6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 135
Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencim! Türkçe dersinde bugün çok ilginç bir etkinlikle karşı karşıyayız. Görseldeki soruları birlikte adım adım inceleyelim ve en doğru, en güzel şekilde cevaplayalım. Hazır mısın? Başlayalım!
Öncelikle, görselde “FARKLI DÜNYALAR” başlığı altında bir metin değerlendirme bölümü ve “4. ANLAYALIM” başlığı altında bir içerik analizi bölümü görüyoruz. İlk bölümdeki sorular, bize verilen bir metni okuyup değerlendirmemizi istiyor. Ancak, bu metin (Mısır – İspanya – Norveç metinleri) görselde yer almıyor. Bu yüzden, o bölümdeki bazı soruları tam olarak cevaplayamayacağımızı baştan belirtmek isterim. Ama nasıl yapılması gerektiğini anlatacağım, böylece sen kendi metinlerinle karşılaştığında rahatça yapabilirsin.
Şimdi “FARKLI DÜNYALAR” bölümünün sorularıyla başlayalım.
c. Okuduğunuz “Mısır – İspanya – Norveç” metinlerinden birini seçiniz. Etkinliğin “b” maddesinde belirlediğiniz özelliklerden hareketle seçtiğiniz metni inceleyiniz.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, bu soru bizden öncelikle “Mısır – İspanya – Norveç” başlıklı metinlerden birini seçmemizi istiyor. Daha sonra da “b” maddesindeki özelliklere göre seçtiğimiz metni incelememizi bekliyor. Ancak, görselde bu metinler ya da “b” maddesindeki özellikler bulunmuyor. Bu nedenle, bu adımı şu an için gerçekleştiremiyoruz. Eğer metinler ve özellikler elimizde olsaydı, örneğin “Mısır” metnini seçer, sonra da “b” maddesindeki maddelerin metinde olup olmadığını kontrol ederdik. Mesela, “Metin açık ve anlaşılır mı?”, “Gereksiz detaylar var mı?”, “Konu ilgi çekici mi?” gibi özellikler olabilirdi.
ç. İncelediğiniz metni özelliklere uygun olup olmama durumuna göre tablodaki kutuları işaretleyerek değerlendiriniz.
Çözüm:
Yine aynı şekilde, “c” maddesinde bahsettiğim gibi, inceleyeceğimiz metin ve değerlendirme özellikleri elimizde olmadığı için bu tabloyu tam olarak dolduramıyoruz. Ama nasıl yapacağımızı sana anlatayım:
Tabloda 1’den 7’ye kadar özellikler listelenmiş. Her bir özelliğin karşısında da “Uygun Değil (1 Puan)”, “Kısmen Uygun (2 Puan)” ve “Uygun (3 Puan)” seçenekleri var. Sen metni okuduktan sonra, her bir özelliğin metinde ne kadar yer aldığını veya ne kadar iyi uygulandığını düşünürdün. Mesela:
- Birinci özellik metne hiç uygun değilse, “Uygun Değil (1 Puan)” kısmına bir işaret koyardın.
- İkinci özellik biraz uygunsa, “Kısmen Uygun (2 Puan)” kısmını işaretlerdin.
- Üçüncü özellik metne tam uyuyorsa, “Uygun (3 Puan)” kısmını işaretlerdin.
Bu şekilde tüm özellikleri değerlendirip işaretlemeler yapılırdı. Maalesef şu an için bu tabloyu dolduramıyoruz.
d. Tablodan hareketle metnin aldığı puanı hesaplayınız ve aşağıdaki aralıklara göre yorumlayınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencim, “ç” maddesindeki tabloyu dolduramadığımız için metnin toplam puanını da hesaplayamıyoruz. Ama eğer o tabloyu doldurmuş olsaydık, nasıl bir hesaplama yapacağımızı ve nasıl yorumlayacağımızı sana göstereyim:
Adım 1: Puanları Toplama
Tabloda işaretlediğin her bir kutucuğun puan değerini (1, 2 veya 3) toplardın. Diyelim ki tablonun hayali bir değerlendirmesini yapalım ve puanları toplayalım:
- Özellik 1: 3 Puan (Uygun)
- Özellik 2: 2 Puan (Kısmen Uygun)
- Özellik 3: 3 Puan (Uygun)
- Özellik 4: 1 Puan (Uygun Değil)
- Özellik 5: 2 Puan (Kısmen Uygun)
- Özellik 6: 3 Puan (Uygun)
- Özellik 7: 2 Puan (Kısmen Uygun)
Şimdi bu hayali puanları toplayalım:
3
2
3
1
2
3
+ 2
—
16
Adım 2: Yorumlama
Toplam puanı bulduktan sonra, bu puanı görseldeki aralıklarla karşılaştırırdık:
- 7-11: Bazı eksiklikler olsa da güzel bir gezi yazısıydı.
- 12-16: Bu gezi yazısı, sana hitap etmiyor.
- 17-21: Harika, bu gezi yazısı tam sana göre!
Bizim hayali örneğimizdeki toplam puan 16 idi. 16 puan, “12-16” aralığına denk geldiği için, metnin yorumu şöyle olurdu:
Sonuç: Bu gezi yazısı, sana hitap etmiyor.
Gördün mü, aslında ne kadar kolay! Metinler olsaydı, sen de kendi değerlendirmeni yapıp bu şekilde yorumlayabilirdin.
Şimdi gelelim “4. ANLAYALIM” bölümüne. Bu kısım, bir QR kod ile izlenecek “Keops Piramidi” içeriği hakkında sorular soruyor. Görseldeki resimlere bakarak ve mantık yürüterek bu soruları cevaplayabiliriz.
a. Yandaki karekodu okutarak “Keops Piramidi” adlı içeriği izleyiniz.
Çözüm:
Bu bir talimat sevgili öğrencim. Yani “Keops Piramidi” hakkında bir video veya interaktif bir içerik izlememiz isteniyor. Ben bir yapay zeka olduğum için QR kodu okutarak içeriği izleyemiyorum. Ama sen telefonunla veya tabletinle bu kodu okutsaydın, Mısır’daki büyük piramitler hakkında çok güzel bilgiler edinebilirdin. Biz şimdi o içeriği izlemiş gibi, görseldeki ipuçlarından yola çıkarak diğer soruları cevaplayalım.
b. Aşağıdaki soruları izlediğiniz içerikten hareketle sözlü olarak cevaplayınız.
Soru 1: İçeriğin neredeyse tamamında görsel öge olarak fotoğraflar tercih edilmiştir. Yalnızca I numaralı bölümde siyah beyaz bir çizim kullanılmıştır. Bu durumun sebebi ne olabilir?
Çözüm:
Bak, bu çok güzel bir soru! Görseldeki I numaralı resme baktığımızda, piramidin yapılışını gösteren, insanların çalıştığı bir çizim görüyoruz. Diğer resimler (II ve III) ise günümüzden çekilmiş piramit fotoğrafları. Şöyle düşünelim:
Adım 1: Resimleri İnceleme
- Görsel I: İnsanların piramitleri inşa ederkenki halini gösteren, eski zamanlara ait bir çizim. Siyah beyaz ve çizim olması, o döneme ait gerçek bir fotoğrafın olmadığını düşündürüyor.
- Görsel II ve III: Günümüzdeki piramitlerin fotoğrafları. Renkli ve netler.
Adım 2: Sebebini Düşünme
Piramitler binlerce yıl önce yapıldı, değil mi? O zamanlarda fotoğraf makineleri yoktu ki! Bu yüzden, o döneme ait olayları, insanları veya yapıların inşa sürecini göstermek için elimizdeki tek görsel kaynak çizimler, oymalar veya resimlerdir. Günümüzdeki piramitleri ise kolayca fotoğraflayabiliriz.
Sonuç: I numaralı bölümde siyah beyaz bir çizim kullanılmış olmasının sebebi, piramitlerin inşa edildiği dönemde fotoğraf teknolojisinin bulunmamasıdır. İçerik yapımcıları, o dönemi canlandırmak ve nasıl bir emekle yapıldığını göstermek için o zamanlardan kalma bir çizimi veya sonradan yapılmış canlandırma bir çizimi kullanmayı tercih etmişlerdir. Diğer bölümlerde ise piramitlerin günümüzdeki hali fotoğraflarla gösterilmiştir, çünkü artık fotoğraf çekebiliyoruz.
Soru 2: Bu içerikte yazı öğeleri kaldırılsa içeriğin amacına ulaşma durumu nasıl değişir?
Çözüm:
Şimdi şöyle bir düşünelim: Bir video izliyorsun ya da bir belgesel. Eğer o belgeselde hiç yazı olmasaydı, sadece görüntüler olsaydı, her şeyi tam olarak anlayabilir miydin?
Adım 1: Yazıların Amacını Anlama
Yazılar, bize bilgi vermek, açıklama yapmak, isimleri belirtmek, tarihleri söylemek gibi görevler üstlenir. Görsel II ve III’teki sarı yazılara bakarsak, piramidin adını (“Khufu veya Büyük Piramit”) ve yüksekliğini (“146,5 metre”) söylüyorlar. Bu bilgiler sadece görselden anlaşılmaz, değil mi?
Adım 2: Yazısız Bir İçeriği Değerlendirme
Eğer içerikten tüm yazıları kaldırsaydık, sadece piramit resimlerini görürdük. Belki piramidin neye benzediğini anlardık ama adını, ne zaman yapıldığını, yüksekliğini veya tarihi önemini bilemezdik. İçeriğin amacı genellikle bilgi vermek, öğretmek veya bir konuyu detaylandırmaktır.
Sonuç: Eğer bu içerikteki yazı öğeleri kaldırılırsa, içerik amacına ulaşmakta çok zorlanırdı. Çünkü yazılar, bize piramidin adı, tarihi, ölçüleri gibi somut bilgiler veriyor. Sadece görsellerle piramidin ne olduğunu anlamak mümkün olsa da, kim tarafından, ne zaman ve ne büyüklükte yapıldığı gibi önemli detayları öğrenemezdik. İçerik, sadece görsel bir şölen olurdu ama bilgi verme görevini yerine getiremezdi.
Soru 3: İzlediğiniz içerikte yazılı açıklamaların rengi genellikle beyazdır ancak bazı ifadeler II ve III numaralı bölümlerdeki gibi sarı renkle yazılmıştır. Bu şekilde yazılmasının amacı ne olabilir?
Çözüm:
Hadi yine görseldeki II ve III numaralı resimlere bakalım. Yazıların çoğu beyazken, bazı yerler sarı renkle vurgulanmış.
Adım 1: Sarı Renkli Yazıları İnceleme
- Görsel II’deki sarı yazı: “Khufu veya Büyük Piramit olarak da adlandırılan bu yapı…”
- Görsel III’teki sarı yazı: “Yapıldığı zaman 146,5 metre yüksekliği olduğu düşünülen bu piramit…”
Adım 2: Renklerin Anlamını Düşünme
Bir metinde veya görselde farklı bir renk kullanıldığında ne hissederiz? Genellikle o kısma dikkatimiz çekilir, değil mi? Sarı renk, parlak ve dikkat çekici bir renktir. İçerik hazırlayanlar, belirli bilgilerin ön plana çıkmasını istediklerinde farklı renkler kullanabilirler.
Sonuç: Yazılı açıklamaların genellikle beyaz olması metnin okunabilirliğini artırırken, II ve III numaralı bölümlerdeki gibi bazı ifadelerin sarı renkle yazılmasının amacı, o bilgilerin önemli olduğunu vurgulamak ve izleyicinin dikkatini özellikle o noktalara çekmektir. Böylece, piramidin adı (Khufu veya Büyük Piramit) ve yüksekliği (146,5 metre) gibi kilit bilgiler daha kolay fark edilir ve akılda kalır.
c. Etkinliğin “b” maddesindeki numaralandırılmış bölümleri içerikte yer alma sırasına göre aşağıya sıralayınız.
Çözüm:
Şimdi de görseldeki I, II ve III numaralı resimleri, bir içerikte karşına çıkış sırasına göre düzenlememiz isteniyor. Bir belgesel veya bilgilendirici bir içerik düşünelim, bilgiler genellikle belli bir mantık sırasına göre verilir.
Adım 1: Her Bir Görselin Ne Anlattığını Belirleme
- Görsel I: Piramidin yapılış sürecini, yani tarihini ve nasıl inşa edildiğini gösteriyor. Bu, genellikle bir konuya başlarken verilen geçmişe dönük genel bilgi olur.
- Görsel II: Piramidin genel bir görüntüsüyle birlikte adını (“Khufu veya Büyük Piramit”) veriyor. Bu, konunun tanıtımı gibidir.
- Görsel III: Piramidin yüksekliği gibi daha detaylı ve spesifik bir bilgi veriyor. Bu da genellikle genel bilgilerden sonra gelir.
Adım 2: Mantıksal Sıralama Yapma
Bir konuyu anlatırken önce genelden özele doğru gideriz, değil mi? Önce konunun geçmişinden bahsederiz, sonra konuyu tanıtırız, sonra da detaylara ineriz.
- Önce piramitlerin nasıl yapıldığı, yani tarihi ve inşa süreci anlatılır: I
- Sonra piramidin adı ve genel görünümü tanıtılır: II
- En son da piramidin yüksekliği gibi daha özel bilgiler verilir: III
Sonuç: Numaralandırılmış bölümlerin içerikte yer alma sırası şöyledir:
I, II, III
Aferin sana! Gördüğün gibi, bazı bilgiler eksik olsa da mantık yürüterek ve dikkatlice inceleyerek soruların çoğunu cevaplayabildik. Türkçe dersinde metinleri anlamak, yorumlamak ve görsel ipuçlarını kullanmak çok önemlidir. Bu etkinlik de bize bu becerileri geliştirmemiz için harika bir fırsat sundu. Başka bir derste görüşmek üzere!