Harika bir soru! Sevgili öğrenciler, gelin bu tam sayılarla ilgili güzel problemi birlikte adım adım çözelim. Bu tür sorular, matematikte öğrendiklerimizin günlük hayatta ne kadar işe yaradığını gösteren en güzel örneklerden biridir.
Soru: Bir ilçede, pazartesi günü ortalama hava sıcaklığı 2 °C’tur. Hava sıcaklığı her gün 3 °C azaldığına göre ilçede cuma günü ortalama hava sıcaklığı kaç °C olur?
Çözüm:
Haydi bu soruyu birlikte analiz edelim ve sonuca ulaşalım. Unutmayın, problemleri adımlara bölmek her zaman işimizi kolaylaştırır!
Öğretmen Notu: Bu soruda dikkat etmemiz gereken en önemli kelime “azaldığına” kelimesidir. Bir değerin azalması, onu tam sayılarda negatif (-) bir değerle ifade etmemiz gerektiği anlamına gelir. Yani her gün sıcaklık -3 °C değişiyor.
Adım 1: Problemi Anlayalım
Elimizde hangi bilgiler var?
- Pazartesi günü sıcaklık: +2 °C
- Her gün yaşanan değişim: -3 °C (Çünkü 3 derece azalıyor)
- Bizden istenen: Cuma günkü sıcaklık
Adım 2: Pazartesiden Cumaya Kaç Gün Geçtiğini Bulalım
Sıcaklık değişimi pazartesi gününden sonra başlayacak. Gelin sayalım:
- Pazartesi’den Salı’ya: 1. gün
- Salı’dan Çarşamba’ya: 2. gün
- Çarşamba’dan Perşembe’ye: 3. gün
- Perşembe’den Cuma’ya: 4. gün
Gördüğünüz gibi, sıcaklık toplamda 4 kez düşecek.
Adım 3: Toplam Sıcaklık Düşüşünü Hesaplayalım
Sıcaklık 4 gün boyunca her gün 3 °C azaldı. Toplam azalmayı bulmak için çarpma işlemi yapabiliriz.
4 (gün) × (-3 °C/gün) = -12 °C
Bu demek oluyor ki, pazartesi gününden cuma gününe kadar hava sıcaklığı toplamda 12 °C azalmış.
Adım 4: Cuma Günkü Sıcaklığı Bulalım
Şimdi yapmamız gereken tek şey, pazartesi günkü başlangıç sıcaklığına toplam değişimi eklemek.
Başlangıç Sıcaklığı + Toplam Değişim = Cuma Günkü Sıcaklık
(+2) + (-12) = ?
Bunu düşünürken şöyle bir mantık kurabilirsiniz: Cebinizde 2 liranız var ama birine 12 lira borcunuz var. 2 lirayı verdiğinizde geriye 10 lira borcunuz kalır. Yani sonuç negatif olur.
(+2) + (-12) = -10 °C
Sonuç:
İlçede cuma günü ortalama hava sıcaklığı -10 °C olur.
Hadi Sağlamasını Yapalım! (İşimizi Garantiye Alalım)
Acaba bulduğumuz sonuç doğru mu? Cuma günü sıcaklık -10 °C ise, her gün 3 °C artırarak pazartesi günkü sıcaklığa ulaşmamız gerekir. Geriye doğru gidelim:
- Cuma: -10 °C
- Perşembe: (-10) + 3 = -7 °C
- Çarşamba: (-7) + 3 = -4 °C
- Salı: (-4) + 3 = -1 °C
- Pazartesi: (-1) + 3 = +2 °C
Harika! Başlangıçtaki sıcaklığa, yani +2 °C’ye ulaştık. Bu da demek oluyor ki çözümümüz kesinlikle doğru!
Umarım anlaşılmıştır. Tam sayılarla problem çözmek işte bu kadar keyifli!