Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir Türkçe etkinliği yapacağız. Sana gönderilen görseldeki soruları birlikte adım adım inceleyip çözeceğiz. Hazırsan başlayalım!
Önce metnimizi dikkatlice okuyalım:
Yorucu bir antrenmanın ardından onu güzelce doyurman gerekir. Atlar ot, yulaf, saman ve kepekli beslenir. Atına ara sıra vereceğin elma ya da havuç gibi ödüller onu çok mutlu eder. Sabırlı ve disiplinli olmayı unutma. Düzenli çalışırsan binicilik becerilerin zamanla gelişecektir.
M. Banu AKSOY
Bu metin bize binicilik sporundan ve atlara nasıl bakmamız gerektiğinden bahsediyor. Şimdi bu metne göre soruları cevaplayalım.
1. Biniciliği diğer sporlardan ayıran en büyük özellik nedir?
Çözüm:
Sevgili öğrencim, metni okuduğumuzda, binicilik sporunda sadece sen olmuyorsun, bir de seninle birlikte çalışan bir hayvan, yani at var. Metinde atı beslemekten, ödüllendirmekten bahsediliyor. Bu da bize bu sporun en önemli özelliğinin, bir hayvanla, yani atla birlikte yapılıyor olması olduğunu gösteriyor. Diğer sporların çoğunda sadece insanlar takım arkadaşıdır veya tek başınasındır. Ama binicilikte bir canlıyla, atınla bir ekip olursun.
Sonuç:
Biniciliği diğer sporlardan ayıran en büyük özellik, bir hayvanla, yani atla birlikte yapılan bir spor olmasıdır.
2. Binicilik sporunun ekip üyelerini yazınız.
Çözüm:
Bir önceki soruda da bahsettiğimiz gibi, binicilik sporunda insan ve at bir aradadır. Metinde “binicilik becerilerin” derken binen kişiyi, yani biniciyi kastediyor. Ayrıca sporun ana kahramanı olan at da ekibin diğer üyesidir. Bu ikisi bir araya gelince bir ekip olurlar.
Sonuç:
Binicilik sporunun ekip üyeleri binici ve attır.
3. Günümüzde atlar genellikle ne amaçla yetiştiriliyor?
Çözüm:
Metnimiz “binicilik” sporundan bahsediyor ve atlara nasıl bakılması gerektiğini anlatıyor. “Düzenli çalışırsan binicilik becerilerin zamanla gelişecektir” cümlesi, atların bu spor için yetiştirildiğini açıkça gösteriyor. Yani metne göre, atlar binicilik sporu için yetiştiriliyor.
Sonuç:
Metne göre atlar genellikle binicilik sporu için yetiştiriliyor.
4. Atlar ne ile beslenirler?
Çözüm:
Bu sorunun cevabı metinde çok net bir şekilde verilmiş. Metnin ikinci cümlesinde şöyle yazıyor: “Atlar ot, yulaf, saman ve kepekli beslenir.” Bu besinler atların sağlıklı kalması için çok önemlidir.
Sonuç:
Atlar ot, yulaf, saman ve kepekli beslenirler.
5. Cümleleri anlam özellikleriyle eşleştiriniz.
Çözüm:
Şimdi gelelim bu eşleştirme sorusuna. Burada dört tane anlam özelliği ve beş tane cümle var. Her bir anlam özelliğine uygun cümleyi bulmaya çalışacağız. Bir tane cümle boşta kalabilir, bu normaldir.
Adım 1: Anlam özelliklerini hatırlayalım.
- Neden-Sonuç: Bir olayın nedenini (sebebini) ve sonucunu (neticesini) bildiren cümlelerdir. “Çünkü”, “bu yüzden”, “-dığı için” gibi ifadeler kullanılır.
- Benzetme: İki farklı şey arasında ortak bir özellikten yola çıkarak yapılan karşılaştırmadır. Genellikle “gibi”, “adeta”, “sanki” kelimeleri kullanılır.
- Örneklendirme: Anlatılan bir konuyu daha iyi açıklamak, somutlaştırmak için örnekler vermektir.
- Karşılaştırma: İki veya daha fazla varlık, olay ya da kavram arasındaki benzerlikleri veya farklılıkları belirtmektir.
Adım 2: Cümleleri anlam özellikleriyle eşleştirelim.
Şimdi cümlelere tek tek bakalım:
- a) “Bilim adamları önce hastalığın nedenini araştırırlar: virüs, alerji gibi”
- b) “Her ilaç her hastalıkta kullanılmaz.”
- c) “Elif, Arda Amca’ya verdiği bilgiler için çok teşekkür etti.”
- d) “Elif hastalandığında küçük çocuklar gibi huysuzlaşırdı.”
- e) “Çin’deki lale desenleri tabağı bir sarmaşık gibi sarmıştı.”
Bu cümlede “virüs, alerji” kelimeleri, hastalığın nedenlerine örnek olarak verilmiş. Yani burada örneklendirme yapılmış.
Bu cümle, ilaçların kullanım alanları arasında bir farklılık olduğunu belirtiyor. Yani, bazı ilaçların her hastalığa iyi gelmediğini, bazılarının ise gelebileceğini ima ederek bir karşılaştırma yapıyor.
Elif’in teşekkür etmesinin nedeni (sebebi) Arda Amca’nın bilgi vermesidir. Bilgi verme “neden”, teşekkür etme ise “sonuç”tur. Bu yüzden bu cümle neden-sonuç cümlesidir.
Elif’in huysuzluğu, küçük çocukların huysuzluğuna benzetilmiş. Burada “gibi” kelimesi kullanılarak bir benzetme yapılmış.
Lale desenlerinin tabağı sarması, bir sarmaşığın sarmasına benzetilmiş. Burada da “gibi” kelimesi kullanılarak bir benzetme yapılmış.
Şimdi eşleştirmeleri yazalım:
1. neden-sonuç
Cümle: (c) “Elif, Arda Amca’ya verdiği bilgiler için çok teşekkür etti.”
2. benzetme
Cümle: (d) “Elif hastalandığında küçük çocuklar gibi huysuzlaşırdı.”
(Not: (e) cümlesi de bir benzetme örneğidir. Ancak her özellik için bir cümle seçmemiz gerektiği için (d) cümlesini tercih ettik.)
3. örneklendirme
Cümle: (a) “Bilim adamları önce hastalığın nedenini araştırırlar: virüs, alerji gibi”
4. karşılaştırma
Cümle: (b) “Her ilaç her hastalıkta kullanılmaz.”
Sonuç:
- 1. neden-sonuç ile (c) “Elif, Arda Amca’ya verdiği bilgiler için çok teşekkür etti.”
- 2. benzetme ile (d) “Elif hastalandığında küçük çocuklar gibi huysuzlaşırdı.”
- 3. örneklendirme ile (a) “Bilim adamları önce hastalığın nedenini araştırırlar: virüs, alerji gibi”
- 4. karşılaştırma ile (b) “Her ilaç her hastalıkta kullanılmaz.”
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamana yardımcı olmuştur. Başka sorularda görüşmek üzere!