6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 26

Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencileri! Ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Şimdi bana gönderilen görsellerdeki soruları birlikte adım adım çözelim. Unutmayın, bu soruları çözerken ikinci görseldeki “Annem Yeryüzüydü Babam Gökyüzü” adlı metni dikkatlice okuyacağız ve cevaplarımızı bu metne göre vereceğiz.

***

1. ANLAYALIM

a. “Bakraç” denince aklınıza neler geliyor? Söyleyiniz.

Sevgili öğrenciler, “bakraç” kelimesini duyduğunuzda aklınıza ilk gelenler neler oluyor? Bu kelimeyi günlük hayatta çok sık kullanmayabiliriz ama eskiden çok yaygın bir eşyaydı. Genellikle bakırdan yapılan, kulplu, ağzı geniş, su veya süt taşımak için kullanılan bir kap düşünün. Kimi zaman süs eşyası olarak da kullanılır. Yani aklımıza şunlar gelebilir:

• Su kabı, süt kabı
• Eski zamanlarda kullanılan mutfak eşyası
• Bakır rengi, parlak bir metal
• Köy hayatı, geleneksel yaşam

Bu kelimeyi duyduğumuzda hepimizin aklına farklı şeyler gelebilir, önemli olan kelimenin çağrıştırdıkları üzerine düşünmektir.

b. Karekodu okutarak “Bakraç” adlı dijital içeriğe ulaşınız.

Sevgili çocuklar, bu soru için bir karekod okuyucuya ihtiyacımız var. Ben şu anda bu karekodu okutarak dijital içeriğe ulaşamıyorum. Ama siz bir telefon veya tablet aracılığıyla karekod okuyucu uygulaması kullanarak bu kodu okutup “Bakraç” ile ilgili dijital bir içeriğe ulaşabilirsiniz. Bu sayede bakracın ne olduğunu daha yakından görebilir, belki bir video izleyebilir veya bir metin okuyabilirsiniz. Bu tür dijital içerikler, öğrenmemizi daha eğlenceli hale getirir!

c. İçeriğin konusu nedir? Söyleyiniz.

Yukarıdaki “b” maddesinde bahsettiğimiz gibi, karekodu okutarak ulaşacağımız dijital içeriğe şu an ben erişemiyorum. Bu yüzden o içeriğin konusunun ne olduğunu da bilemiyorum. Ancak siz karekodu okutup içeriğe ulaştığınızda, o içeriğin ne hakkında olduğunu, yani ana fikrini veya ele aldığı konuyu kolayca anlayabilirsiniz. Mesela, bakracın yapımı hakkında mı, tarihi hakkında mı, yoksa kullanım alanları hakkında mı bilgi veriyor, buna bakarak konuyu belirleyebilirsiniz.

Dinleme/İzleme

c. İçerikteki kahraman, “bakraç” kelimesinin anlamını tahmin etmeye çalışırken hangi yollara başvuruyor? Söyleyiniz.

Yine aynı durumla karşı karşıyayız sevgili öğrenciler. Bu soru da, karekodu okutarak ulaşacağımız dijital içerikteki bir kahramanın davranışlarıyla ilgili. Maalesef bu içeriğe ulaşamadığım için, içerikteki kahramanın “bakraç” kelimesinin anlamını tahmin etmek için hangi yöntemleri kullandığını bilemiyorum. Ama genel olarak bir kelimenin anlamını tahmin etmeye çalışırken şunları yapabiliriz:

• Cümledeki diğer kelimelerle ilişkisine bakmak (bağlamından anlam çıkarmak).
• Kelimenin köküne veya eklerine dikkat etmek.
• Benzer sesli veya yazılı başka kelimelerle karşılaştırmak.
• Görsellerden veya çevremizdeki nesnelerden ipuçları aramak.
• Konuyla ilgili genel bilgilerimizi kullanmak.

Eminim içerikteki kahraman da bunlardan bazılarını yapmıştır!

***

2. ANLAYALIM

Şimdi sıra geldi ikinci görsellerdeki “Annem Yeryüzüydü Babam Gökyüzü” metnini okumaya ve anlamını bilmediğimiz kelimeleri bulmaya.

a. “Annem Yeryüzüydü Babam Gökyüzü” metnini tekrar gözden geçiriniz ve anlamını bilmediğiniz kelime/kelime gruplarını belirleyiniz. “1. ANLAYALIM” etkinliğinden yola çıkarak bu kelime/kelime gruplarının anlamlarını tahmin ediniz.

Metni dikkatlice okudum. Şimdi metinden bazı kelime ve kelime gruplarını seçip anlamlarını tahmin edelim:

b. Kelime/kelime gruplarının anlamlarını TDK Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol ediniz. Tahmininizin doğru cevaba yaklaşma durumuna göre yıldızları boyayınız (Üç yıldız “Tahminim doğru.”, iki yıldız “Tahminim kısmen doğru.”, bir yıldız “Tahminim doğru değil.” ifadelerini karşılamaktadır.).

Şimdi tahminlerimizi Türk Dil Kurumu (TDK) Güncel Türkçe Sözlük’ten kontrol edelim. Unutmayın, TDK bizim dilimizin en güvenilir kaynağıdır!

1. Kelime/Kelime Grubu: biriktirmiştim

• TDK Anlamı: “Bir şeyleri toplayarak, yığarak saklamak.”
• Karşılaştırma: Benim tahminim “toplayıp saklamak, depolamak” idi. TDK anlamıyla çok benziyor.
• Yıldızlama: ⭐️⭐️⭐️ (Tahminim doğru.)

2. Kelime/Kelime Grubu: Anadolu’nun kalbinde

• TDK Anlamı: (Bu bir deyimsel ifade olduğu için “kalp” kelimesinin mecazi anlamına bakmamız gerekir.) “Bir şeyin merkezi, ortası, iç bölümü.”
• Karşılaştırma: Benim tahminim “Anadolu’nun tam ortasında, merkezi bir yerinde” idi. Bu da TDK anlamıyla birebir örtüşüyor.
• Yıldızlama: ⭐️⭐️⭐️ (Tahminim doğru.)

3. Kelime/Kelime Grubu: harman yeri

• TDK Anlamı: “Harman dövülen yer.” (Harman ise: “ekin biçildikten sonra sap ve taneleri birbirinden ayırma işlemi” veya “bu işlem için ayrılan yer”.)
• Karşılaştırma: Benim tahminim “hasat edilmiş ürünlerin dövülüp tanelerinin ayrıldığı yer” idi. TDK anlamıyla tamamen aynı.
• Yıldızlama: ⭐️⭐️⭐️ (Tahminim doğru.)

4. Kelime/Kelime Grubu: çayırlar

• TDK Anlamı: “Hayvanlara otlak olarak ayrılmış, bol otlu geniş düzlük.”
• Karşılaştırma: Benim tahminim “hayvanların otladığı, yemyeşil, geniş otlak alanlar” idi. TDK anlamıyla çok yakın.
• Yıldızlama: ⭐️⭐️⭐️ (Tahminim doğru.)

Gördüğünüz gibi, kelimelerin anlamlarını tahmin etmek için metnin genel anlamından ve kelimelerin kullanıldığı yerden ipuçları almak çok önemli. Sonra da tahminlerimizi bir sözlükle doğrulamak, kelime dağarcığımızı geliştirmek için harika bir yoldur. Hepinizi tebrik ediyorum, çok güzel çalıştık!