Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 4. sınıf Türkçe öğretmenin. Gönderdiğin soruları şimdi seninle birlikte adım adım inceleyelim ve doğru bir şekilde çözelim. Hazır mısın?
Öncelikle 6. etkinliğe bakalım. Bu etkinlik, bir Karagöz Hacivat oyununu sınıfta canlandırmanızı istiyor. Bu, çok eğlenceli bir sınıf içi etkinliktir. Karagöz ve Hacivat’ı tanıyor musun? Onlar bizim geleneksel gölge oyunumuzun en önemli karakterleridir. Bu etkinliği öğretmeninizle birlikte sınıfta yaparken çok keyif alacağına eminim!
Şimdi de 7. etkinliğe geçelim. Burada bize bazı cümleler verilmiş ve bu cümlelerde koyu yazılmış deyimlerin ne anlama geldiğini bulmamız isteniyor. Deyimler, kelimelerin gerçek anlamlarının dışında, başka bir anlamda kullanılmasıyla oluşan söz gruplarıdır. Haydi, teker teker inceleyelim:
1. Karagöz’ün iyice tepesi atar:
Çözüm:
Sevgili öğrencim, “tepesi atmak” deyimi, bir kişinin çok sinirlendiğini, öfkelendiğini anlatır. Yani Karagöz’ün iyice sinirlendiğini, kızdığını anlıyoruz.
Sonuç:
Çok sinirlenmek, öfkelenmek.
2. Ayaklarıma kara sular indi vallahi.
Çözüm:
Bu deyim, bir kişinin çok yorulduğunu, ayakta durmaktan veya çok yürümekten ayaklarının ağrıdığını anlatmak için kullanılır. Hani bazen çok koşarız ya da uzun süre ayakta kalırız da ayaklarımız sızlar, işte o hissi anlatır.
Sonuç:
Çok yorulmak, çok yorgun düşmek.
3. Karagöz öylece ortada kalakalır:
Çözüm:
“Ortada kalakalmak”, bir kişinin ne yapacağını bilemez duruma gelmesi, şaşkınlık içinde kalması veya bir konuda karar verememesi anlamına gelir. Hani bazen iki şey arasında kalırız da hangisini seçeceğimizi bilemeyiz, işte o durum gibi düşünebilirsin.
Sonuç:
Ne yapacağını bilememek, çaresiz kalmak, şaşkınlık içinde olmak.
4. Güm güm de güm güm, başımız şişti.
Çözüm:
Buradaki “Güm güm de güm güm” ifadesi bir deyimden ziyade, bir sesin sürekli tekrarlandığını ve bu durumun rahatsızlık verdiğini belirten bir ikilemedir. Yani sürekli tekrar eden, rahatsız edici bir ses yüzünden başlarının ağrıdığını veya rahatsız olduklarını anlatıyorlar.
Sonuç:
Sürekli ve rahatsız edici bir ses yüzünden bunalmak, başı ağrımak.
5. Hay iyiliğinizle yerin dibine geçin e mi?
Çözüm:
“Yerin dibine geçmek” deyimi, bir kişinin çok utanması, mahcup olması veya yaptığı bir şeyden dolayı pişmanlık duyması anlamına gelir. Bu cümlede ise, söylenen “iyilik” aslında pek de iyi bir şey değilmiş gibi, hatta utanç verici bir duruma yol açmış gibi bir anlam taşıyor.
Sonuç:
Çok utanmak, mahcup olmak, utanç duymak.
Şimdi de 8. etkinliğe geçelim:
8. ETKİNLİK: “Hep Büyük Efsanesi” metni ile “Kanlı Kavak” metnini konuları ve karakterleri açısından karşılaştırınız.
Çözüm:
Canım öğrencim, bu etkinliği yapabilmemiz için önce “Hep Büyük Efsanesi” ve “Kanlı Kavak” adlı metinleri okumamız gerekiyor. Çünkü her metnin farklı bir konusu ve içinde geçen farklı karakterleri vardır. Maalesef bu metinler burada bize verilmediği için doğrudan bir karşılaştırma yapamıyoruz.
Ama ben sana bu karşılaştırmayı nasıl yapacağını anlatayım:
- Konu: Bir metinde anlatılan ana fikre, yani metnin ne hakkında olduğuna “konu” deriz. Mesela, bir metin dostluktan bahsediyorsa konusu dostluktur. Bir başka metin doğayı korumaktan bahsediyorsa konusu doğa sevgisidir.
- Karakterler: Bir hikayedeki kişilere veya varlıklara “karakter” denir. Hayvanlar da, bitkiler de hatta bazen eşyalar bile hikayenin karakterleri olabilir. Karakterler hikayede olayları yaşayan ve bize anlatan kişilerdir.
Eğer metinler olsaydı, bu tabloyu şöyle doldurabilirdik:
HEP BÜYÜK EFSANESİ
- Konu: (Metni okuduktan sonra metinde ne anlatıldığını, ana fikrini buraya yazardık.)
- Karakterler: (Metindeki kişilerin veya varlıkların isimlerini buraya yazardık. Örneğin: Ayşe, Mehmet, Keloğlan gibi.)
KANLI KAVAK
- Konu: (Metni okuduktan sonra bu metinde ne anlatıldığını, ana fikrini buraya yazardık.)
- Karakterler: (Metindeki kişilerin veya varlıkların isimlerini buraya yazardık. Örneğin: Ali, ağaç, kuşlar gibi.)
Sonuç:
Metinler elimizde olmadığı için bu etkinliği tamamlayamıyoruz. Ancak, metinlerdeki konuyu ve karakterleri nasıl bulacağını ve karşılaştıracağını öğrenmiş olduk.
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Derslerinde başarılar dilerim!