6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 107
Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Türkçe öğretmeninizim. Bugün hep birlikte önümüzdeki bu güzel etkinlikleri ve soruları inceleyeceğiz, adım adım çözeceğiz. Unutmayın, önemli olan anlamak ve öğrendiklerimizi hayatla ilişkilendirmek. Hadi bakalım, başlayalım!
Öncelikle ilk etkinliğimize göz atalım.
2. ANLATALIM
“7. ANLAYALIM” etkinliğinde elde ettiğiniz verilerden hareketle iki metni karşılaştırdığınız bir konuşma yapınız.
Çözüm:
Sevgili çocuklar, bu soru aslında bir konuşma yapma etkinliği. Yani önceki bir derste “7. ANLAYALIM” adında bir etkinlik yapmış olmalısınız. Orada iki farklı metni incelemiş, karşılaştırmış ve bazı bilgiler edinmişsinizdir. Bu etkinlikte de sizden, o iki metin arasındaki benzerlikleri ve farklılıkları anlatan, karşılaştırmalı bir konuşma yapmanız isteniyor.
Adım 1
Öncelikle “7. ANLAYALIM” etkinliğinde hangi metinleri incelediğinizi ve bu metinler hakkında hangi bilgilere ulaştığınızı hatırlamanız gerekiyor. Metinlerin ana fikirlerini, konularını ve destekleyici ayrıntılarını not edin.
Adım 2
Daha sonra bu iki metni karşılaştırın. Şunları düşünebilirsiniz:
- Metinler hangi konularda benziyor?
- Hangi konularda farklılaşıyorlar?
- Yazarın bakış açıları aynı mı, yoksa farklı mı?
- Metinlerin dili ve anlatım tarzı nasıl?
Adım 3
Bu karşılaştırmaları kullanarak bir konuşma metni hazırlayın. Konuşmanızın bir girişi, gelişme bölümü ve sonuç bölümü olmalı. Girişte metinlerden kısaca bahsedin, gelişme bölümünde karşılaştırmalarınızı detaylıca anlatın, sonuç bölümünde ise özet bir değerlendirme yapın.
Adım 4
Konuşmanızı yaparken ses tonunuzu, vurgularınızı ve beden dilinizi etkili kullanmaya özen gösterin. Unutmayın, amacınız dinleyicilerinizi bilgilendirmek ve onları konuya dahil etmek.
—
Şimdi de 3. ANLATALIM bölümündeki sorulara geçelim.
3. ANLATALIM
a. Aşağıdaki takvim yapraklarını inceleyip bu tarihlerin milletimizin bağımsızlık yolundaki önemini söyleyiniz. Buna göre gün bölümü boş bırakılmış yaprakları tamamlayınız.
Çözüm:
Bu takvim yaprakları bize ülkemizin bağımsızlık tarihinde çok önemli olan bazı günleri hatırlatıyor. Hadi, bu önemli günleri tek tek inceleyelim ve boşlukları dolduralım.
Adım 1
İlk takvim yaprağına bakalım:
- 29 EKİM: Bu tarih, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu ve ilan edildiği gündür. Bu nedenle her yıl Cumhuriyet Bayramı olarak coşkuyla kutlanır. Bizim bağımsızlığımızın ve kendi kendimizi yönetme hakkımızın sembolüdür.
Adım 2
İkinci takvim yaprağına geçelim:
- 12 MART: Bu özel gün, İstiklal Marşı’mızın, yani millî marşımızın kabul edildiği tarihtir. Mehmet Akif Ersoy’un yazdığı bu marş, Kurtuluş Savaşı’mızın ruhunu, milletimizin bağımsızlık aşkını ve vatan sevgisini en güzel şekilde dile getirir.
Adım 3
Üçüncü takvim yaprağı:
- 23 NİSAN: Bu tarih, Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin (TBMM) açıldığı ve ulusal egemenliğin ilan edildiği gündür. Atatürk bu bayramı tüm dünya çocuklarına armağan etmiştir. Bu yüzden Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı olarak kutlarız. Bu gün, egemenliğin yani yönetim hakkının millete ait olduğunun göstergesidir.
Adım 4
Şimdi boş bırakılan takvim yapraklarını tamamlayalım:
- … MAYIS: Buraya gelmesi gereken tarih 19 MAYIS olmalı. 19 Mayıs 1919, Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkarak Kurtuluş Savaşı’nı başlattığı gündür. Bu tarih, millî mücadelenin ilk adımıdır ve Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı olarak kutlanır.
- … AĞUSTOS: Buradaki boşluk ise 30 AĞUSTOS olmalı. 30 Ağustos 1922, Kurtuluş Savaşı’nın en önemli zaferlerinden biri olan Başkomutanlık Meydan Muharebesi’nin kazanıldığı gündür. Bu zaferle düşman orduları yurttan tamamen atılmış, bağımsızlığımız kesinleşmiştir. Bu nedenle Zafer Bayramı olarak kutlarız.
Sonuç:
Takvim yapraklarının tamamlanmış hali ve önemi:
- 29 EKİM: Cumhuriyet Bayramı (Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş ve ilan günü.)
- 12 MART: İstiklal Marşı’nın Kabulü (Millî marşımızın kabul edildiği gün.)
- 23 NİSAN: Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı (TBMM’nin açıldığı, egemenliğin millete geçtiği ve çocuklara armağan edilen gün.)
- 19 MAYIS: Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı (Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı.)
- 30 AĞUSTOS: Zafer Bayramı (Kurtuluş Savaşı’nın büyük zaferi ve bağımsızlığımızın kesinleştiği gün.)
—
b. Metinden alınan aşağıdaki ifadeyi inceleyiniz ve takvim yapraklarına yazdığınız tarihlerinin niçin millî bayram olarak kutlandığını tartışınız.
“Dördüncü gün, yani 30 Ağustos 1922’de zafer kazanıldı. Zafer günü ilk kez 1924’te Afyon’da ‘Başkumandan Zaferi’ adıyla kutlandı. 1926’da millî bayram oldu.”
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, yukarıdaki alıntıda 30 Ağustos Zaferi’nin nasıl millî bayram olduğunu açıkça görüyoruz. Şimdi, hem bu alıntıdan hem de genel bilgilerimizden yola çıkarak bu önemli günlerin neden bayram olarak kutlandığını konuşalım.
Adım 1
Öncelikle verilen metindeki 30 Ağustos tarihine odaklanalım. Metinde de belirtildiği gibi, 30 Ağustos 1922’de büyük bir zafer kazanılmış. Bu zafer, Kurtuluş Savaşı’nın son ve en büyük adımıdır. Düşman ordularının yurdumuzdan atılmasını sağlamış, bağımsızlığımızı perçinlemiştir. Böylesine büyük ve ülkemizin kaderini değiştiren bir olayın, milletçe sevinçle anılması ve kutlanması çok doğaldır. Metin, bu zaferin ilk kez 1924’te kutlandığını ve 1926’da resmen “millî bayram” ilan edildiğini söylüyor. Yani bu, devletin ve milletin ortak kararıyla belirlenmiş, büyük bir öneme sahip bir gündür.
Adım 2
Peki, diğer tarihler neden millî bayram? Aslında hepsi benzer bir nedenden dolayı kutlanıyor: Hepsi Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda ve bağımsızlığını kazanmasında çok büyük rol oynamış, dönüm noktası niteliğindeki olaylardır.
- 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı: Türkiye Cumhuriyeti’nin ilanı, ulusumuzun kendi kendini yönetme hakkını kazandığı, çağdaş bir devlet olma yolunda attığı en büyük adımdır. Bu, hepimizin ortak değeridir.
- 12 Mart İstiklal Marşı’nın Kabulü: Millî Marşımız, bağımsızlık mücadelemizin sembolüdür, ortak ruhumuzdur. Onun kabulü, milletimizin birliğini ve bağımsızlık azmini yansıtır.
- 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı: Türkiye Büyük Millet Meclisi’nin açılmasıyla egemenlik, yani devleti yönetme hakkı, padişahtan alınıp doğrudan millete verilmiştir. Bu, milletin kendi iradesiyle yönetilmesinin başlangıcıdır. Ayrıca bu bayramın çocuklara armağan edilmesi, geleceğimizin teminatı olan çocuklarımıza verilen değeri gösterir.
- 19 Mayıs Atatürk’ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı: Mustafa Kemal Atatürk’ün Samsun’a çıkışı, Kurtuluş Savaşı’nın başlangıcı ve bağımsızlık meşalesinin yakıldığı gündür. Bu, milletimizin yeniden dirilişinin sembolüdür. Gençlere ve spora atfedilmesi, geleceğe umutla bakmamızı sağlar.
Sonuç:
Kısacası, tüm bu tarihler, milletimizin bağımsızlık, özgürlük ve egemenlik mücadelesinde kazandığı büyük zaferleri, attığı önemli adımları ve kurduğu değerleri temsil eder. Bu günler, geçmişimizi hatırlamak, şehitlerimizi anmak, birlik ve beraberliğimizi güçlendirmek ve geleceğe umutla bakmak için millî bayram olarak kutlanır. Onlar bizim ortak hafızamız ve gurur kaynağımızdır.
—
c. Sizi en çok etkileyen millî bayramı anlatan bir konuşma yapınız. Konuşmanızda uygun selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullanmaya, dinleyicilere merak uyandırıcı sorular sormaya dikkat ediniz. Konuşmanızın ardından sorusu olan arkadaşlarınıza uygun zaman-da söz hakkı vererek soruları cevaplayınız.
Çözüm:
Bu da yine bir konuşma etkinliği sevgili öğrencilerim. Bu sefer sizden, kendinizi en çok etkileyen millî bayramı seçip onun hakkında bir konuşma yapmanız isteniyor. Ben size bu konuşmayı nasıl hazırlayacağınız ve yapacağınız konusunda yardımcı olayım.
Adım 1
Bayramı Seçme: İlk olarak, sizi en çok etkileyen millî bayramı seçmelisin. Belki 23 Nisan’daki çocuk şenlikleri, belki 30 Ağustos’un zafer coşkusu, belki de 29 Ekim’in cumhuriyet ruhu seni daha çok etkiliyordur. Hangi bayramın kalbinde daha özel bir yeri varsa onu seç.
Adım 2
Bilgi Toplama: Seçtiğin bayram hakkında olabildiğince bilgi topla. Ne zaman kutlanır, neden kutlanır, o gün neler yaşanmıştır, senin için ne ifade eder? Bu bilgileri not al.
Adım 3
Konuşma Taslağı Hazırlama: Konuşmanın taslağını oluştur. Konuşman şu bölümlerden oluşmalı:
- Giriş: Konuşmaya başlamadan önce uygun bir selamla başlayın. Örneğin, “Değerli öğretmenim, sevgili arkadaşlarım,” gibi. Sonra konuşmanızın konusu olan bayramı kısaca tanıtın ve dinleyicilerin dikkatini çekecek bir giriş cümlesi kurun. Mesela, “Bugün sizlere, beni derinden etkileyen bir bayramdan, 23 Nisan Ulusal Egemenlik ve Çocuk Bayramı’ndan bahsetmek istiyorum. Hiç düşündünüz mü, neden bu bayram tüm dünya çocuklarına armağan edilmiş?” gibi.
- Gelişme: Bu bölümde seçtiğin bayramın neden önemli olduğunu, tarihsel arka planını ve seni neden etkilediğini detaylı bir şekilde anlat. Kendi duygu ve düşüncelerini de katmaktan çekinme. Konuşmanın akışını canlı tutmak için aralarda dinleyicilere sorular sorabilirsin: “Sizce, çocuklar bir ülkenin geleceği için ne kadar önemli olabilir?” gibi. Böylece dinleyicilerin düşünmesini sağlarsın.
- Sonuç: Konuşmanın sonunda ana fikirlerini özetle ve güçlü bir mesaj ver. Geleceğe dair dileklerini, bayramın önemini bir kez daha vurgula. Uygun bir sonlandırma ifadesi kullan: “Sözlerimi tamamlarken, bu önemli bayramın bize kattığı değerleri her zaman hatırlamalı ve gelecek nesillere aktarmalıyız. Beni dinlediğiniz için teşekkür ederim.” gibi.
Adım 4
Soru-Cevap Bölümü: Konuşman bittikten sonra, arkadaşlarının soruları olabileceğini unutma. Onlara söz hakkı vererek sorularını cevapla. Bilmediğin bir soru olursa da dürüstçe “Bu konuda tam bilgim yok ama araştırıp size dönebilirim.” diyebilirsin. Bu, senin ne kadar ilgili ve dürüst olduğunu gösterir.
Unutmayın, iyi bir konuşma hem bilgilendirici hem de etkileyici olmalıdır!
—
Şimdi de son bölümümüze, Değerlendirelim kısmına geçelim.
Değerlendirelim
a. Konuşma sürecinizi aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir davranışı gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı tablonun ilgili sütununa yazınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu tablo aslında sizin kendinizi değerlendirmeniz için harika bir araç. Yaptığınız konuşmalardan (hem 2. ANLATALIM’daki karşılaştırmalı konuşma hem de 3. ANLATALIM c’deki en sevdiğiniz bayram konuşması) sonra, ne kadar başarılı olduğunuzu görmek için bu tabloyu doldurmalısınız. Her bir maddeyi dikkatlice okuyup, o davranışı ne kadar iyi yaptığınıza göre 1 ile 5 arasında bir puan vereceksiniz.
Puanları nasıl vereceğinizi hatırlayalım:
- 1: Gelişmeye Açık (Henüz bu konuda zayıfsın, daha çok çalışmalısın.)
- 2: Yeterli (Bu konuda fena değilsin ama daha iyi olabilirsin.)
- 3: Kısmen Güçlü (İyi durumdasın, bazı yerlerde çok başarılısın.)
- 4: Güçlü (Çok başarılısın, bu konuda neredeyse hiç eksiğin yok.)
- 5: Çok Güçlü (Harikasın! Bu konuda örnek gösterilecek kadar iyisin.)
Şimdi, ben sizin yerinize bu konuşmaları çok iyi yaptığınızı varsayarak örnek bir doldurma yapacağım. Siz kendi konuşmalarınıza göre dürüstçe doldurmalısınız, çünkü objektif değerlendirme çok önemli.
| Ölçütler | Puan |
|---|---|
| Konuşma Öncesi | |
| Ön bilgilerimi harekete geçirdim. | 5 |
| Konuşmamın konusunu seçtim. | 5 |
| Konuşma Sırası | |
| Uygun selam, hitap ve sonlandırma ifadelerini kullandım. | 4 |
| Konuşmamı günlük hayatla ilişkilendirdim. | 4 |
| Konuşma Sonrası | |
| Konuşmam hakkında öğretmenimden dönüt aldım. | (Bu kısım öğretmeninizden sonra doldurulur.) |
| Kendimi objektif şekilde değerlendirdim. | 5 |
Açıklama:
Bu örnekte, bir öğrencinin konuşma öncesi hazırlıklarını çok iyi yaptığını, konuşma sırasında da oldukça başarılı olduğunu görüyoruz. Özellikle ön bilgi aktivasyonu ve konu seçimi gibi adımlarda tam puan almış. Selamlaşma ve günlük hayatla ilişkilendirme gibi konularda da güçlü olduğunu belirtmiş. Öğretmenden dönüt alma kısmı ise konuşma yapıldıktan sonra öğretmeninizin size vereceği geribildirime göre doldurulması gereken bir yerdir. Kendini objektif değerlendirme ise bu tablonun kendisini doldururken ne kadar dürüst ve gerçekçi olduğunuzu gösterir, bu da çok önemli bir beceridir.
Unutmayın, bu tablo sizin gelişiminiz için bir rehberdir. Hangi konularda daha iyi olmanız gerektiğini bu sayede fark edebilirsiniz.