Merhaba çocuklar, ben sizin Türkçe öğretmeniniz! Bugün sizlerle çok güzel ve keyifli bir etkinliğe başlayacağız. Kitabımızdaki soruları hep birlikte adım adım çözeceğiz. Hazır mısınız? Öyleyse ilk soruyla başlayalım!
6. ETKİNLİK: Büyüyünce kendinizi nerede görmeyi hayal ediyorsunuz?
Sevgili öğrencilerim, bu soru tamamen sizin hayal gücünüze ve isteklerinize kalmış bir soru. Hepimizin geleceğe dair güzel hayalleri vardır, değil mi? Kimimiz doktor olmak ister, kimimiz öğretmen, kimimiz de sanatçı… Önemli olan, ne olmak isterseniz isteyin, çok çalışmak ve hayallerinizin peşinden koşmaktır.
Çözüm:
Bu soruya vereceğiniz cevap tamamen size özeldir. İşte size bir örnek:
Adım 1: Gelecekte ne yapmak istediğinizi düşünün.
Adım 2: Kendinizi hangi meslekte, hangi şehirde veya hangi durumda hayal ettiğinizi belirleyin.
Adım 3: Hayalinizi bir cümleyle ifade edin.
Örnek Cevap:
Büyüyünce kendimi, insanlara yardım eden başarılı bir mühendis olarak büyük bir şehirde, yeni şeyler keşfederken hayal ediyorum.
7. ETKİNLİK: Metindeki gerçek, mecaz ve terim anlamlı kelimeleri belirleyerek birer cümle kurunuz.
Çocuklar, bu soruyu çözebilmek için öncelikle gerçek, mecaz ve terim anlamın ne olduğunu hatırlayalım:
- Gerçek Anlam: Bir kelimenin aklımıza gelen ilk, temel anlamıdır. Sözlükteki ilk anlamı diyebiliriz. Mesela “göz” deyince aklımıza ilk olarak görme organımız gelir.
- Mecaz Anlam: Bir kelimenin gerçek anlamından tamamen uzaklaşarak kazandığı yeni anlamdır. Genellikle benzetmelerle veya soyut kavramları anlatmak için kullanılır. Mesela “gözü yükseklerde olmak” deyince kişinin çok büyük beklentileri olduğunu anlarız, gerçek gözüyle bir ilgisi yoktur.
- Terim Anlam: Bir bilim, sanat, spor dalı veya mesleğe özgü özel anlamı olan kelimelerdir. Mesela “üçgen” kelimesi matematikte, “nota” kelimesi müzikte kullanılan terimlerdir.
Görselde bir metin olmadığı için, ben size her kategori için birer kelime seçeceğim ve bunlarla örnek cümleler kuracağım. Siz de kendi kelimelerinizi seçip cümleler kurabilirsiniz.
Çözüm:
Adım 1: Gerçek, mecaz ve terim anlamlı kelimelerden birer tane seçelim.
Adım 2: Seçtiğimiz kelimeleri kullanarak anlamlı ve doğru birer cümle kuralım.
Gerçek Anlamlı Kelimeler:
Seçtiğimiz kelime: Ağaç
Cümlem: Yazın sıcağında ağacın gölgesinde dinlendik.
Mecaz Anlamlı Kelimeler:
Seçtiğimiz kelime: Göz
Cümlem: O kadar çok bekledim ki kapıda gözüm yolda kaldı. (Burada “gözü yolda kalmak” deyimi, birini çok beklemek anlamında kullanılmıştır.)
Terim Anlamlı Kelimeler:
Seçtiğimiz kelime: Perde
Cümlem: Tiyatro oyununun üçüncü perdesi az sonra başlayacakmış. (Burada “perde” kelimesi tiyatro terimi olarak kullanılmıştır.)
8. ETKİNLİK: Kelimelerin karşılarına eş ve zıt anlamlılarını yazınız.
Çocuklar, bu etkinlikte kelime dağarcığımızı geliştireceğiz! Eş anlamlı kelimeler, yazılışları farklı olsa da aynı anlama gelen kelimelerdir. Zıt anlamlı kelimeler ise birbirinin tam tersi anlamı taşıyan kelimelerdir. Şimdi verilen kelimelerin eş ve zıt anlamlılarını bulalım.
Çözüm:
Adım 1: Her kelimenin eş anlamlısını düşünelim.
Adım 2: Her kelimenin zıt anlamlısını düşünelim.
Adım 3: Bulduğumuz anlamları kelimelerin karşısına yazalım.
EŞ ANLAMLI KELİMELER
- şair: ozan
- hız: sürat
- siyah: kara
- güç: kuvvet
- demek: söylemek
- beyaz: ak
- kelime: sözcük
ZIT ANLAMLI KELİMELER
- yalan: doğru
- farklı: aynı
- çok: az
- üzülmek: sevinmek
- var: yok
- kötülük: iyilik
- vermek: almak
9. ETKİNLİK: Verilen boşluğu dizeleri okuduktan sonra doldurunuz.
Çatma, kurban olayım çehreni ey nazlı hilal!
Kahraman ırkıma bir gül! Ne bu şiddet, bu celal?
Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy (1873-1936) “İstiklal Marşı” nın bu dizelerinde (mısra) ………………………………….sesleniyor.
Çocuklar, bu dizeler bize çok tanıdık geliyor, değil mi? İstiklal Marşı’mızın ilk dizeleri… Şairimiz Mehmet Akif Ersoy, bu dizelerde kime sesleniyor olabilir? “Ey nazlı hilal!” ifadesi bize bir ipucu veriyor. Hilal, bizim bayrağımızdaki ay sembolüdür. Yani şairimiz, bayrağımıza, dolayısıyla da vatanımıza ve milletimize sesleniyor.
Çözüm:
Adım 1: Dizeleri dikkatlice okuyalım ve şairin hitap ettiği ifadeyi bulalım.
Adım 2: “Ey nazlı hilal!” ifadesinin neyi temsil ettiğini düşünelim.
Adım 3: Boşluğu, şairin kime seslendiğini belirten kelime veya kelime grubuyla dolduralım.
Milli şairimiz Mehmet Akif Ersoy (1873-1936) “İstiklal Marşı” nın bu dizelerinde (mısra) Türk bayrağına/şerefli Türk milletine sesleniyor.