Merhaba sevgili öğrencim, 6. sınıf Türkçe dersimiz için harika sorularla karşı karşıyayız! Şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve güzelce anlayarak çözelim. Hazırsan başlayalım!
2. ANLAYALIM
a. Yandaki haritayı inceleyiniz. Okuduğunuz şiirin ilk iki dizesinde Japonya’dan “okyanusların çocuğu” şeklinde söz edilmesinin sebebi ne olabilir? Söyleyiniz.
Evet, haritaya dikkatlice baktığımızda Japonya’nın kocaman bir ada ülkesi olduğunu görüyoruz, değil mi? Yani dört bir yanı sularla çevrili. Japon Denizi, Kuzey Pasifik Okyanusu, Filipin Denizi… Her tarafı mavi mavi denizlerle dolu. İşte şiirde Japonya’ya “okyanusların çocuğu” denmesinin sebebi de tam olarak bu. Bir çocuk nasıl annesinden doğar, onunla büyürse, Japonya da sanki o büyük okyanusların içinden çıkmış, onların kucağında yaşayan bir ülke gibi. Bu ifade, Japonya’nın denizle olan derin bağını ve coğrafi konumunun ne kadar özel olduğunu çok güzel anlatıyor. Sanki okyanuslar Japonya’ya hayat veriyor, onu sarıp sarmalıyor. Bu yüzden ona “okyanusların çocuğu” denmiş.
b. Şiirin ilk iki dizesi yerine “Okyanusun ortasında yer alır/Japonya’mız.” dizeleri yer alsaydı anlatımda nasıl bir değişiklik olurdu? Söyleyiniz.
Şiirde kelimeler çok özeldir, tıpkı ressamın fırça darbeleri gibi. “Okyanusların çocuğu” derken şair, Japonya’yı okyanuslarla adeta canlı bir bağ kurmuş gibi anlatıyor. Bu, hem çok duygusal hem de şiirsel bir ifade. Japonya’nın okyanuslarla iç içe olduğunu, onlardan beslendiğini, adeta okyanusların bir parçası olduğunu hissettiriyor.
Ama eğer “Okyanusun ortasında yer alır/Japonya’mız.” deseydik, bu çok daha sıradan, bilimsel veya coğrafi bir bilgi olurdu. Sanki bir ders kitabından bir cümle okuyormuşuz gibi. Şiirdeki o incelik, duygusallık, hayal gücü ve derin anlam kaybolurdu. “Çocuk” kelimesinin verdiği o şefkatli ve özel anlam da olmazdı. Şiir, sadece bir bilgi verme aracı haline gelirdi, oysa şiir bize bilgi vermenin ötesinde, duygularımızı harekete geçirmeli, hayal kurdurmalı, değil mi?
c. Japonya’nın coğrafi konumu farklı bir şekilde ifade edilmek istense aşağıdakilerden hangileri kullanılabilirdi? Haritadan hareketle işaretleyiniz.
Şimdi haritaya tekrar bakalım ve Japonya’nın coğrafi konumunu en doğru anlatan ifadeleri bulalım.
- Balıklar kuşatmış dört yanını
Bu ifade, evet, Japonya denizin ortasında olduğu için etrafı balıklarla dolu olabilir ama bu, doğrudan coğrafi konumunu anlatan bir ifade değil. Daha çok denizin içindeki canlılardan bahsediyor.
- Dalgaların ortasında bir ada ülkesi
İşte bu tam da haritada gördüğümüz şey! Japonya, büyük suların, yani dalgaların ortasında, karadan tamamen ayrı, bir ada ülkesi. Bu, coğrafi konumunu çok net ve doğru bir şekilde anlatıyor.
- Denize uzak şehirler diyarı
Hayır, haritaya baktığımızda Japonya’nın her yerinin denize çok yakın olduğunu görüyoruz. Ada ülkesi olduğu için neredeyse tüm şehirleri kıyıda veya kıyıya yakın. Bu ifade kesinlikle yanlış.
- Üç tarafı mavilerle çevrili bir yurt
Bu ifade de yanlış. Japonya bir ada ülkesi olduğu için üç değil, dört tarafı da denizlerle çevrilidir. Harita da bunu açıkça gösteriyor.
Sonuç olarak, Japonya’nın coğrafi konumunu en doğru ve uygun şekilde ifade eden seçenek:
Dalgaların ortasında bir ada ülkesi
3. ANLAYALIM
a. Aşağıdaki metni okuyup başlığını inceleyiniz.
Burada senden metni okumanı ve başlığına bakmanı isteyen bir yönerge var, sevgili öğrencim. Metni dikkatlice okuduğunu ve başlığın “JAPONYA’NIN DA ÇOCUK BAYRAMI VAR” olduğunu fark ettiğini düşünüyorum. Bu bir soru değil, bir sonraki sorular için hazırlık niteliğinde bir adım. Bu yüzden burada cevaplamamız gereken bir soru yok. Sadece metni ve başlığı inceledik. Metin, Japonya’daki Çocuk Bayramı’nın nasıl kutlandığını, neden sazan flamaları astıklarını çok güzel anlatıyor.