6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 81

BURÇ: Kale duvarlarından daha yüksek, yuvarlak, dört köşe veya çok köşeli kale çıkıntısı.

Çözüm: Bu kelime zaten örnek olarak verilmiş. Şiirde “Burcu yıkılmış bir kaledir.” dizesinde geçiyor.

D: Saf, temiz, pırıl pırıl. (Görsel: Su)

Çözüm: Şiirin ilk bölümünde “Ve duru bakışlarıyla Emine’dir.” dizesinde geçen “duru” kelimesi, “saf, temiz, pırıl pırıl” anlamına gelir ve D harfiyle başlar. Görseldeki su ile de uyumludur.

Sonuç: Duru

H: Bazı nesne, canlı, göz vb.nde dalgalanır gibi görünen parlak çizgiler; meneviş.

Çözüm: Şiirin ilk bölümünde “Hare haredir.” dizesinde geçen “hare” kelimesi, verilen anlamı karşılar ve H harfiyle başlar.

Sonuç: Hare

S: (Görsel: Çatlamış Toprak)

Çözüm: Görselde çatlamış, kurumuş bir toprak görüyoruz. Bu, genellikle kuraklık veya susuzluk gibi durumları çağrıştırır. Ancak şiirde S harfiyle başlayan ve bu görseli doğrudan anlatan bir kelime bulunmuyor. Şiirde “Sade bir toprak parçası değil,” ifadesi geçiyor ama “sade” kelimesi çatlamış toprağı anlatmaz. Bu yüzden bu görsel için şiirden doğrudan bir kelime bulmak zor.

Öğretmen Notu: Sevgili öğrencilerim, bazen sorularda böyle küçük zorluklar olabilir. Burada görsel ile şiirdeki kelimeler arasında doğrudan bir eşleşme bulmak güç. Bu durumda, en yakın anlamı ya da görseli çağrıştıran bir kelimeyi düşünmemiz gerekir. Ancak şiirde bu görselle doğrudan ilgili bir kelime olmadığı için, bu kısmı boş bırakabiliriz veya görselin çağrıştırdığı genel bir durumu açıklayabiliriz.

Ç: (Görsel: Çatlamış Toprak)

Çözüm: Yine çatlamış toprak görseli görüyoruz. Ç harfiyle başlayan ve bu görseli anlatan “çorak” kelimesi akla gelse de, bu kelime şiirde geçmiyor. Şiirde “Çeylanpınar’da bir ince ceylan” ve “çocuğum” kelimeleri geçiyor ama görselle uyumlu değiller. Bu yüzden bu görsel için de şiirden doğrudan bir kelime bulamıyoruz.

Öğretmen Notu: Tıpkı yukarıdaki ‘S’ harfinde olduğu gibi, burada da görsel ile şiir arasında doğrudan bir eşleşme yok. Bu tür durumlarda, sorunun amacını anlamaya çalışırız. Eğer şiirdeki kelimeleri bulmamız isteniyorsa ve kelime yoksa, bunu belirtmek doğru olur.

M: (Görsel: Meşale tutan bir figür veya anıt)

Çözüm: Şiirin ikinci bölümünde “Sonsuza dek Sönmeyecek bir meşaledir.” dizesinde geçen “meşale” kelimesi, M harfiyle başlar ve görselle çok iyi uyum sağlar.

Sonuç: Meşale

S: (Görsel: Karlı dağlar)

Çözüm: Şiirin ikinci bölümünde “Hakkâri’de sıra dağlar” dizesi geçiyor. “Sıra dağlar” kelime grubu S harfiyle başlar ve görseldeki dağları çok güzel bir şekilde anlatır.

Sonuç: Sıra dağlar

Y: Pırlamak, parıldamak.

Çözüm: Şiirin ikinci bölümünde “Yanıp da Sonsuza dek Sönmeyecek bir meşaledir.” dizesinde geçen “yanıp” kelimesi, Y harfiyle başlar ve “pırlamak, parıldamak” anlamlarına çok yakındır.

Sonuç: Yanıp

G: Güzel, hoş, zarif.

Çözüm: Şiirin ilk bölümünde “Güzel bayrağımızda Hare haredir.” dizesinde geçen “güzel” kelimesi, G harfiyle başlar ve verilen anlamı tam olarak karşılar.

Sonuç: Güzel

I: Çok ıssız, issiz. (Görsel: Şelale)

Çözüm: Burada hem bir anlam hem de bir görsel var. Anlam “çok ıssız, issiz” diyor, görselde ise bir şelale var. Şiirde “Ayder Yaylası’nın yeşilliğinde, Dağların, bulutların gözyaşı Bir şelâledir.” dizesi geçiyor. Şelale görselle uyumlu ama Ş harfiyle başlıyor, I ile değil. Şiirde I harfiyle başlayan “Isparta” kelimesi var ama Isparta bir şehir ismi ve “ıssız” anlamıyla da, şelale görseliyle de ilgisi yok. Bu durumda, verilen I harfi, anlam ve görsel arasında bir uyumsuzluk olduğunu görüyoruz.

Öğretmen Notu: Sevgili çocuklar, bu kısımda da bir önceki ‘S’ ve ‘Ç’ harflerinde olduğu gibi bir uyumsuzluk var. Şelale görseli şiirde geçiyor ama ‘Ş’ ile başlıyor. ‘I’ harfi ve ‘ıssız’ anlamı ise şiirde karşılık bulmuyor. Bu tür durumlarda, sorunun eksik veya hatalı olduğunu düşünebiliriz. Bizim için önemli olan, şiirdeki bilgiyi doğru tespit etmektir.

Ünite ve Sayfa Seçimi