6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 72

Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle, çok anlamlı ve duygusal bir metin olan “Cepheye Koşan At” üzerine konuşacağız ve metinle ilgili soruları birlikte çözeceğiz. Unutmayın, okuduğumuzu anlamak ve soruları doğru cevaplamak çok önemli bir beceri. Şimdi gelin, ilk görseldeki soruları ikinci görseldeki metni dikkatlice okuyarak adım adım çözelim.

1. ANLAYALIM

a. Aşağıdaki kelime/kelime gruplarını inceleyiniz. Metin görsellerinden ve konusundan hareketle size de metin için önemli olduğunu düşündüğünüz kelime/kelime gruplarını ekleyiniz.

Şimdi size verilen kelimeler şunlardı:

• Kaşağı
• Vatan
• Cephe
• Muvaffak olmak

Metnimizi okuduğumuzda, bu kelimelerin yanı sıra, hikayenin ana temasını ve olaylarını yansıtan başka önemli kelimeler de görüyoruz. Gelin, metinden aklımızda kalan ve hikaye için çok değerli olan birkaç kelimeyi daha ekleyelim:

• Gülcemal
• Fedakârlık
• Emanet
• Şehit
• Vatanseverlik
• Kahramanlık

b. Etkinliğin “a” maddesinde yer alan kelime/kelime gruplarından dördünü seçiniz ve aşağıda verilen alanlara yazınız. Bu kelime/kelime grupları ile aynı kavram alanına dahil olan üçer kelime/kelime grubu belirleyip örnekteki gibi yazınız.

Örnekte bize “Gülcemal” kelimesinin kavram alanını göstermişlerdi: At, Tımar etmek, Kaşağı. Şimdi biz de listeden dört kelime seçip onlar için üçer tane ilgili kelime bulalım. Seçtiğimiz kelimeler ve kavram alanları şöyle olabilir:

Adım 1: İlk kelimemizi seçelim: Vatan

Vatan, bizim için çok kutsal bir kavramdır. Onunla ilgili aklımıza gelen diğer kelimeler şunlar olabilir:

• Millet
• Bayrak
• Toprak

Adım 2: İkinci kelimemizi seçelim: Cephe

Cephe, savaşın yaşandığı yerdir. Metnimiz de Milli Mücadele döneminde geçiyor. Bu kelimeyle ilgili aklımıza gelen diğer kelimeler:

• Savaş
• Asker
• Düşman

Adım 3: Üçüncü kelimemizi seçelim: Fedakârlık

Fedakârlık, metinde çocuğun Gülcemal’i orduya vermesiyle çok güzel anlatılmıştı. Bu kelimeyle ilgili aklımıza gelen diğer kelimeler:

• Özveri
• Vazgeçmek
• Vatanseverlik

Adım 4: Dördüncü kelimemizi seçelim: Emanet

Gülcemal, çocuğa dedesinden emanetti. Emanet, bize bırakılan değerli bir şeydir. Bu kelimeyle ilgili aklımıza gelen diğer kelimeler:

• Sorumluluk
• Güven
• Değerli

2. ANLAYALIM

a. Aşağıdaki tabloyu metinden hareketle doldurunuz.

Şimdi metni tekrar gözden geçirelim ve kahramanımızın farklı zamanlarda hissettiği duyguları bulalım. Unutmayın, cevapları sadece bize verilen metne göre vereceğiz.

Zaman: Yağmurdan sonra Gülcemal’i gördüğünde

Kahramanın Hissettiği Duygu/Duygular:

Metinde, çocuk kısrağın boynuna sarılıyor, gözleri yaşarıyor, alnını öpüp ona “Gülcemal” adını veriyor. Bu anlar bize çocuğun kısrağa karşı büyük bir sevgi, şefkat ve bağlılık hissettiğini gösteriyor. Gözlerinin yaşarması ise hem duygusal bir bağ kurduğunu hem de belki bir hüzün ya da yoğun bir duygusal an yaşadığını anlatıyor.

Zaman: Dedesiyle konuştuğunda

Kahramanın Hissettiği Duygu/Duygular:

Sevgili çocuklar, metni dikkatlice okuduğumuzda, kahramanımızın dedesiyle doğrudan konuştuğu bir bölüm bulunmamaktadır. Metinde sadece, “Çocuk, Gülcemal’i dedesinden emanet almıştı. Dedesi cephede savaşıyordu.” ve daha sonra dedesinin cepheden dönmediği bilgisi verilmektedir. Bu nedenle, bu bölümde doğrudan bir duygu belirtmek yerine, dedesi hakkında düşündüğü anlarda hissettiği duyguları yorumlayabiliriz. Bu durum, çocukta dedesine karşı özlem, cephede olduğu için endişe ve Gülcemal’in dedesinden bir emanet olması sebebiyle büyük bir sorumluluk duygusu uyandırmıştır.

Zaman: Küçük bir kızın bez bebeğini askere uzattığını gördüğünde

Kahramanın Hissettiği Duygu/Duygular:

Metnimizi baştan sona incelediğimizde, “küçük bir kızın bez bebeğini askere uzattığı” şeklinde bir olaya yer verilmediğini görüyoruz. Bu nedenle, bu bölümde kahramanın hissettiği bir duyguyu metinden çıkaramıyoruz.

Zaman: Ninesinin Gülcemal’e kına yaktığını gördüğünde

Kahramanın Hissettiği Duygu/Duygular:

Aynı şekilde, metinde “ninesinin Gülcemal’e kına yaktığı”na dair de herhangi bir bilgi bulunmamaktadır. Bu sebeple, bu olayla ilgili kahramanın hissettiği bir duyguya yer veremiyoruz.

b. Kahramanın metindeki olaylar boyunca hissettiği duygular nelerdir? Hazırladığınız tabloyla yola çıkarak arkadaşlarınızla paylaşınız.

Kahramanımız, metinde pek çok farklı duygu yaşamıştır. Şimdi bunları bir özetleyelim:

• İlk olarak, Gülcemal’i bulduğunda ona karşı büyük bir sevgi, şefkat ve bağlılık hissetti. Gözleri yaşardı, onu öptü ve ismini verdi.
• Gülcemal’in dedesinden bir emanet olması sebebiyle ona karşı derin bir sorumluluk duygusu taşıdı. Dedesi cephede olduğu için özlem ve endişe de hissetti.
• Gülcemal’i askerlere teslim etmek zorunda kaldığında büyük bir hüzün ve fedakârlık duygusu yaşadı. Gözyaşları yanaklarından süzülüyordu ama vatan için doğru olanı yaptığını biliyordu.
• Gülcemal’in cephede kahramanlıklar yaptığını duyduğunda büyük bir gurur ve mutluluk duydu. Kendisine verilen madalya ile de onurlandı.
• Ancak cepheden gelen kötü haberler ve Gülcemal’i özlemesiyle birlikte endişe ve özlem duyguları yeniden arttı.
• Gülcemal’in şehit düştüğü ve dedesinin dönmediği haberini aldığında ise tarifsiz bir acı, üzüntü ve keder yaşadı. Kalbi yıkıldı, gözyaşları sel oldu.
• Son olarak, Gülcemal’in mezarını ziyaret ettiğinde ve onu hiç unutmadığında, kalbindeki acı dinmese de, onunla ilgili gurur, vefa ve minnet duygularını ömür boyu taşıdı. Gülcemal onun için bir kahraman, dost ve vatan sevgisinin sembolü oldu.

c. Sizce duyguların değişimindeki sebep nedir? Bu duyguları benzerlik ve farklılıklar açısından değerlendiriniz.

Adım 1: Duyguların değişimindeki sebep:

Kahramanımızın duygularının sürekli değişmesinin en büyük sebebi, metinde yaşanan olaylar zinciridir. Hayatında karşılaştığı her yeni durum, onun farklı duygular hissetmesine yol açmıştır. Mesela:

• Gülcemal’i bulması ona sevinç ve bağlılık getirirken,
• Onu cepheye göndermesi hüzün ve fedakârlık yaşatmıştır.
• Gülcemal’in kahramanlıkları gururlandırmış,
• Ama şehit olması ve dedesinin dönmemesi derin bir acıya boğmuştur.

Yani hayatın getirdiği yeni durumlar ve sorumluluklar, onun duygularının şekillenmesinde ana etken olmuştur.

Adım 2: Duyguların benzerlik ve farklılıkları:

Kahramanımızın hissettiği duygular arasında hem benzerlikler hem de farklılıklar vardır:

• Benzerlikler: Metin boyunca değişmeyen en temel duygular, Gülcemal’e duyduğu derin sevgi ve vatan sevgisidir. Başlangıçta Gülcemal’i çok sevmesi, onu cepheye gönderdiğinde bile bu sevgisini koruması ve daha sonra onu bir kahraman olarak anması, bu sevginin ne kadar güçlü ve kalıcı olduğunu gösterir. Vatan sevgisi de, atını feda etmesine rağmen içinde hep var olmuştur. Ayrıca, sorumluluk duygusu da dedesinden aldığı emanetle başlayıp, Gülcemal’i vatan için vermesiyle devam eden önemli bir benzerliktir.
• Farklılıklar: Duygular arasındaki en büyük farklılık, hikayenin başında hissettiği saf sevinç ve bağlılık ile hikayenin sonunda hissettiği derin acı ve kederdir. Başlangıçtaki umutlu ve şefkatli anların yerini, savaşın getirdiği kayıplarla birlikte büyük bir hüzün ve yas almıştır. Ancak bu acının içinde bile, Gülcemal ve vatan için duyduğu gurur ve vefa gibi daha olgun duygular yeşermiştir. Bu da gösteriyor ki, acı tecrübeler bile insanı daha güçlü ve anlamlı duygularla doldurabilir.

Umarım bu açıklamalar, metni daha iyi anlamanıza ve soruları çözmenize yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim. Okuduğunuz her metinde kahramanların duygularını anlamaya çalışmak, hem metni daha iyi kavramanıza hem de empati yeteneğinizi geliştirmenize yardımcı olacaktır.