7. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Berkay Yayınları Sayfa 228

Harika, sevgili öğrencilerim! Önümdeki bu alıştırmaları birlikte, adım adım çözeceğiz. Unutmayın, matematik sabır ve anlama işidir. Hadi başlayalım!

Soru 1: Melih’in kitaplığında 20’si roman, 40’ı hikâye, 80’i bilim kurgu ve 20’si tarih olmak üzere toplam 160 kitap vardır. Buna göre Melih’in kitaplığındaki kitap sayılarını, uygun bir grafikle gösteriniz.

Çözüm:

Merhaba arkadaşlar, bu soruda bizden Melih’in kitaplığındaki kitap türlerini bir grafikle göstermemiz isteniyor. Elimizdeki veriler, bir bütünün parçalarını gösteriyor. Yani, 160 kitabın türlere göre dağılımı verilmiş. Bir bütünün parçalarını göstermek için en uygun grafik türlerinden biri daire grafiğidir. Sütun grafiği de kullanılabilir ama daire grafiği, hangi türün toplamda ne kadar yer kapladığını görsel olarak çok daha iyi anlatır. Gelin daire grafiğini nasıl çizeceğimizi öğrenelim.

Adım 1: Verileri Toparlayalım

Öncelikle elimizdeki verileri bir listeleyelim ve toplam kitap sayısını doğrulayalım.

• Roman: 20
• Hikâye: 40
• Bilim Kurgu: 80
• Tarih: 20

Toplam Kitap Sayısı: 20 + 40 + 80 + 20 = 160 kitap. Soruda da bu sayı verilmişti, harika!

Adım 2: Her Bir Kitap Türü İçin Merkez Açıyı Bulalım

Biliyorsunuz, bir dairenin tamamı 360 derecedir (360°). Her bir kitap türünün bu 360 derecelik dairede ne kadarlık bir dilime sahip olacağını bulmalıyız. Bunu yapmak için basit bir orantı kuracağız.

Formülümüz şu: (İstenen Veri Sayısı / Toplam Veri Sayısı) x 360°

• Roman için:

  (20 / 160) x 360°
  Önce kesri sadeleştirelim: 20/160 = 1/8
  (1/8) x 360° = 45°

• Hikâye için:

  (40 / 160) x 360°
  Kesri sadeleştirelim: 40/160 = 1/4
  (1/4) x 360° = 90° (Bu bir dik açı, yani çeyrek daire!)

• Bilim Kurgu için:

  (80 / 160) x 360°
  Kesri sadeleştirelim: 80/160 = 1/2
  (1/2) x 360° = 180° (Bu bir doğru açı, yani yarım daire!)

• Tarih için:

  (20 / 160) x 360°
  Roman ile aynı sayıda olduğu için açısı da aynı olacaktır.
  (1/8) x 360° = 45°

Adım 3: Kontrol Edelim

Bulduğumuz açıların toplamı 360° etmeli. Bakalım ediyor mu?

45° + 90° + 180° + 45° = 360°

Evet, işlemimiz doğru!

Sonuç:

Artık bir pergel ve açıölçer kullanarak daire grafiğimizi çizebiliriz. Bir daire çizip, merkezden başlayarak bilim kurgu için 180 derecelik, hikâye için 90 derecelik, roman ve tarih için de 45’er derecelik dilimler ayırdığımızda Melih’in kitaplığının grafiğini oluşturmuş oluruz. Her dilimin içine de hangi kitap türü olduğunu yazmayı unutmayın!

Soru 2: 6 gün boyunca, bir su deposundaki günlük su miktarları litre birimi (L) ile yukarıda verilmiştir. Buna göre su miktarlarını, uygun bir grafikle gösteriniz. (Veriler: 120, 150, 120, 90, 180, 210)

Çözüm:

Sevgili arkadaşlar, bu soruda ise bir su deposundaki su miktarının zaman içindeki değişimini görüyoruz. Bir verinin zamanla nasıl arttığını, azaldığını veya değiştiğini göstermek için en uygun grafik türü çizgi grafiğidir. Çizgi grafiği, iniş ve çıkışları çok net bir şekilde görmemizi sağlar.

Adım 1: Eksenleri Belirleyelim

Grafiğimizi çizmek için iki eksene ihtiyacımız var:

• Yatay Eksen (x-ekseni): Bu eksen zamanı temsil edecek. Yani “Günler” olacak. (1. Gün, 2. Gün, 3. Gün, 4. Gün, 5. Gün, 6. Gün)
• Dikey Eksen (y-ekseni): Bu eksen de miktarı temsil edecek. Yani “Su Miktarı (Litre)” olacak. Verilerimize baktığımızda en küçük değer 90, en büyük değer 210. O yüzden dikey ekseni 0’dan başlatıp en az 210’a kadar, örneğin 30’ar 30’ar artacak şekilde (0, 30, 60, 90,…) ölçeklendirebiliriz.

Adım 2: Noktaları İşaretleyelim

Şimdi her gün için verilen su miktarını grafikte bir nokta ile işaretleyeceğiz. Yatay eksenden günü, dikey eksenden su miktarını bulup ikisinin kesiştiği yere bir nokta koyacağız.

• 1. Gün: 120 Litre
• 2. Gün: 150 Litre
• 3. Gün: 120 Litre
• 4. Gün: 90 Litre
• 5. Gün: 180 Litre
• 6. Gün: 210 Litre

Bu değerlere karşılık gelen noktaları grafiğimizde işaretleriz.

Adım 3: Noktaları Birleştirelim

İşaretlediğimiz bu noktaları sırasıyla bir çizgi ile birleştiririz. Yani 1. günün noktasından 2. günün noktasına, oradan 3. günün noktasına bir çizgi çekeriz ve bu şekilde 6. güne kadar devam ederiz.

Sonuç:

İşte bu kadar! Oluşturduğumuz bu çizgi grafiği, 6 gün boyunca su deposundaki su seviyesinin nasıl değiştiğini, ne zaman azalıp ne zaman arttığını bize çok net bir şekilde gösterir. Örneğin 4. günde en düşük seviyeye indiğini ve sonrasında hızla arttığını grafiğe bakarak hemen söyleyebiliriz.

Umarım anlaşılmıştır. Aklınıza takılan bir şey olursa çekinmeden sorun!