4. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 2 Sayfa 134

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizinle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Hem cümlelerin anlam özelliklerini öğreneceğiz hem de dilimize girmiş yabancı kelimelerin Türkçe karşılıklarını bulup cümle içinde kullanacağız. Haydi bakalım, dikkatlice okuyun ve benimle birlikte düşünün!

7. Cümleleri anlam özellikleriyle eşleştiriniz.

Sevgili çocuklar, bu bölümde cümlelerin neden-sonuç, benzetme ve örneklendirme gibi hangi anlama geldiğini bulacağız. Ne demek bunlar, hemen hatırlayalım:

• Neden-sonuç: Bir şeyin neden yapıldığını veya bir olayın neden olduğunu ve sonucunda ne olduğunu anlatan cümlelerdir. “Çünkü”, “için”, “-dığı için”, “-den dolayı” gibi kelimeler ipucu olabilir.
• Benzetme: İki farklı şeyi, ortak bir özelliklerinden dolayı birbirine benzetmektir. Genellikle “gibi”, “sanki”, “adeta” gibi kelimeler kullanılır.
• Örneklendirme: Anlatılan bir konuyu daha iyi açıklamak, somutlaştırmak için örnekler vermektir. “Mesela”, “örneğin”, “gibi” gibi kelimelerle veya iki nokta üst üste (:) ile açıklama yapılır.

Şimdi cümlelerimize bakalım ve hangi özelliğe sahip olduklarını bulalım:

Cümle: Çok çalıştığı için bilim insanı oldu.

Çözüm: Bu cümlede bir durumun nedeni ve sonucu anlatılıyor. Bilim insanı olmasının nedeni ne? Çok çalışması. Yani “çok çalıştı” bir neden, “bilim insanı oldu” ise bir sonuç. O zaman bu cümlemiz:

Sonuç: 1) neden-sonuç

Cümle: Öğrenciler bir bilim insanı gibi deney yaptılar.

Çözüm: Burada öğrencilerin deney yapma şekli, “bir bilim insanı”nın deney yapma şekline benzetiliyor. “Gibi” kelimesi bize ipucu veriyor. Öğrencilerle bilim insanları arasında bir karşılaştırma, bir benzetme var.

Sonuç: 2) benzetme

Cümle: Bilim insanları doğadaki her şeyi incelerler: kayalar, ağaçlar, hayvanlar…

Çözüm: Bilim insanlarının “doğadaki her şeyi” incelediği söyleniyor. Sonra da bu “her şey”in ne olduğuna dair “kayalar, ağaçlar, hayvanlar” gibi örnekler veriliyor. Yani anlatılan konuyu daha anlaşılır hale getirmek için örnekler sunulmuş.

Sonuç: 3) örneklendirme

Cümle: Araştırma yaptığından o konuda bilgili.

Çözüm: Bu cümlede de yine bir neden ve sonuç ilişkisi var. Bilgili olmasının nedeni ne? Araştırma yapması. “Araştırma yaptığından” kısmı neden, “o konuda bilgili” kısmı ise sonuçtur.

Sonuç: 1) neden-sonuç

Cümle: Matematik de müzik, resim ve heykel gibi bir sanattır.

Çözüm: Burada matematik, “müzik, resim ve heykel” gibi sanatlara benzetiliyor. “Gibi” kelimesi yine karşımıza çıktı. Matematik ile diğer sanatlar arasında bir benzerlik kurulmuş.

Sonuç: 2) benzetme

—

8. Dilimize yabancı dillerden alınmış kelimelerin Türkçe karşılıklarını yazarak cümlelerde kullanınız.

Sevgili çocuklar, dilimiz çok zengin bir dildir. Ama bazen başka dillerden kelimeler alıp kullanabiliyoruz. Bu bölümde, günlük hayatta sıkça kullandığımız yabancı kelimelerin güzel Türkçe karşılıklarını bulup onlarla cümleler kuracağız. Böylece dilimizi daha doğru ve güzel kullanabiliriz.

Yabancı Kelime: animasyon

Türkçe Karşılığı: canlandırma

Cümle: Çocuklar en yeni canlandırma filmini sinemada izlediler.

Yabancı Kelime: e-mail

Türkçe Karşılığı: e-posta

Cümle: Öğretmenimiz, ödevlerimizi e-posta ile göndermemizi istedi.

Yabancı Kelime: online

Türkçe Karşılığı: çevrimiçi

Cümle: Koronavirüs döneminde derslerimizi çevrimiçi yapmaya başladık.

Yabancı Kelime: laptop

Türkçe Karşılığı: dizüstü bilgisayar

Cümle: Babam bana doğum günümde yeni bir dizüstü bilgisayar aldı.

Yabancı Kelime: disk

Türkçe Karşılığı: bellek

Cümle: Fotoğraflarımı bilgisayarımın belleğine kaydettim.

Harikasınız çocuklar! Bugün hem cümlelerin anlam özelliklerini öğrendik hem de dilimizi güzelleştirecek Türkçe kelimeler kullandık. Türkçemizi doğru ve güzel kullanmak, hepimizin görevi unutmayın!