6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 54
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 6. sınıf Türkçe öğretmeninim. Gördüğüm kadarıyla harika bir konuşma etkinliği ve Nasrettin Hoca fıkraları etkinliği bizleri bekliyor. Şimdi bu sayfadaki soruları ve yönergeleri adım adım inceleyelim, senin için anlaşılır bir şekilde açıklayalım. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
1. ANLATALIM
a. Konuşmanızı planlamak üzere yanda verilen görsel üzerindeki yönergeleri takip ederek ilerleyiniz.
Bu kısımda, bir konuşma yapmadan önce nasıl planlama yapmamız gerektiğini öğreniyoruz. Tıpkı bir bina yapmadan önce mühendisin plan çizmesi gibi, biz de konuşmamızı yapmadan önce planlamalıyız ki daha etkili olsun. Görselde üç aşamalı bir planlama süreci var, hadi birlikte adımları inceleyelim:
Birinci aşamada konuşma amacınıza göre seçeneklerden birini seçiniz.
Konuşmamıza başlamadan önce kendimize “Ben bu konuşmayı neden yapıyorum?” diye sormamız lazım. Amacımız ne? Birilerine bilgi mi vermek istiyoruz, bir hikaye mi anlatmak istiyoruz, yoksa dinleyenleri güldürmek mi?
- Bilgi vermek: Eğer amacımız bir konu hakkında insanlara yeni şeyler öğretmek, onları aydınlatmaksa bunu seçeriz. Mesela, “Su tasarrufu neden önemlidir?” konulu bir konuşma yapıyorsak amacımız bilgi vermektir.
- Öyküleştirmek: Eğer bir olayı, bir hikayeyi, bir anıyı ya da bir masalı anlatmak istiyorsak bunu seçeriz. Dinleyicileri bir hikayenin içine çekmek, onlara hayal kurdurmak amacımız olur.
- Güldürmek: Eğer amacımız dinleyenleri eğlendirmek, onları neşelendirmek, yüzlerinde bir gülümseme oluşturmaksa bunu seçeriz. Fıkralar, komik anılar anlatmak bu kategoriye girer.
Şimdi sen düşün bakalım, ilk konuşmanda ne yapmak isterdin? Diyelim ki ben bu konuşmada sana bir şeyler öğretmek istiyorum, o zaman “Bilgi vermek” seçeneğini seçerim.
İkinci aşamada konuşmanızda hangi konudan söz edeceğinizi belirleyiniz.
Amacımızı belirledikten sonra, sıra geldi konuşacağımız konuyu seçmeye. Konumuz, amacımızla uyumlu olmalı. Görselde bize iki örnek konu verilmiş:
- Kaşık türleri: Eğer amacımız “bilgi vermek” olsaydı, “kaşık türleri” konusu bu amaca çok uygun olurdu. Kaşıkların çeşitleri, hangi kaşığın nerede kullanıldığı gibi bilgiler verebilirdik.
- “Kaşıkla verip kepçeyle geri almak” deyimi: Bu deyim, bir şeyi azar azar verip sonra çokça geri almak anlamına gelir. Eğer amacımız “öyküleştirmek” ya da “güldürmek” olsaydı, bu deyimin kullanıldığı bir fıkra veya hikaye anlatarak konuşmamızı yapabilirdik.
Ben “Bilgi vermek” amacını seçtiğim için, “Kaşık türleri” konusunu seçebilirim. Ya da tamamen farklı bir konu da seçebiliriz. Mesela, “Gezegenler ve Özellikleri” gibi.
Son aşamada ise konuşmanızın türünü seçiniz.
Konuşmamızın amacını ve konusunu belirledik. Şimdi de konuşmamızın nasıl bir konuşma olacağına karar verelim:
- Hazırlıklı konuşma: Bu tür konuşmalarda önceden hazırlık yaparız. Konumuzla ilgili araştırma yaparız, notlar alırız, belki bir metin yazarız ve prova yaparız. Böylece sahnede veya sınıfın önünde daha rahat ve kendimizden emin oluruz.
- Hazırlıksız konuşma: Bu tür konuşmalar anlık gelişen durumlarda yapılır. Genellikle kısa olur ve önceden bir hazırlık yapılmaz. Bize aniden bir soru sorulduğunda veya fikrimiz sorulduğunda yaptığımız konuşmalar buna örnektir.
Eğer ben sana “Kaşık türleri” hakkında bilgi verecek olsaydım, kesinlikle “Hazırlıklı konuşma” yapardım. Çünkü araştırma yapmam, bilgileri düzenlemem ve sana en doğru şekilde aktarmam gerekir.
b. Son seçiminiz “Hazırlıksız konuşma” ise konuşmanızı diğer seçimlerinize uygun şekilde sınıfta yapınız. “Hazırlıklı konuşma” ise gelecek derse kadar diğer seçimlerinize uygun şekilde konuşmanıza hazırlanınız. Gelecek ders konuşmanızı sununuz.
Sevgili öğrencim, bu madde sana verilen bir görev. Yani eğer yukarıdaki planlamanı yaparken “Hazırlıksız konuşma”yı seçtiysen, şimdi hemen diğer seçtiğin amacına ve konuna uygun bir konuşma yapmalısın. Ama eğer “Hazırlıklı konuşma”yı seçtiysen, o zaman ne yapacaksın? Evet, doğru bildin! Gelecek derse kadar seçtiğin konu ve amaca göre güzelce hazırlanacaksın ve ders geldiğinde konuşmanı sunacaksın. Unutma, hazırlıklı olmak her zaman işleri kolaylaştırır ve seni daha başarılı yapar!
c. Öğretmeninizin geri bildirimlerinden hareketle aşağıdaki soruları sözlü olarak cevaplayınız.
Burada senden, öğretmeninin sana önceki konuşmalarınla ilgili verdiği geri bildirimleri düşünerek bu soruları cevaplaman isteniyor. Ben şimdi senin yerine bu soruları cevaplayayım, sen de kendi konuşmalarını düşünerek kendi cevaplarını oluşturabilirsin.
Konuşurken kendimi güçlü hissettiğim yönlerim neler?
Sevgili öğrencim, bir konuşma yaparken herkesin iyi olduğu, kendine güvendiği yönleri vardır. Mesela, ben konuşurken kendimi güçlü hissettiğim yönlerimi şöyle sıralayabilirim:
- Konuşma akıcılığım iyidir, kelimeler boğazıma takılmaz.
- Konuya hakim olduğumda kendime güvenim artar, bu da sesime yansır.
- Göz teması kurarak dinleyicilerle bağ kurmayı başarırım.
- Ses tonumu ve hızımı iyi ayarlayabildiğimi düşünüyorum.
Sonraki konuşmalarımda güçlendirmek istediğim yönlerim neler?
Hiç kimse mükemmel değildir, değil mi? Her zaman kendimizi daha iyiye götürebileceğimiz noktalar vardır. Benim de sonraki konuşmalarımda güçlendirmek istediğim yönlerim var:
- Bazen heyecanlandığımda ellerimi çok fazla hareket ettirebiliyorum, bu el hareketlerimi daha kontrollü kullanmak istiyorum.
- Daha fazla görsel materyal (resim, grafik gibi) kullanarak konuşmamı zenginleştirmek isterim.
- Konuşmamın sonunda dinleyicilerden soru-cevap bölümüne daha fazla zaman ayırabilirim.
- Bazı kelimeleri tekrar etme eğilimim oluyor, buna dikkat ederek kelime dağarcığımı daha etkili kullanmak istiyorum.
Sen de kendi konuşmalarını düşün, öğretmenin sana neler söylemişti? Hangi konularda daha iyi olduğunu, hangi konularda kendini geliştirmek istediğini not almalısın. Bu, seni daha iyi bir konuşmacı yapar!
2. ANLATALIM
a. Öğretmeninizin rehberliğinde arkadaşlarınızla gruplara ayrılınız. Grup arkadaşlarınızla aşağıdaki Nasrettin Hoca fıkralarından birini seçiniz ya da farklı bir Nasrettin Hoca fıkrası belirleyiniz.
Bu kısım da bir etkinlik için verilen bir yönerge. Türkçe dersinin en eğlenceli kısımlarından biri de Nasrettin Hoca fıkralarıdır, değil mi? Zekice, güldüren ve düşündüren fıkralardır. Burada sizden gruplara ayrılıp aşağıdaki fıkralardan birini seçmeniz isteniyor. Seçtiğiniz fıkrayı belki canlandırabilir, belki de kendi cümlelerinizle anlatabilirsiniz. Hadi fıkra seçeneklerine bir göz atalım:
- Ya Tutarsa: Bu fıkra, Nasrettin Hoca’nın göle maya çalmasıyla ilgilidir. “Ya tutarsa” diyerek bir umutla yaptığı bu hareket, onun iyimserliğini ve bazen de insanları şaşırtan davranışlarını gösterir.
- Kazan Doğurdu: Bu fıkra, Nasrettin Hoca’nın komşusundan aldığı kazanın “doğurduğunu” söyleyerek komşusunu şaşırtmasını ve zekice bir ders vermesini anlatır.
- Kedi Buradaysa Ciğer Nerede?: Bu fıkra da Nasrettin Hoca’nın kedinin ciğeri yediğini iddia edenlere karşı kediyi tartarak verdiği komik ve akılcı cevabı içerir.
- Diğer: Eğer bu fıkralardan birini seçmek istemezseniz, öğretmeninizin rehberliğinde farklı bir Nasrettin Hoca fıkrası da seçebilirsiniz. Mesela, “Parayı Veren Düdüğü Çalar” ya da “Damdan Düşen Adam” gibi pek çok güzel fıkra var.
Bu etkinlikte seçtiğiniz fıkrayı arkadaşlarınızla birlikte okuyup anlamalı, sonra da sınıfta sunmalısınız. Eminim çok eğleneceksiniz!