Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 6. Sınıf Türkçe öğretmeninizim. Bugün sizlerle görseldeki çok güzel etkinlikleri ve soruları adım adım çözeceğiz. Hazır mısınız? Başlayalım!
Öncelikle ilk etkinliğimiz olan “8. ANLAYALIM” bölümüne bakalım.
8. ANLAYALIM
a. Karekodu okutarak “Şiir Şiir Türkiye” adlı içeriği izleyiniz.
Sevgili çocuklar, bu madde aslında sizin için bir hazırlık adımı. Karekodu telefonunuzla ya da tabletinizle okutarak “Şiir Şiir Türkiye” adlı videoyu izlemeniz gerekiyor. Bu videoyu izledikten sonra, sonraki soruları daha kolay cevaplayabiliriz. Şu an bu videoyu izleme imkanımız olmadığı için, videonun içeriği hakkında genel bilgilerden yola çıkarak soruları cevaplayacağız. Unutmayın, bu tür etkinliklerde içeriği izlemek veya okumak çok önemli!
b. “8. ANLAYALIM” etkinliğinde izlediğiniz “Çanakkale” adlı içerik ile “Şiir Şiir Türkiye” içeriğini aşağıdaki tabloda yer alan özellikler açısından örnekteki gibi karşılaştırınız.
Şimdi gelelim asıl karşılaştırma kısmına. Bize iki farklı içerik verilmiş: “Çanakkale” ve “Şiir Şiir Türkiye”. Bu içeriklerin özelliklerini birbiriyle kıyaslayacağız. “Şiir Şiir Türkiye” adından da anlaşıldığı gibi şiirlerden oluşan bir içerik, “Çanakkale” ise genellikle Çanakkale Savaşı gibi tarihi bir olayı anlatan bir içeriktir. Şimdi tabloyu dolduralım:
| Özellikler | Çanakkale | Şiir Şiir Türkiye |
|---|---|---|
| Seslendirilen metinde ahenk, kelimelerin ses uyumu ile sağlanmıştır. | ✔ | |
| Seslendirilen metin, bir düzyazıdır. | ✔ | |
| Kullanılan görsellerin tamamı gerçek hayattan alınmıştır. | ✔ | |
| Kullanılan görseller arasında çizimler vardır. | ✔ | |
| İçeriğin her sahnesinde farklı karakterler yer almaktadır. | ✔ | ✔ |
| İçeriğin başından sonuna dek aynı karakterler yer almaktadır. | ||
| İçerik vatan ve toprak sevgisini ele almaktadır. | ✔ | ✔ |
Şimdi bu karşılaştırmayı neden böyle yaptığımızı açıklayalım:
Seslendirilen metinde ahenk, kelimelerin ses uyumu ile sağlanmıştır: Bu özellik daha çok şiirler için geçerlidir. Şiirlerde kafiye, redif gibi unsurlarla ses uyumu sağlanır. “Şiir Şiir Türkiye” bir şiir içeriği olduğu için bu özelliği işaretledik. “Çanakkale” ise daha çok tarihi bir olayı anlattığı için, ana metni düzyazı olsa da içinde şiirsel anlatımlar olsa bile, temel özelliği bu değildir.
Seslendirilen metin, bir düzyazıdır: Düzyazı, şiir gibi ölçülü ve kafiyeli olmayan, günlük konuşma diline yakın yazılardır. “Çanakkale” içeriği, tarihi bilgileri ve olayları anlattığı için genellikle düzyazı şeklinde sunulur. “Şiir Şiir Türkiye” ise adından da belli olduğu gibi şiirdir, düzyazı değildir.
Kullanılan görsellerin tamamı gerçek hayattan alınmıştır: “Çanakkale” Savaşı gibi tarihi bir olay anlatılırken genellikle döneme ait fotoğraflar, filmler veya canlandırmalar kullanılır. Bunlar da gerçek hayattan alınmış görsellerdir. “Şiir Şiir Türkiye” ise şiirlerin ruhuna uygun olarak daha çok çizimler, animasyonlar veya sanatsal görseller kullanabilir.
Kullanılan görseller arasında çizimler vardır: Şiirlerin soyut ve duygusal anlatımını desteklemek için çizimler ve animasyonlar sıkça kullanılır. Bu yüzden “Şiir Şiir Türkiye” için bu özelliği işaretledik. “Çanakkale” içeriğinde de harita veya şema gibi çizimler olabilir ama ana görselleri genellikle gerçek fotoğraflardır.
İçeriğin her sahnesinde farklı karakterler yer almaktadır: “Çanakkale” Savaşı’nda birçok farklı asker, komutan ve sivil karakterden bahsedilir. “Şiir Şiir Türkiye” ise farklı bölgelerden, farklı şairlerden veya farklı konulardan şiirler içeriyorsa, her şiirde farklı kahramanlar veya anlatıcılar olabilir.
İçeriğin başından sonuna dek aynı karakterler yer almaktadır: Hem “Çanakkale” gibi büyük bir savaşta hem de “Şiir Şiir Türkiye” gibi geniş bir coğrafyayı kapsayan şiir içeriklerinde tek bir karakterin baştan sona yer alması pek olası değildir. Bu yüzden ikisi için de boş bıraktık.
İçerik vatan ve toprak sevgisini ele almaktadır: Hem Çanakkale Savaşı’nın kendisi hem de “Şiir Şiir Türkiye” başlığı, vatan sevgisi ve toprağa bağlılık temasını güçlü bir şekilde işler. Bu iki içerik de bize vatanımızı ve toprağımızı ne kadar sevmemiz gerektiğini hatırlatır.
c. Tabloda boş kalan satıra kendiniz bir özellik ekleyerek karşılaştırmanızı tamamlayınız.
Hadi bu tabloya yeni bir özellik ekleyelim. Mesela şöyle bir özellik olabilir:
| Özellikler | Çanakkale | Şiir Şiir Türkiye |
|---|---|---|
| Tarihi bir olayı anlatmaktadır. | ✔ |
Açıklaması:
Tarihi bir olayı anlatmaktadır: “Çanakkale” içeriği, adından da anlaşıldığı gibi Çanakkale Savaşı gibi önemli bir tarihi olayı konu alır. “Şiir Şiir Türkiye” ise genel olarak Türkiye’nin güzelliklerini, insanlarını, kültürünü şiirlerle anlatır, belirli bir tarihi olayı değil.
ç. Tablonuzdan hareketle iki içeriğin benzer ve farklı yönlerini defterinize listeleyiniz.
Şimdi de bu iki içeriğin benzer ve farklı yönlerini madde madde yazalım:
Benzer Yönleri:
- Her iki içerik de vatan ve toprak sevgisi temasını işlemektedir.
- Her iki içerikte de farklı karakterler (veya farklı konular/mekanlar) yer alabilmektedir.
Farklı Yönleri:
- “Şiir Şiir Türkiye” şiirsel bir dille ve ahenkle sunulurken, “Çanakkale” genellikle düzyazı (tarihi anlatım) şeklindedir.
- “Çanakkale” içeriğinde gerçek hayattan görseller (fotoğraflar, videolar) ağırlıktayken, “Şiir Şiir Türkiye” içeriğinde çizimler veya sanatsal görseller daha çok kullanılmaktadır.
- “Çanakkale” tarihi bir olayı (Çanakkale Savaşı’nı) anlatırken, “Şiir Şiir Türkiye” daha genel bir temayı (Türkiye’yi şiirlerle tanıtma) ele alır.
Şimdi de ikinci etkinliğimiz olan “1. ANLATALIM” bölümüne geçelim.
1. ANLATALIM
a. “Vatan” ifadesinin size çağrıştırdıklarını ön bilgilerinizden hareketle defterinize yazınız.
Sevgili öğrencilerim, “vatan” kelimesi hepimiz için çok özel ve anlamlıdır. Bu kelimeyi duyduğumuzda aklımıza neler geliyor? Haydi, şimdi defterlerimize bu kelimenin bizde uyandırdığı duyguları, düşünceleri, görselleri yazalım. Benim aklıma gelen birkaç şeyi ben de buraya yazıyorum:
- Bayrak
- Toprak
- Millet
- Aile
- Evimiz
- Özgürlük
- Şehitler
- Kahramanlık
- Tarih
- Atatürk
- Sevgi
- Kültür
- Dilimiz
- Geleceğimiz
b. Öğretmeninizin belirleyeceği sıra ile defterinizdeki ifadelerden seçtiğiniz ikisini tahtaya yazınız. Yazacağınız ifade daha önce tahtaya yazılmışsa farklı bir ifade tercih ediniz.
Bu etkinlik de sınıf içinde yapacağımız bir çalışma. Öğretmeniniz size söz verdiğinde, defterinize yazdığınız “vatan” ile ilgili kelimelerden iki tanesini seçip tahtaya yazacaktınız. Önemli olan, tahtada daha önce yazılmamış bir kelimeyi seçmek ki farklı farklı düşünceler ortaya çıksın. Böylece “vatan” kelimesinin ne kadar çok anlamı olduğunu görmüş olacaktık.
c. Yazma aşaması tamamlandıktan sonra tahtaya sırayla kalkınız. Tahtadaki ifadelerden en az üçünü kullanarak birbirleriyle bağlantılı cümleler kurunuz. Konuşma sırasında kullandığınız bu ifadelerin yanına “✔” işareti koyunuz.
Tahtaya kelimelerimizi yazdıktan sonra sıra konuşmaya geliyor. Öğretmeniniz yine size söz verecek ve siz de tahtadaki kelimelerden en az üç tanesini seçerek, vatan sevgisiyle ilgili anlamlı cümleler kuracaktınız. Mesela, “Bayrağımız bizim özgürlüğümüzün sembolüdür ve bu vatan şehitlerimizin kanıyla sulanmıştır” gibi. Konuşurken kullandığınız kelimelerin yanına da bir tik işareti koyacaktınız. Bu etkinlik, hem kelime dağarcığımızı geliştirmek hem de duygu ve düşüncelerimizi güzel cümlelerle ifade etme becerimizi artırmak için çok faydalı.
ç. Konuşma aşaması tamamlandıktan sonra aşağıdaki soruların cevaplarını sınıfta tartışınız.
Şimdi de bu etkinliğin sonunda tartışacağımız iki önemli soruya gelelim:
En fazla “✔” işareti alan ifadeler hangileri oldu?
Bu sorunun cevabı sınıfınızdaki arkadaşlarınızın seçimine göre değişir. Ancak genellikle “vatan” denilince akla ilk gelen ve en çok kullanılan kelimeler şunlar olabilir:
- Bayrak
- Toprak
- Şehit
- Özgürlük
- Aile
Bu kelimelerin diğerlerine göre daha çok tercih edilme sebepleri neler olabilir?
Bu kelimelerin daha çok tercih edilmesinin birkaç sebebi olabilir:
Duygusal Bağ: Bu kelimeler, vatan sevgisiyle ilgili en güçlü duygusal bağları çağrıştırır. Bayrak, bağımsızlığımızı; toprak, üzerinde yaşadığımız, atalarımızın yattığı yeri; şehitler, vatan uğruna canını feda eden kahramanlarımızı; özgürlük, bağımsız yaşamımızı; aile ise vatanı vatan yapan en temel birimi temsil eder.
Somut Anlamlar: Bu kelimeler, soyut olan “vatan” kavramını daha somut hale getirir. Bayrağı görebiliriz, toprağa basarız, şehitlerimizin anıtlarını ziyaret ederiz. Bu somutluk, kelimelerin akılda kalıcılığını ve çağrışım gücünü artırır.
Ortak Kültürel Değerler: Bu kelimeler, Türk milletinin ortak kültürel değerlerinin ve tarihimizin vazgeçilmez bir parçasıdır. Okulda, evde, medyada sıkça karşılaştığımız, milli bayramlarımızda vurguladığımız kavramlardır. Bu da onların zihnimizde daha ön planda yer almasını sağlar.
Güçlü Anlam Yükü: Bu kelimeler, sadece birer harf yığını değil, arkasında büyük fedakarlıklar, kahramanlıklar ve derin bir sevgi barındırır. Bu yüzden de konuşurken veya yazarken daha çok tercih edilirler.
Umarım bu açıklamalar, soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur sevgili öğrencilerim. Unutmayın, Türkçe dersi sadece dil bilgisi öğrenmek değil, aynı zamanda kendimizi ifade etmeyi, düşüncelerimizi paylaşmayı ve vatanımıza olan sevgimizi anlamayı da kapsar. İyi çalışmalar dilerim!