Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim! Türkçe öğretmeniniz olarak bugün sizinle çok güzel bir etkinlik ve ardından karşılaştırma cümlelerini inceleyeceğiz. Hazırsanız kalemleriniz, defterleriniz hazır olsun, başlıyoruz!
***
2. ANLATALIM
Bu bölümde hafızamızı ve hayal gücümüzü kullanacağımız keyifli bir etkinlik var. Hadi gelin, her bir adımı birlikte inceleyelim.
a. Öğretmeninizin rehberliğinde tahtaya yazılmak üzere birer ülke ismi söyleyiniz.
Bu adımda, öğretmeniniz size hangi ülkeleri bildiğinizi soracak ve sizin söylediğiniz ülkelerin isimlerini tahtaya yazacak. Buradaki amaç, aklınıza gelen farklı ülkeleri hatırlamak ve bunları bir liste haline getirmek. Örneğin,
ülke isimleri şunlar olabilir:
- Türkiye
- Almanya
- Japonya
- İspanya
- Norveç
- Mısır
b. Zihninizde çok iyi bildiğiniz bir yeri (odanız, okul, park vb.) canlandırınız. Canlandırdığınız bu yeri diğer yerlerden ayıran beş özellik (eşyaların renkleri, yerleri, boyutları vb.) düşününüz. Düşündüklerinizi defterinize detaylı bir biçimde not alınız.
Şimdi sıra sizde! Gözlerinizi kapatın ve çok iyi bildiğiniz bir yeri düşünün. Bu yer sizin odanız, okul bahçesi ya da en sevdiğiniz park olabilir. Oradaki eşyaların renklerini, nerede durduklarını, büyük mü küçük mü olduklarını hayal edin. Sonra bu özellikleri defterinize yazın.
Çözüm:
Adım 1: Bildiğim bir yeri seçiyorum. Benim seçtiğim yer, kendi odam.
Adım 2: Odamı diğer yerlerden ayıran beş özelliğini düşünüyorum ve not alıyorum:
- Özellik 1: Pencerenin hemen altında, açık mavi renkli bir çalışma masam var.
- Özellik 2: Duvarımda, yatağımın üzerinde, büyük bir futbol takımı posteri asılı.
- Özellik 3: Kitaplığım kapının sağ tarafında ve içinde rengarenk macera kitapları duruyor.
- Özellik 4: Halım krem rengi ve üzerinde geometrik desenler var.
- Özellik 5: Gardırobum oldukça büyük ve beyaz, odanın köşesinde duruyor.
c. Not aldığınız eşyalar ile tahtaya yazılan ülke isimlerini zihninizde eşleştiriniz. Ardından zihninizde kodladığınız ülkeleri sırası ile kullanarak arkadaşlarınıza bir hikâye anlatınız.
Şimdi işin eğlenceli kısmı başlıyor! Az önce not aldığınız odanızdaki eşyaları, tahtadaki ülke isimleriyle aklınızda eşleştireceksiniz. Bu, bilgileri daha kolay hatırlamanızı sağlayan bir hafıza tekniği. Sonra bu eşleştirmeleri kullanarak bir hikaye oluşturacaksınız.
Çözüm:
Adım 1: Odamdaki eşyaları ve ülke isimlerini zihnimde eşleştiriyorum.
- Açık mavi çalışma masası ->Norveç (Çünkü Norveç’in soğuk ve deniz mavisi renkleri var gibi düşünebilirim.)
- Büyük futbol takımı posteri ->Brezilya (Brezilya futboluyla ünlü!)
- Rengarenk macera kitapları ->Japonya (Japonya’nın anime ve manga kültürü renkli ve macera dolu.)
- Krem rengi, geometrik desenli halı ->Mısır (Mısır’ın kumları ve piramitlerin geometrik şekilleri aklıma geldi.)
- Büyük, beyaz gardırop ->Almanya (Almanya’nın düzenli ve büyük yapıları gibi düşünebilirim.)
Adım 2: Bu eşleştirmeleri kullanarak bir hikaye anlatıyorum.
Bir gün Norveç’teki açık mavi masamda oturmuş ders çalışıyordum. Birden gözüm duvardaki Brezilya futbol takımı posterine takıldı. Aklıma Japonya’dan gelen rengarenk macera kitaplarımdaki kahramanlar geldi. Onlar da tıpkı bu futbolcular gibi cesurdu. Sonra halımdaki Mısır desenlerine daldım, sanki piramitlerin gizemini çözüyordum. Ders bitince de Almanya’dan aldığım bembeyaz gardırobumdan en sevdiğim kıyafetleri çıkardım ve dışarı çıktım.
ç. Etkinlik sürecinde hafızada tutma tekniğinden yararlandınız. Bu tekniğin günlük yaşamınıza katkısı neler olabilir? Tartışınız.
Bu yaptığımız etkinlik, aslında “hafıza sarayı” veya “zihinsel eşleştirme” denilen bir hafıza tekniğiydi. Bildiğimiz bir yerle yeni bilgileri eşleştirdik. Peki, bu tekniğin bize ne gibi faydaları olabilir?
Çözüm:
Bu hafıza tekniğinin günlük yaşamımıza pek çok katkısı olabilir.
- Ders Çalışırken: Tarih dersindeki önemli olayları, coğrafya dersindeki şehirleri veya Türkçe dersindeki kelimelerin anlamlarını daha kolay ezberleyebiliriz. Mesela, ülkelerin başkentlerini odamızdaki eşyalarla eşleştirerek aklımızda tutabiliriz.
- Alışveriş Listesi Hazırlarken: Almamız gereken şeyleri marketin farklı bölümleriyle veya evdeki odalarla eşleştirerek unutmadan alışveriş yapabiliriz.
- Yeni Bilgiler Öğrenirken: Yeni bir dil öğrenirken kelimeleri, bir sunum hazırlarken maddeleri bu yöntemle daha kalıcı bir şekilde aklımızda tutabiliriz.
- Yaratıcılığımızı Geliştirirken: Bu tür hayali eşleştirmeler yapmak, beynimizi farklı düşünmeye ve yaratıcı çözümler bulmaya teşvik eder.
Kısacası, bu teknik sayesinde bilgileri daha eğlenceli ve kalıcı bir şekilde öğrenip hatırlayabiliriz.
***
3. ANLATALIM
Bu bölümde ise cümlelerdeki karşılaştırma ifadelerini bulup hangi durumların karşılaştırıldığını belirleyeceğiz. Karşılaştırma, iki veya daha fazla varlığın, olayın ya da durumun benzer veya farklı yönlerini ortaya koymaktır. Hadi başlayalım!
a. Aşağıdaki cümlelerde karşılaştırma işlevli söz varlığını ve karşılaştırılan durumları belirleyiniz.
Çözüm:
İşte tablomuzu dolduruyoruz:
- Cümle: “Merhaba”; İspanyolcada “hola (hola)”, Norveç dilinde ise “hallo (hallo)” demektir.
- Söz Varlığı:ise
- Karşılaştırılan Olay/Durum vb.: Merhaba kelimesinin İspanyolca ve Norveççe karşılıkları
- Cümle: İspanya’nın hemen hemen her yerinde camilere rastlamak mümkün.
- Söz Varlığı: Yok (Bu cümlede herhangi bir karşılaştırma yapılmamıştır, sadece bir durum belirtilmiştir.)
- Karşılaştırılan Olay/Durum vb.: Yok
- Cümle: İspanya’nın nüfusu, Norveç’in nüfusundan daha fazladır.
- Söz Varlığı:daha fazla
- Karşılaştırılan Olay/Durum vb.: İspanya’nın nüfusu ile Norveç’in nüfusu
- Cümle: La Sagrada Familia adlı yapı, El Hamra Sarayı’na göre daha eskidir.
- Söz Varlığı:daha eski
- Karşılaştırılan Olay/Durum vb.: La Sagrada Familia adlı yapının yaşı ile El Hamra Sarayı’nın yaşı (eskilikleri)
- Cümle:Nasıl Norveç’te “bunad” giyiliyorsa Mısır’da da “jellabi” giyiliyor.
- Söz Varlığı:Nasıl…-sa, da (Bu yapı, iki farklı ülkedeki giyim kültürleri arasındaki benzerliği, yani bir karşılaştırmayı gösterir.)
- Karşılaştırılan Olay/Durum vb.: Norveç’teki “bunad” giyim geleneği ile Mısır’daki “jellabi” giyim geleneği (giyim tarzlarındaki benzerlik)
b. Okuduğunuz metinden hareketle aşağıya karşılaştırma işlevli söz varlığı içeren iki cümle yazınız ve karşılaştırdığınız durumları açıklayınız.
Şimdi de yukarıdaki örneklerden yola çıkarak kendi karşılaştırma cümlelerimizi yazalım. Ülkelerle ilgili veya genel bilgilerden yararlanabiliriz.
Çözüm:
İşte iki örnek cümle ve açıklamaları:
1. Cümle: Türkiye’nin dört mevsimi bir arada yaşaması, çoğu Avrupa ülkesine göre daha belirgindir.
- Açıklama: Bu cümlede Türkiye’nin iklim özellikleri (dört mevsimi bir arada yaşaması) ile çoğu Avrupa ülkesinin iklim özellikleri karşılaştırılmıştır. Türkiye’deki mevsim geçişlerinin ve çeşitliliğinin diğer Avrupa ülkelerinden daha belirgin olduğu ifade edilmiştir. Buradaki karşılaştırma işlevli söz varlığı “daha belirgin” ifadesidir.
2. Cümle: Futbol, Brezilya’da tıpkı bir din gibi yaşanır; basketbol ise ABD’de aynı derecede önemlidir.
- Açıklama: Bu cümlede Brezilya’daki futbol sevgisinin yoğunluğu ile ABD’deki basketbol sevgisinin önemi karşılaştırılmıştır. Her iki ülkede de belirli bir spor dalına duyulan tutkunun benzer derecede olduğu anlatılmıştır. Buradaki karşılaştırma işlevli söz varlığı “tıpkı… gibi” ifadesidir.
Umarım bu açıklamalar hem yeni bilgiler öğrenmenize hem de karşılaştırma cümlelerini daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim. Unutmayın, Türkçe çok zengin bir dil ve her cümlede farklı anlamlar gizli!