Merhaba sevgili öğrencim, ben senin Türkçe öğretmeninim. Bugün seninle birlikte görseldeki soruları adım adım çözeceğiz. Hiç merak etme, hepsini sana en güzel şekilde anlatacağım. Hazırsan başlayalım!
7.a. Noktayı uygun yerlerde kullanınız.
Sevgili öğrencim, nokta işaretini nerelerde kullandığımızı hatırlayalım mı? Nokta, genellikle cümlenin bittiğini göstermek için kullanılır. Ama sadece bunun için değil, tarihlerde, saatlerde ve bazı kısaltmalarda da nokta kullanırız. Şimdi cümlelere bakalım ve noktaları doğru yerlere koyalım:
Adım 1: “Koşu yarışında 1 geldim”
- Burada “1” sayısından sonra bir nokta koymalıyız çünkü bu, “birinci” anlamına gelen bir sıra sayısıdır. Cümlenin sonuna da bir nokta koyarak bittiğini belirtiriz.
Sonuç:
Koşu yarışında 1. geldim.
Adım 2: “11 03 2009 tarihinde Denizli’de doğdum”
- Tarihleri yazarken gün, ay ve yıl arasına nokta koyarız. Cümlenin sonuna da noktamızı ekleriz.
Sonuç:
11.03.2009 tarihinde Denizli’de doğdum.
Adım 3: “Prof Dr Gazi Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiştir”
- “Prof.” ve “Dr.” kelimeleri kısaltmadır. Kısaltmaların sonuna nokta koyarız. Cümlenin sonuna da noktayı unutmayız.
Sonuç:
Prof. Dr. Gazi Yaşargil epilepsi ve beyin tümörünü kendi bulduğu yöntemlerle tedavi etmiştir.
Adım 4: “Dersimiz 08 50’de başlıyor”
- Saatleri yazarken saat ile dakika arasına nokta koyarız. Cümlenin sonuna da noktayı ekleriz.
Sonuç:
Dersimiz 08.50’de başlıyor.
7.b. Virgülü uygun yerlerde kullanınız.
Şimdi de virgülün görevlerini hatırlayalım. Virgül, eş görevli kelimeleri veya kelime gruplarını ayırmak için, anlam karışıklığını önlemek için ya da sıralı cümleleri ayırmak için kullanılır. Bakalım bu cümlelerde virgülü nerelere koyacağız:
Adım 1: “Kitapçı adamı çağırdı.”
- Bu cümlede eğer virgül kullanmazsak, “kitapçı adam” diye bir tamlama gibi algılanabilir. Yani “kitapçı olan adam” gibi. Ama aslında burada “kitapçı” bir kişidir ve o, “adamı” çağırmıştır. Anlam karışıklığını önlemek için “Kitapçı” kelimesinden sonra virgül koyarız.
Sonuç:
Kitapçı, adamı çağırdı.
Adım 2: “Kütüphanelerde kurslar yarışmalar etkinlikler düzenlenir.”
- Burada “kurslar”, “yarışmalar” ve “etkinlikler” eş görevli kelimelerdir, yani art arda sıralanmış şeylerdir. Bu tür sıralamalarda kelimelerin arasına virgül koyarız.
Sonuç:
Kütüphanelerde kurslar, yarışmalar, etkinlikler düzenlenir.
Adım 3: “Sınıfa masa sıra dolap getirildi.”
- Tıpkı az önceki cümlede olduğu gibi, “masa”, “sıra” ve “dolap” da sınıfa getirilen eşyalar, yani eş görevli kelimelerdir. Bunların arasına da virgül koyarız.
Sonuç:
Sınıfa masa, sıra, dolap getirildi.
8. Sembollerin anlamlarını yazınız.
Bu semboller genellikle televizyonda veya bilgisayar oyunlarında karşımıza çıkar. Bize ne anlatmak istediklerini bulalım:
Adım 1: (7+)
- Bu sembol, bir içeriğin (film, dizi, oyun vb.) 7 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu gösterir. Yani 7 yaşından küçükler için uygun olmayabilir.
Sonuç:
7 yaş ve üzeri izleyiciler için uygundur.
Adım 2: (18+)
- Bu sembol de aynı şekilde, bir içeriğin 18 yaş ve üzeri izleyiciler için uygun olduğunu belirtir. Bu tür içerikler genellikle şiddet, korku gibi ögeler barındırabilir ve küçük yaştaki çocuklar için uygun değildir.
Sonuç:
18 yaş ve üzeri izleyiciler için uygundur.
Adım 3: (Üç insan figürü)
- Bu sembolü genellikle televizyon kanallarında görürüz. Anlamı şudur: Genel izleyici kitlesi için uygundur. Yani her yaştan insanın izleyebileceği, içinde olumsuz ögeler barındırmayan içerikler için kullanılır.
Sonuç:
Genel izleyici kitlesi için uygundur.
9. Sesteş (eş sesli) kelimeleri farklı anlamlarıyla birer cümlede kullanınız.
Sevgili öğrencim, sesteş (eş sesli) kelimeler ne demekti hatırlıyor musun? Sesteş kelimeler, yazılışları ve okunuşları aynı olan ama anlamları tamamen farklı olan kelimelerdir. Şimdi verilen kelimeleri farklı anlamlarıyla cümle içinde kullanalım:
a) bağ
Adım 1: İlk anlamıyla cümle kuralım.
- “Bağ” kelimesinin bir anlamı, üzüm yetiştirilen yerdir.
Cümle:
Dedem, yazları bize kendi bağından üzüm getirir.
Adım 2: İkinci anlamıyla cümle kuralım.
- “Bağ” kelimesinin başka bir anlamı ise iki şeyi birbirine tutturmaya yarayan ip, kurdele gibi şeylerdir.
Cümle:
Ayakkabımın bağı çözüldüğü için neredeyse düşecektim.
b) dik
Adım 1: İlk anlamıyla cümle kuralım.
- “Dik” kelimesinin bir anlamı, bir şeyi toprağa veya bir yere saplamak, ekmektir.
Cümle:
Annem bahçeye yeni fideler dikti.
Adım 2: İkinci anlamıyla cümle kuralım.
- “Dik” kelimesinin diğer bir anlamı ise eğik olmayan, düz ve yukarı doğru olan şeydir.
Cümle:
Bu merdivenler çok dik, dikkatli olmalısın.
c) ek
Adım 1: İlk anlamıyla cümle kuralım.
- “Ek” kelimesinin bir anlamı, bir şeye ilave edilen, katılan parçadır.
Cümle:
Bugünkü gazetede çok ilginç bir dergi eki vardı.
Adım 2: İkinci anlamıyla cümle kuralım.
- “Ek” kelimesinin başka bir anlamı ise bir şeyi başka bir şeye katmak, ilave etmektir.
Cümle:
Yemeğin tadına bakıp biraz daha tuz ektim.
10. Paragrafları ait olduğu bölümle eşleştiriniz.
Bir yazı yazarken genellikle üç ana bölümümüz olur: Giriş, Gelişme ve Sonuç. Giriş bölümü konuyu tanıtır, Gelişme bölümü konuyu detaylandırır ve örnekler verir, Sonuç bölümü ise yazıyı özetler veya bir fikirle bitirir. Şimdi paragrafları bu bölümlerle eşleştirelim:
1. “Herkesin ilgi duyduğu bir meslek vardır. Benimki de yazarlık.”
- Bu cümle, yazının konusunu, yani yazarın meslek ilgisini bize tanıtıyor. Bu, bir yazının başlangıcıdır.
Sonuç:
1 ->Giriş
2. “İlerde iyi bir yazar olmak için çok okumam gerektiğini biliyorum. Bunun için kütüphaneye üye oldum. Kütüphaneden ilgi duyduğum konularla ilgili kitaplara ulaşabiliyorum. Yazma becerimi geliştirmek için ise günlük tutuyorum.”
- Bu bölümde yazar, yazarlık hayalini gerçekleştirmek için neler yaptığını detaylı bir şekilde anlatıyor. Kütüphaneye üye olmak, kitap okumak, günlük tutmak gibi örnekler veriyor. Bu, konunun detaylandırıldığı bölümdür.
Sonuç:
2 ->Gelişme
3. “Sözün kısası yazarlık hayalimi gerçekleştirmek için ilk adımları atıyorum.”
- Bu cümle, yazarın anlattıklarını özetliyor ve bir sonuca bağlıyor. “Sözün kısası” ifadesi de bunun bir sonuç cümlesi olduğunu gösterir.
Sonuç:
3 ->Sonuç
Aferin sana, bütün soruları dikkatlice çözdük! Umarım bu açıklamalar sana çok yardımcı olmuştur. Türkçe dersinde başarılar dilerim!