Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Türkçe öğretmeniniz. Şimdi sizinle bu görseldeki etkinlikleri beraber inceleyip, nasıl yapacağımızı adım adım konuşalım. Hazır mısınız? Başlayalım!
9. ETKİNLİK: Hikâye unsurlarını kullanarak defterinize bir hikâye yazınız. Yazınızda olayları oluş sırasına uygun yazmaya dikkat ediniz. Yazdıklarınızın içeriğine uygun bir başlık belirleyiniz. Yazdıklarınızı dil bilgisi ve anlatım bozukluğu yönünden kontrol ediniz.
Sevgili çocuklar, bu etkinlikte bizden bir hikâye yazmamız isteniyor. Ama öyle sıradan bir hikâye değil, bize verilen hikâye unsurlarını kullanarak yazacağız. Hikâye unsurları, bir hikâyeyi oluşturan parçalar demektir. Tıpkı bir yapbozun parçaları gibi düşünebilirsiniz. Bu parçalar nelerdi, hatırlıyor muyuz? Olay, Konu, Kişiler, Yer ve Zaman. Şimdi bize verilen bu parçaları inceleyelim ve hikâyemizi nasıl kuracağımızı adım adım planlayalım.
Adım 1: Hikâye Unsurlarını Tanıyalım
- Olay: Havaların serinlemesiyle kuşların sıcak memlekete gitme hazırlıkları ve yolda yaşadıkları ilginç olaylar.
Burada bize hikâyemizin ana konusu, yani kuşların göç yolculuğu ve bu yolculukta başlarından geçenler anlatılıyor. Hikâyemizin iskeletini bu olay oluşturacak.
- Konu: Kuşların göç etmesi
Konu, hikâyenin genel olarak ne hakkında olduğunu anlatır. Yani bizim hikâyemiz göç eden kuşlar hakkında olacak.
- Kişiler: Anne kuş, Baba kuş ve yavruları.
Hikâyemizin kahramanları bu şirin kuş ailesi olacak. Onların ağzından ya da onların başından geçenleri anlatacağız.
- Yer: Orman
Hikâyemizin başladığı yer, yani kuş ailesinin yaşadığı yer orman olacak. Belki de yolculuk sırasında farklı yerlere uğrayabilirler, ama başlangıç noktamız orman.
- Zaman: Sonbahar
Hikâyemizin geçtiği mevsim sonbahar. Havaların soğumaya başladığı, yaprakların sararıp döküldüğü bu mevsim, kuşların göç zamanıdır.
Adım 2: Hikâyemizi Planlayalım ve Yazalım
Şimdi bu parçaları bir araya getirip güzel bir hikâye oluşturalım.
- Başlangıç: Hikâyemize sonbaharın gelmesiyle ormanda yaşayan kuş ailesinin, havalar soğumadan sıcak yerlere gitmek için hazırlık yapmasıyla başlayabiliriz. Mesela, “Sonbahar rüzgarları ormanı okşadıkça, yapraklar sararmaya başlamıştı. Ağacın dallarındaki yuvalarında yaşayan Küçük Kanat ailesi de telaşlıydı. Anne kuş ve Baba kuş, yavrularıyla birlikte sıcak ülkelere gitme zamanının geldiğini biliyorlardı.” gibi bir giriş yapabiliriz.
- Gelişme: Yolculuk sırasında başlarından geçenleri anlatmalıyız. Belki yavrularından biri yorulur, belki fırtınaya yakalanırlar, belki de yeni dostluklar kurarlar. Unutmayın, olayları oluş sırasına göre anlatmak çok önemli. Yani önce ne oldu, sonra ne oldu, şeklinde ilerleyeceğiz. Mesela, “Minik Kanat, uçmaktan çok yorulmuştu. Annesi ve babası onu cesaretlendiriyor, ‘Az kaldı yavrum, dayan!’ diyorlardı. Derken karşılarına kocaman bir dağ çıktı. Onu aşmak hiç de kolay olmayacaktı…” gibi olaylar ekleyebiliriz.
- Sonuç: Hikâyemizi, kuş ailesinin sıcak memleketlere ulaşması ve orada yeni bir hayata başlamasıyla bitirebiliriz. Mutlu bir son yakışır, değil mi? “Uzun ve yorucu bir yolculuğun ardından, sonunda yemyeşil topraklara, ılık suların aktığı bir yere ulaştılar. Burası, kış boyunca güvenle kalacakları yeni evleriydi. Minik Kanat, annesi ve babasıyla yeni yuvalarında huzurla uykuya daldı…” şeklinde bir son yazabiliriz.
Adım 3: Başlık Belirleyelim ve Kontrol Edelim
Hikâyemizi yazdıktan sonra ona uygun, dikkat çekici bir başlık bulmalıyız. Mesela, “Küçük Kanat’ın Göç Yolculuğu”, “Göçmen Kuşların Macerası” veya “Sonbahar Rüzgarları ve Kuşlar” gibi başlıklar düşünebiliriz. Son olarak, hikâyemizi baştan sona okuyup dil bilgisi hatalarını (noktalama işaretleri, yazım yanlışları) ve anlatım bozukluklarını (cümlelerin anlaşılır olup olmadığı) kontrol etmeyi unutmayalım.
10. ETKİNLİK: Tekerlemeyi kendi yazı stilinize göre yazınız.
Sevgili öğrencilerim, bu etkinlikte ise bize verilen bir tekerlemeyi kendi defterimize, kendi yazı stilimizle yazmamız isteniyor. Tekerleme neydi hatırlıyor musunuz? Genellikle çocuk oyunlarında veya masal başlangıçlarında söylenen, kafiyeli ve ritimli sözlere tekerleme deriz. Eğlenceli ve akılda kalıcı olurlar.
Adım 1: Tekerlemeyi İnceleyelim
Şimdi bize verilen tekerlemeyi dikkatlice okuyalım:
- Eveleme develeme
- Deve kuşu kovalama
- Helkede bülbül
- Bülbül kuşu nereye gitti
- Dağa gitti
- Dağdan ne zaman gelir
- Yazın gelir
- Yazılalım
- Bir sıraya dizilelim
- İnci boncuk
- Sen dur sen çık
Bu tekerleme Hasan Latif SARIYÜCE tarafından yazılmış. Ne kadar da güzel ve akılda kalıcı bir tekerleme, değil mi?
Adım 2: Kendi Yazı Stilimize Göre Yazalım
“Kendi yazı stilinize göre yazınız” derken, aslında bizden bu tekerlemeyi defterimize veya verilen boşluklara düzgün, okunaklı ve özenli bir şekilde yazmamız isteniyor. Herkesin el yazısı farklıdır, kimisi daha yuvarlak, kimisi daha dik yazar. Önemli olan, harfleri doğru yazmak, kelimelerin arasını boşluk bırakmak ve satırları takip ederek yazımızı anlaşılır kılmaktır.
Şimdi sen de yukarıdaki tekerlemeyi defterine veya kitabındaki boşluklara, elinden gelen en güzel ve okunaklı yazınla yazabilirsin. Her satırı sırasıyla ve dikkatlice yazmaya özen göster. Sanki bir resim çizer gibi, harfleri de özenle şekillendirmelisin.
İşte bu kadar! Gördün mü, ne kadar da kolaymış? Hem hikâye yazmayı hem de tekerlemeyi güzelce defterimize geçirmeyi öğrenmiş olduk. Aferin size çocuklar!