Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, dilimizin güzelliklerini ve zenginliğini keşfedeceğimiz çok keyifli bir etkinliğe başlıyoruz. Karşımızda bir e-posta yazma ve yazdığımız e-postayı değerlendirme görevi var. Hazırsanız, adım adım bu görevleri tamamlayalım.
a. Azerbaycan Türk’ü bir yaşıtınız tarafından yazılan aşağıdaki elektronik postayı (e-posta) okuyunuz. Bu e-postayı bağlama uygun selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanarak yazınız.
Sevgili öğrencilerim, ilk olarak bize gönderilen e-postayı dikkatlice okuyalım. E-postayı gönderen arkadaşımız Server, bize Azerbaycan Türkçesinin zenginliğini gösteren metinler bulmamızı istiyor ve kendisi de bize “Tapmaca” (bilmece) ve “Layla” (ninni) örnekleri göndermiş. Şimdi biz de ona, sanki biz de Ayşenur’muşuz gibi, bir cevap e-postası yazacağız. Unutmayın, bir arkadaşımıza yazdığımız için dilimiz hem samimi hem de kibar olmalı.
Adım 1: E-postanın gönderici ve alıcı bilgilerini yazalım.
Bu kısım çok kolay, çünkü bize zaten verilmiş. Kimden ve Kime kısımlarını aynen dolduruyoruz.
Kimden: aysenuralkan@e-postaci.net.tr
Kime: serverbesirli@e-postaci.net.tr
Adım 2: E-postanın konusunu belirleyelim.
E-postanın konusu, içeriği hakkında bize bilgi vermeli. Arkadaşımız bize Azerbaycan Türkçesi hakkında yazmış, biz de ona cevap veriyoruz. Bu yüzden “Azerbaycan Türkçesinin Zenginliği ve Senin E-postan Hakkında” gibi bir konu başlığı uygun olacaktır.
Konu: Azerbaycan Türkçesinin Zenginliği ve Senin E-postan Hakkında
Adım 3: E-postanın girişini (selam ve hitap) yazalım.
Bir arkadaşımıza yazarken hem samimi hem de saygılı bir başlangıç yapmalıyız. Server bize “Salam dostum, necəsən?” diye başlamış, biz de ona benzer şekilde cevap verebiliriz. Onun halini hatırını sorarak başlamak güzel bir davranıştır.
Sevgili dostum Server,
Nasılsın, iyi misin? Ben iyiyim, havalar burada da biraz serinlemeye başladı. Senin gönderdiğin e-postayı aldım, çok teşekkür ederim.
Adım 4: E-postanın gelişme bölümünü (asıl mesaj) yazalım.
Bu kısımda Server’ın isteğine cevap vereceğiz. Azerbaycan Türkçesinin zenginliğini anlatan metinler bulma görevine değinecek, onun gönderdiği “Tapmaca” ve “Layla” örnekleri hakkında yorum yapacak ve ona yardımcı olacağımızı belirteceğiz.
Azerbaycan Türkçesinin zenginliği hakkında metinler bulma göreviniz çok ilginçmiş. Haklısın, dilimiz ne kadar çok farklı coğrafyada konuşulsa da aslında köklerimiz bir. Azerbaycan Türkçesi de bizim dilimizin güzelliklerini farklı kelimelerle, farklı seslerle yansıtıyor. Mesela, sizin gönderdiğiniz “Tapmaca” ve “Layla” örnekleri bile ne kadar benzer ama bir o kadar da farklı ve kendine özgü ifadeler taşıyor. “Tapmaca” bizim bildiğimiz “bilmece”, “Layla” da “ninni” demek. Bu kelimelerin bile sesleri ne kadar güzel, değil mi?
Senin isteğin üzerine Azerbaycan Türkçesinin zenginliğini anlatan metinler bulmaya başladım bile. Bulduğum güzel örnekleri en kısa zamanda sana göndereceğim. Eminim çok hoşuna gidecek ve dilimizin ne kadar geniş bir yelpazeye sahip olduğunu bir kez daha göreceğiz.
Adım 5: E-postanın kapanışını (sonlandırma) yazalım.
E-postayı bitirirken yine arkadaşımıza iyi dileklerimizi sunmalı ve vedalaşmalıyız.
Kendine iyi bak, derslerinde başarılar dilerim.
En kısa zamanda görüşmek üzere!
Sevgilerimle,
Ayşenur Alkan
İşte e-postamız hazır! Şimdi sıra geldi bu e-postayı değerlendirmeye.
b. Yazınızı aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir göstergeyi gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı (1-5) yay ayraç içine yazınız.
Şimdi yazdığımız e-postayı, bize verilen ölçütlere göre 1’den 5’e kadar puanlayacağız. 1 en düşük, 5 ise en yüksek puan demek. Hadi bakalım, yazdığımız e-posta bu maddelere ne kadar uyuyor?
Ölçütler
1. Uygun selam ve hitap ifadelerini kullandım.
Yazdığım e-postanın başında “Sevgili dostum Server,” diye bir giriş yaptım ve arkadaşıma “Nasılsın, iyi misin?” diye sordum. Kapanışta da “Kendine iyi bak,” ve “Sevgilerimle, Ayşenur Alkan” ifadelerini kullandım. Bunlar bir arkadaşa yazılan e-posta için gayet uygun ve samimi ifadelerdi. Bu yüzden bu maddeye en yüksek puanı verebilirim.
Puanım: (5)
2. Türkçenin söz varlığı unsurlarını bağlamına uygun kullandım.
E-postamda kelimeleri doğru anlamlarıyla, cümleleri de dilbilgisi kurallarına uygun bir şekilde kullandım. Anlatımım açık ve anlaşılırdı. “Tapmaca” ve “Layla” gibi kelimelerin ne anlama geldiğini de açıklayarak konuya hakim olduğumu gösterdim. Yani Türkçe kelimeleri yerli yerinde kullandım.
Puanım: (5)
3. Yabancı dillerden alınan ve dilimizde henüz yaygınlaşmamış kelimelerin Türkçelerini kullandım.
E-postayı yazarken Türkçe karşılığı olan yabancı kelimelerden uzak durmaya çalıştım. Örneğin, “e-posta” kelimesi artık dilimize yerleşmiş olsa da, “Tapmaca” ve “Layla” kelimelerinin Azerbaycan Türkçesi olduğunu belirterek, bunların Türkiye Türkçesindeki karşılıkları olan “bilmece” ve “ninni” kelimelerini de parantez içinde belirttim. Bu, dilimizin saflığına dikkat ettiğimi gösterir.
Puanım: (5)
4. Yazma sürecimdeki güçlü ve geliştirmem gereken yönleri belirleyerek gelecek çalışmalarım için kendime hedefler koydum.
Bu madde, yazdığımız metni değerlendirirken kendi yazma becerilerimiz üzerine düşünmemizi istiyor. E-postanın içinde doğrudan “Şunu geliştirmeliyim” demesek de, bu tür bir görevi yaparken ne kadar başarılı olduğumuzu ve belki de Azerbaycan Türkçesi hakkında daha fazla araştırma yapma isteği duyduğumuzu düşünebiliriz. Eğer daha detaylı bir öz değerlendirme yapsaydık, belki de “Azerbaycan Türkçesiyle ilgili daha çok kelime öğrenmeliyim” gibi bir hedef koyabilirdik. Metinde doğrudan bir hedef olmadığı için, bu maddeye tam puan yerine biraz daha düşük bir puan verebiliriz, çünkü bu bir kişisel yansıma ve hedef belirleme maddesi.
Puanım: (4)
Evet sevgili öğrencilerim, bu etkinliği de başarıyla tamamladık! Gördüğünüz gibi, bir e-posta yazarken nelere dikkat etmemiz gerektiğini ve yazdıklarımızı nasıl değerlendireceğimizi öğrenmiş olduk. Dilimizin zenginliklerini keşfetmeye devam edeceğiz!