Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle çok ilginç ve düşündürücü sorulara birlikte bakacağız. Hem Eski Mısırlıların sayı sistemini öğreneceğiz hem de dünyadaki farklı yaşamları anlatan bir içerik hakkında fikir yürüteceğiz. Hazır mısınız? Hadi başlayalım!
2. Aşağıdaki metni okuyup soruları cevaplayınız.
Okuduğunuz metinde Mısır kültürüne yönelik çeşitli bilgiler verilmiştir. Bu bilgilere ek olarak Eski Mısır’da rakamlar için resimli semboller kullanılıyordu. Bu semboller çiçek, parmak, kurbağa gibi resimlerden ve çizgilerden oluşuyordu: Örneğin 1 rakamı dik bir çizgi şeklinde, 10 sayısı yay, 100 sayısı sarmal ip, 1.000 sayısı ise çiçek resmiyle ifade ediliyordu. 9 rakamı için dokuz çizgiyi ya da 3.000 sayısı için üç çiçek sembolünü yan yana koymak gerekiyordu. Sıfıra karşılık gelen bir sembolleri yoktu, o nedenle 20 sayısını yazmak için 2 yay sembolü kullanıyorlardı. Sayıları yazarken basamaklar sağdan sola olacak şekilde sıralanıyordu. Örnek olarak 203 sayısı şu şekilde yazılır: III ℮ ℮
2.a. Bu bilgiden hareketle aşağıdaki tabloyu inceleyiniz. Tabloyu Mısır sayı sistemine karşılık gelen sembolleri kullanarak tamamlayınız.
Sevgili çocuklar, bu soruda Eski Mısırlıların hangi sayıyı hangi sembolle gösterdiğini bulup boşlukları dolduracağız. Metinde verilen bilgilere ve tablodaki örneklere dikkat edelim.
Adım 1: Metinde 1 sayısının “dik bir çizgi” (I) ile gösterildiği söyleniyor. Tabloda da 1 için I, 2 için II, 3 için III verilmiş. Demek ki her bir çizgi 1 demekmiş ve aynı sembolü en fazla 9 kez kullanabiliyorlarmış.
Adım 2: Tabloda eksik olan 4’ten 9’a kadar olan sayıları, 1 sayısının sembolü olan çizgiyi kullanarak tamamlayalım:
- 4: IIII
- 5: IIIII
- 6: IIIIII
- 7: IIIIIII
- 8: IIIIIIII
- 9: IIIIIIIII
Adım 3: Metinde 10 sayısının “yay” (∩), 100 sayısının “sarmal ip” (℮), 1.000 sayısının “çiçek” (ℳ) ve tablodan da 10.000 sayısının “parmak” (7) sembolleriyle gösterildiği anlaşılıyor. Bunlar zaten tabloda verilmiş, sadece boşlukları doldurmamız yeterliydi.
Sonuç:
Tabloyu tamamladığımızda şöyle görünür:
1: I
2: II
3: III
4: IIII
5: IIIII
6: IIIIII
7: IIIIIII
8: IIIIIIII
9: IIIIIIIII
10: ∩
100: ℮
1000: ℳ
10000: 7
2.b. Okul numaranızı Eski Mısırlıların kullandığı sayı sistemi ile yazınız.
Şimdi sıra geldi kendi okul numaramızı Eski Mısır sayı sistemiyle yazmaya! Unutmayın, metinde “Sayıları yazarken basamaklar sağdan sola olacak şekilde sıralanıyordu.” deniyor. Yani en küçük basamak (birler) sağda, en büyük basamak solda olacak. Ben örnek bir okul numarası kullanacağım, siz kendi numaranızı yazarken aynı adımları takip edebilirsiniz.
Adım 1: Bir okul numarası seçelim. Benim okul numaram 12345 olsun.
Adım 2: Bu sayıyı basamaklarına ayıralım. Yani kaç tane 1’lik, kaç tane 10’luk, kaç tane 100’lük, kaç tane 1.000’lik ve kaç tane 10.000’lik olduğunu bulalım.
- 12345 sayısında 5 tane 1’lik var.
- 12345 sayısında 4 tane 10’luk var. (Yani 40)
- 12345 sayısında 3 tane 100’lük var. (Yani 300)
- 12345 sayısında 2 tane 1.000’lik var. (Yani 2.000)
- 12345 sayısında 1 tane 10.000’lik var. (Yani 10.000)
Adım 3: Her bir basamağı Eski Mısır sembolleriyle yazalım:
- 5 birim için: IIIII (5 tane dik çizgi)
- 4 onluk için: ∩∩∩∩ (4 tane yay)
- 3 yüzlük için: ℮℮℮ (3 tane sarmal ip)
- 2 binlik için: ℳℳ (2 tane çiçek)
- 1 on binlik için: 7 (1 tane parmak)
Adım 4: Şimdi bu sembolleri metinde belirtildiği gibi “sağdan sola” (yani birler basamağından başlayıp en büyük basamağa doğru) sıralayarak yazalım.
Sonuç:
Okul Numaram: 12345
Eski Mısırlıların Sayı Sistemi İle Numaram: IIIII ∩∩∩∩ ℮℮℮ ℳℳ 7
3. Yandaki karekodu okutarak “Dünyadan İzole Yaşamlar” adlı içeriği izleyiniz ve aşağıdaki soruları cevaplayınız.
Bu sorular, izleyeceğimiz bir video veya sunum hakkında. Diyelim ki karekodu okuttuk ve “Dünyadan İzole Yaşamlar” adlı içeriği izledik. Şimdi soruları buna göre cevaplayalım.
3.a. İzlediğiniz çoklu ortamın yandaki görselle başlamasının amacı ne olabilir? Yazınız.
Sevgili öğrenciler, bir videoyu veya sunumu izlemeye başladığımızda ilk gördüğümüz görsel çok önemlidir. Bu görsel, bize konu hakkında ilk ipucunu verir. Burada ise kocaman dünyamızın uzaydan çekilmiş bir fotoğrafı var.
Adım 1: İçeriğin başlığına bakalım: “Dünyadan İzole Yaşamlar”. İzole demek, yalnız, ayrılmış, tek başına demek. Yani dünyadan ayrılmış, kendi başına yaşayan insanları anlatacak bir içerik.
Adım 2: Başlangıç görseli olarak Dünya’nın uzaydan çekilmiş fotoğrafını düşünelim. Bu görsel, bize tüm dünyayı bir bütün olarak gösteriyor. Başlıkta geçen “Dünya” kelimesini hemen aklımıza getiriyor.
Adım 3: Bu iki bilgiyi birleştirdiğimizde, dünyanın genişliğini ve üzerinde yaşayan farklı insanları düşünebiliriz. Bu görsel, o izole yaşamların *nerede* olduğunu, yani dünya üzerinde bir yerlerde var olduğunu ve *neden* izole olduklarını (belki de dünyanın geri kalanından uzak bir yerde yaşadıklarını) vurgulamak için kullanılmış olabilir.
Sonuç:
İzlediğimiz çoklu ortamın Dünya görseliyle başlamasının amacı, “Dünyadan İzole Yaşamlar” başlığındaki “Dünya” kelimesinin önemini vurgulamak olabilir. Bu görsel, izole yaşamların gezegenimizin farklı yerlerinde, belki de çoğumuzdan uzakta, kendi hallerinde sürdüğünü ve bu yaşamların daha geniş bir dünya bağlamında ele alınacağını göstermek için kullanılmış olabilir. Böylece, izleyicinin konuya dair genel bir bakış açısı kazanması hedeflenir.
3.b. İçerikten alınan yandaki ekran görüntüsünde harita üzerinde kullanılan sembolün anlamı ne olabilir? Yazınız.
Şimdi de içeriğin içinde karşılaştığımız bir harita görüntüsüne bakalım. Haritaların üzerinde gördüğünüz o damla şeklindeki veya ters duran raptiye gibi semboller bize ne anlatır?
Adım 1: Görseldeki sembole dikkatlice bakalım. Bu sembolü günlük hayatımızda navigasyon uygulamalarında veya haritalarda sıkça görürüz.
Adım 2: Bu sembol genellikle bir yerin, konumun veya noktanın işaretlenmesinde kullanılır. Bir harita üzerinde belirli bir yeri göstermek için harika bir araçtır.
Adım 3: İçeriğimizin başlığı “Dünyadan İzole Yaşamlar” olduğu için, bu sembolün izole yaşayan bu insanların veya toplulukların *tam olarak nerede bulunduğunu* göstermek için kullanılmış olması çok mantıklı.
Sonuç:
İçerikten alınan ekran görüntüsündeki harita üzerinde kullanılan sembol, genellikle bir konumu, belirli bir yeri veya bir noktayı işaret etmek için kullanılır. “Dünyadan İzole Yaşamlar” adlı içerikte bu sembol, muhtemelen bahsedilen izole yaşamların veya toplulukların coğrafi olarak nerede bulunduğunu, yani dünya üzerindeki yerlerini göstermek amacıyla kullanılmıştır.
3.c. İçerikte sesli anlatımın yanı sıra alt yazılara da zaman zaman yer verilmiştir. Bu alt yazıların bir bölümü aşağıdaki gibi başka renkle yazılmıştır. Bu durumun sebebi ne olabilir? Yazınız.
Videoları izlerken bazen altta yazılar geçer, bunlara alt yazı deriz. Bazen de bu alt yazıların bir kısmı farklı bir renkte karşımıza çıkar. Neden böyle bir şey yapılmış olabilir?
Adım 1: Alt yazıların genel amacını düşünelim. Alt yazılar, işitme engelli kişiler için veya sesli anlatımı daha iyi takip etmek isteyenler için çok faydalıdır. Bazen de yabancı dildeki içerikleri anlamamıza yardımcı olurlar.
Adım 2: Görselde “Hava sıcaklığı eksi 60 dereceye kadar düşüyor.” cümlesi farklı bir renkle (kırmızı) yazılmış. Kırmızı renk genellikle dikkat çekici, uyarıcı veya önemli bir şeyi belirtmek için kullanılır.
Adım 3: Bu bilgiyi içeriğin başlığıyla birleştirelim: “Dünyadan İzole Yaşamlar”. İzole yaşayan insanların zorlu koşullarda yaşadığını tahmin edebiliriz. Hava sıcaklığının eksi 60 dereceye düşmesi, bu yaşamların ne kadar çetin ve tehlikeli olabileceğini gösteren çok önemli bir bilgidir.
Sonuç:
İçerikte sesli anlatımın yanı sıra alt yazılara yer verilmesi, işitme engelli izleyicilerin içeriği takip edebilmesi veya genel olarak izleyicilerin anlatılanları daha iyi anlaması içindir. Alt yazıların bir bölümünün (örneğin “Hava sıcaklığı eksi 60 dereceye kadar düşüyor.”) başka bir renkle yazılmasının sebebi ise, o cümlenin önemini vurgulamak, dikkat çekmek veya kritik bir bilgiyi belirtmek olabilir. Bu şekilde, izleyici o bilginin içeriğin genel teması veya anlatılan yaşam koşulları açısından ne kadar belirleyici olduğunu daha net anlar ve akılda kalıcılığı artar.