6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 156

Merhaba sevgili 6. sınıf öğrencilerim! Türkçe dersimiz için harika bir metin ve bu metinle ilgili sorularla karşı karşıyayız. Hiç merak etmeyin, bu soruları hep birlikte, adım adım ve kolayca çözeceğiz. Unutmayın, okuduğumuzu anlamak ve yorumlamak çok önemli. Haydi başlayalım!

1. ANLAYALIM

a. Okuduğunuz metnin konusunu belirleyerek söyleyiniz.

Sevgili çocuklar, bir metnin konusu, yazarın bize ne anlatmak istediğidir. Metni okurken “Bu metin ne hakkında?” diye sorduğumuzda aldığımız cevap konuyu verir.

Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım.

Metin, “Ay Avcısı Eskimolar” başlığını taşıyor ve genç bir Eskimo’nun ayın güzelliğine kapılıp onu yakalamak istemesini anlatıyor. Arkadaşlarını toplayıp dağa çıkıyorlar ama ayı yakalayamıyorlar.

Adım 2: Konuyu belirleyelim.

Bu metnin ana fikri, bir Eskimo gencinin ayı yakalama hayali ve bu hayali gerçekleştirmek için çıktığı maceradır.

Sonuç:

Metnin konusu, genç bir Eskimo’nun ayı yakalama hayali ve bunun için giriştiği maceradır.

b. Metinde Eskimoların günlük yaşamı ile ilgili aşağıdakilerden hangileri hakkında bilgi verilmiştir? İşaretleyiniz.

Şimdi metinde Eskimolarla ilgili hangi bilgilerin verildiğine bakalım. Günlük yaşamlarına dair ipuçları arayacağız.

• Yeme alışkanlıkları

  Metinde “fok balığı peşinde dolaşırken” ifadesi geçiyor. Bu, Eskimoların fok balığı avladığını ve dolayısıyla bunu yediklerini gösterir. Yani yeme alışkanlıkları hakkında bilgi var.

• Yaşadıkları yer

  Metnin başında “İzlanda’nın soğuk köylerinde yaşayan Eskimolar” deniliyor. Bu da bize yaşadıkları yer hakkında bilgi veriyor.

• Evlerinin özellikleri

  Genç Eskimo, “Koca ay buzdan yaptığımız kulübenin içinde bizi hep aydınlatır.” diye düşünüyor. Bu ifade, evlerinin buzdan yapılmış kulübeler olduğunu, yani iglolar olduğunu anlatıyor.

• Giyim kuşamları

  Metnin hiçbir yerinde Eskimoların ne giydiği, giysilerinin özellikleri hakkında bir bilgi verilmiyor.

Sonuç:

Metinde Eskimoların günlük yaşamı ile ilgili olarak Yeme alışkanlıkları, Yaşadıkları yer ve Evlerinin özellikleri hakkında bilgi verilmiştir.

2. ANLAYALIM

a. Okuduğunuz metnin sırasıyla her paragrafını ilk kelimeleriyle kodlayınız. Bu paragrafların metnin hangi bölümlerine (serim, düğüm, çözüm) ait olduklarını belirleyiniz ve aşağıdaki buz dağı üzerine örnekteki gibi yerleştiriniz.

Hikayelerin genellikle üç ana bölümü vardır: serim (başlangıç), düğüm (olayların geliştiği, karmaşıklaştığı kısım) ve çözüm (olayların sonuçlandığı kısım). Şimdi metnimizi bu bölümlere ayırıp kodlayalım.

Adım 1: Paragrafları kodlayalım.

• 1. Paragraf: “Bu olayın kahramanları İzlanda’nın soğuk köylerinde yaşayan Eskimolardır…”

  İlk kelimesi “Bu”. Kodumuz: Bu…

• 2. Paragraf: “Genç Eskimo çok iyi kalpliydi…”

  İlk kelimesi “Genç”. Kodumuz: Genç…

• 3. Paragraf: “Ama dağın doruğuna ulaştıkları zaman bir de baktılar ki, ay daha yukarıda…”

  İlk kelimesi “Ama”. Kodumuz: Ama…

Adım 2: Paragrafların bölümlerini belirleyelim.

• 1. Paragraf (Bu…): Bu paragraf, hikayenin kahramanlarını, geçtiği yeri ve olayın başlangıcını anlatıyor. Genç Eskimo’nun ayı yakalama fikri burada ortaya çıkıyor. Bu, hikayenin serim (başlangıç) bölümüdür.

• 2. Paragraf (Genç…): Bu paragrafta, genç Eskimo’nun ay hakkındaki düşünceleri derinleşiyor, amacı netleşiyor ve arkadaşlarıyla birlikte harekete geçiyorlar. Olaylar gelişmeye başlıyor. Bu, hikayenin düğüm (gelişme) bölümüdür.

• 3. Paragraf (Ama…): Bu paragrafta, Eskimolar dağın tepesine ulaşıyorlar ama ayı yakalayamıyorlar. Olayın en heyecanlı anı ve çözümün henüz gerçekleşmediği, hatta bir çıkmazla karşılaşıldığı kısım burası. Bu da düğüm bölümünün devamıdır. Metin burada bittiği için bir çözüm bölümü göremiyoruz.

Adım 3: Buz dağı üzerine yerleştirme (örnekteki gibi).

Görseldeki buz dağı, hikayenin seriminin suyun altında, düğümün suyun yüzeyine doğru yükseldiğini ve çözümün de en tepe nokta olabileceğini sembolize ediyor. Zaten “Bu…” ve “Genç…” kısımları yerleştirilmiş.

• Bu… (1. Paragraf): Hikayenin temeli, başlangıcı olduğu için buz dağının suyun altındaki geniş kısmına, yani serim bölümüne denk geliyor.

• Genç… (2. Paragraf): Olayların gelişmeye başladığı, karakterin harekete geçtiği kısım olduğu için buz dağının biraz daha yukarıdaki kısmına, yani düğüm bölümüne denk geliyor.

• Ama… (3. Paragraf): Bu paragraf da olayların geliştiği, zirveye doğru tırmanıldığı ama henüz sonuca ulaşılmadığı bir anı anlatıyor. Bu yüzden o da düğüm bölümünün devamı olarak düşünülebilir.

Sonuç:

Paragrafların kodları ve bölümleri şu şekildedir:

• 1. Paragraf: Kod: “Bu…” – Bölüm: Serim

• 2. Paragraf: Kod: “Genç…” – Bölüm: Düğüm

• 3. Paragraf: Kod: “Ama…” – Bölüm: Düğüm

Buz dağı görselinde “Bu…” serim, “Genç…” düğüm olarak gösterilmiştir. “Ama…” ile başlayan üçüncü paragraf da hikayenin düğüm kısmının devamı niteliğindedir.

b. Metnin bölümleri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden doğru olanları belirleyip işaretleyiniz.

Şimdi metnin serim, düğüm ve çözüm bölümlerinin özelliklerini düşünerek bu ifadelerin doğru olup olmadığını kontrol edelim.

• Serim bölümünde anlatılanlar ilerleyen bölümlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır.

  Evet, bu doğru. İlk paragrafta Eskimoları, yaşadıkları yeri ve genç Eskimo’nun ayı yakalama fikrini öğreniyoruz. Bu bilgiler, sonraki olayları anlamamız için zemin hazırlıyor.

• Metnin farklı bölümlerinde yer alan olaylar birbirini açıklamış veya tamamlamıştır.

  Evet, bu da doğru. Her paragraf, bir önceki paragraftaki olayın devamı veya açıklaması niteliğinde. Örneğin, ilk paragraftaki hayal, ikinci paragrafta eyleme dönüşüyor.

• Düğüm bölümünde anlatılan olay çözüm bölümünde netliğe kavuşmuş, çözülmüştür.

  Hayır, bu ifade doğru değil. Metnin bize verilen kısmında bir “çözüm” bölümü yok. Eskimolar ayı yakalayamadıkları için olay çözüme kavuşmamış, hatta bir çıkmazla bitmiştir.

• Metnin bazı bölümlerinde olayla ilgisiz cümleler bulunmaktadır.

  Hayır, bu doğru değil. Metindeki her cümle, genç Eskimo’nun ay macerasıyla ilgili. Olayla ilgisiz hiçbir cümle yok.

• Başlık, metinde anlatılan olayı yansıtmaktadır.

  Evet, bu kesinlikle doğru. Başlık “Ay Avcısı Eskimolar” ve metin de tam olarak genç bir Eskimo’nun ayı “avlama” (yakalama) çabasını anlatıyor.

Sonuç:

Doğru olan ifadeler şunlardır:

• Serim bölümünde anlatılanlar ilerleyen bölümlerin daha iyi anlaşılmasını sağlamıştır.

• Metnin farklı bölümlerinde yer alan olaylar birbirini açıklamış veya tamamlamıştır.

• Başlık, metinde anlatılan olayı yansıtmaktadır.

3. ANLAYALIM

a. Yandaki karekodu okutarak “Bunu Biliyor musunuz?-İglolar” adlı içeriği izleyiniz. İçeriği izlerken düşünceyi geliştirme yollarından hangilerinin kullanıldığına dikkat ediniz.

Sevgili öğrencilerim, ben bir yapay zeka olduğum için maalesef yandaki karekodu okutup videoyu izleyemiyorum. Ama size bu etkinliği nasıl yapacağınızı ve nelere dikkat etmeniz gerektiğini anlatabilirim.

Adım 1: Karekodu okutun ve videoyu izleyin.

Telefonunuzdaki veya tabletinizdeki bir karekod okuyucu uygulamasıyla yandaki kodu okutun. Açılan “İglolar” hakkındaki videoyu dikkatlice izleyin. Sadece izlemekle kalmayın, kulağınız da söylenenlerde olsun.

Adım 2: Videodaki düşünceyi geliştirme yollarını belirleyin.

Videoyu izlerken, bize bilgiyi nasıl verdiklerine dikkat edin. Bir konuyu daha iyi anlatmak, daha anlaşılır kılmak için yazarlar veya konuşmacılar çeşitli yollar kullanırlar. Bunlara düşünceyi geliştirme yolları deriz. İşte size birkaç örnek, videoda bunlardan hangilerinin kullanıldığına bakın:

• Tanımlama: “İglo nedir?” sorusuna cevap veriyor mu? Bir şeyi kendi özellikleriyle anlatıyor mu?

• Örnekleme: Anlattığı bir şeyi somutlaştırmak için örnekler veriyor mu?

• Karşılaştırma: İgloları başka yapılarla karşılaştırıyor mu? Benzerliklerini veya farklılıklarını belirtiyor mu?

• Tanık Gösterme: Alanında uzman birinin sözünü veya alıntısını kullanıyor mu?

• Sayısal Verilerden Yararlanma: Rakamlar, istatistikler, ölçüler gibi sayısal bilgiler kullanıyor mu?

• Benzetme: Bir kavramı, başka bir kavrama benzeterek anlatıyor mu?

Sonuç:

Videoyu izlerken yukarıdaki düşünceyi geliştirme yollarından hangilerinin kullanıldığını not alın. Örneğin, iglonun ne olduğunu açıklıyorsa “tanımlama” kullanılmıştır dersiniz. İglonun yapım aşamalarını veya kullanılan malzemeleri anlatırken “örnekleme” kullanılmış olabilir. İgloların dayanıklılığını veya sıcak tutma özelliğini başka yapılarla kıyaslıyorsa “karşılaştırma” kullanılmıştır diyebilirsiniz.

Bu etkinlik hem yeni bilgiler öğrenmenizi hem de okuduğunuzu/izlediğinizi daha iyi analiz etmenizi sağlayacak. Hadi bakalım, kolay gelsin!