Suda başka bir köpek, onun da ağzında bir kemik var sanmış. Üstelik o kemik, kendi kemiğinden daha büyükmüş gibi görünmüş gözüne…
Gördün mü? Kendi kelimelerimle, kendi anlatım tarzımla başladım. Sen de bu şekilde devam edebilirsin. Eminim çok güzel bir hikâye ortaya çıkaracaksın!
Şimdi de sayfamızın alt kısmındaki Gelecek Derse Hazırlık bölümüne bakalım.
Gelecek Derse Hazırlık: “Dostluk” ile ilgili söylenmiş atasözlerimizi araştırınız.
Bu bölümde bizden gelecek derse hazırlık olarak “dostluk” konusuyla ilgili atasözleri bulmamız isteniyor.
Adım 1: Atasözü Ne Demek?
Atasözleri, atalarımızın uzun gözlemler ve deneyimler sonucunda söyledikleri, öğüt verici, kalıplaşmış sözlerdir. Kısa ve öz olurlar, bize bir konuda yol gösterirler.
Adım 2: Nasıl Araştırma Yapacağız?
“Dostluk” ile ilgili atasözleri bulmak için:
- Ailendeki büyüklere, öğretmenlerine sorabilirsin. Onlar sana birçok atasözü söyleyebilirler.
- Atasözü ve deyimler sözlüklerine bakabilirsin. Kütüphanede veya evde varsa harika olur!
- İnternetten araştırma yapabilirsin. Ama unutma, interneti kullanırken büyüklerinden yardım almayı ve güvenilir kaynaklara bakmayı unutma.
Adım 3: Dostluk ile İlgili Atasözleri Örnekleri
Ben sana birkaç örnek vereyim ki ne aradığını daha iyi anla:
Dost kara günde belli olur.
Bu atasözü, gerçek dostların zor zamanlarımızda yanımızda olduğunu, bize yardım ettiğini anlatır.
Dost başa bakar, düşman ayağa.
Gerçek dostlar insanın iyi yönlerini, başarılarını görür ve takdir ederken, düşmanlar kusurlarını, eksiklerini arar demektir.
Dost ile ye, iç; alışveriş etme.
Bu atasözü de dostluk ilişkilerinde paranın, ticaretin araya girmemesi gerektiğini, yoksa dostluğun bozulabileceğini anlatır.
Bu atasözlerini araştırırken defterine not almayı unutma. Gelecek dersimizde bunları arkadaşlarımızla paylaşacağız!
Bugünkü dersimiz bu kadardı sevgili çocuklar. Umarım hem fablı anladık hem de gelecek derse nasıl hazırlanacağımızı öğrendik. Kendinize iyi bakın!