4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2 Sayfa 255

Merhaba sevgili öğrencim!

Bugün seninle çok güzel bir etkinliği inceleyeceğiz. Görseldeki soruyu adım adım çözerken, bir resmi nasıl anladığımızı ve bir yazıyla nasıl bağdaştırdığımızı öğreneceğiz. Hadi bakalım, dikkatlice dinle!

7. ETKİNLİK: Görsel, metinde aktarılan anlama nasıl katkı sağlamaktadır?

Sevgili öğrencim, bu soru bize hem resmi hem de resimle ilgili yazıyı dikkatlice incelememizi istiyor. Görselin (yani resmin), metinde anlatılanları anlamamıza nasıl yardımcı olduğunu bulacağız. Yani resim bize yazıyı daha iyi anlamamız için neler katıyor, bunu düşüneceğiz.

Adım 1: Görseli dikkatlice inceleyelim.

• Görsele baktığımızda, bir adam ve yerde duran kaplumbağalar görüyoruz.
• Adamın üzerinde derviş kıyafetleri var gibi, başında sarık, elinde bir ney (bir müzik aleti) ve bir asa (maşa) tutuyor.
• Kaplumbağalar sanki adamı dinliyor gibi, adam da onlara bakıyor.
• Resmin arka planında eski bir bina, dökülmüş duvarlar ve yerlerde fayanslar var gibi duruyor.
• Resmin altında “Kaplumbağa Terbiyecisi (1906) Osman Hamdi, Pera Müzesi” yazıyor. Bu bize resmin adını, ne zaman yapıldığını, kimin yaptığını ve şu anda nerede olduğunu söylüyor.

Adım 2: Metni dikkatlice okuyalım.

Metin, bu resmin aslında ilk adının “Kaplumbağalar ve Adam” olduğunu, “Kaplumbağa Terbiyecisi” isminin sonradan verildiğini anlatıyor. Sonra da resimdeki adamı, kıyafetlerini, elindekileri ve kaplumbağaları çok ama çok detaylı bir şekilde açıklıyor. Hatta adamın sırtındaki kabın kaplumbağa sırtına benzediğini, yerde beş adet kaplumbağa olduğunu ve resmin geçtiği yerin özelliklerini (Sivaslı dökülmüş duvarlar, fayanslı zemin) bile bir bir anlatıyor.

Adım 3: Görsel ile metni birleştirelim.

Şimdi düşünelim: Metin bize resimde ne olduğunu kelimelerle anlatıyor. Görsel ise bize metinde anlatılanları gözümüzle görmemizi sağlıyor. Yani, metni okurken kafamızda bir resim canlandırmaya çalışırız, değil mi? İşte bu görsel, o canlandırdığımız resmin ta kendisi! Metindeki her bir detayı, görselde açıkça görüyoruz. Sanki metin bize bir tarif veriyor, görsel de o tarifle yapılmış yemeği gösteriyor gibi düşünebilirsin. Her şey daha anlaşılır oluyor.

• Metin “Derviş kıyafeti giymiş bir adam” diyor, görselde o adamı tam olarak görüyoruz.
• Metin “başında sarığı, boynunda maşası, elinde neyi” diyor, görselde bunların hepsini net bir şekilde görüyoruz.
• Metin “ayaklarında çarığıyla kaplumbağaları izleyen sakallı bir ihtiyar” diyor, görselde tam da öyle birini görüyoruz.
• Metin “Yerde beş adet kaplumbağa” diyor, görselde evet, beş kaplumbağa sayabiliyoruz.
• Metin “Sivaslı dökülmüş duvarlar, fayansla kaplı zemin” diyor, görselde bu detayları fark edip “Aa, evet!” diyebiliyoruz.

Sonuç:

Sevgili öğrencim, görsel, metinde anlatılanları somutlaştırarak, yani gözümüzle görmemizi sağlayarak, metni daha iyi anlamamıza yardımcı oluyor. Metin sadece kelimelerle bir şeyler anlatırken, görsel o kelimelerin canlanmasını sağlıyor. Böylece metinde aktarılan anlamı daha kolay kavrıyor, hayal gücümüzü kullanmamıza gerek kalmadan her şeyi gözümüzle görüyoruz. Sanki bir hikaye okurken o hikayenin filmini izlemek gibi düşünebilirsin! Görsel, metnin anlattığı dünyayı bize açan bir pencere gibi, her şeyi daha gerçek ve anlaşılır kılıyor.

Umarım bu açıklama sana yardımcı olmuştur, sevgili öğrencim! Unutma, bazen bir resim bin kelimeye bedeldir derler, işte burada da görsel metni çok daha zenginleştiriyor.