Merhaba sevgili 6. Sınıf öğrencilerim! Ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderdiğim bu güzel etkinliği birlikte çözeceğiz. Unutmayın, okuduğumuzu anlamak ve doğru yorumlamak çok önemli bir beceri. Şimdi gelin, sorulara tek tek bakalım ve bağlı sayfadaki metni dikkatlice okuyarak cevaplarımızı bulalım.
Önce ilk bölümdeki kendi okuma alışkanlıklarımızı değerlendireceğimiz kısma bakalım.
1. Doğrusunu Bilelim
a. Okuma sürecinizi aşağıdaki puan çizelgesini kullanarak değerlendiriniz. Ölçütteki her bir davranışı gerçekleştirme durumunuza göre puanınızı yay ayraç içine yazınız.
Sevgili öğrencilerim, bu bölümde sizden kendi okuma alışkanlıklarınızı ve metni okurken gösterdiğiniz performansı değerlendirmeniz isteniyor. Her bir ifadeyi okuyup, kendinizi en uygun hissettiğiniz puanı (1’den 5’e kadar) yay ayraç içine yazmalısınız.
1: Gelişmeye Açık (Bu konuda biraz daha çaba göstermeliyim.)
2: Yeterli (Bu konuda fena değilim ama daha iyi olabilirim.)
3: Kısmen Güçlü (Bu konuda iyiyim, bazen zorlanıyorum.)
4: Güçlü (Bu konuda başarılıyım.)
5: Çok Güçlü (Bu konuda harikayım, hiç zorlanmıyorum.)
Örneğin, ben kendimi değerlendirirken şöyle düşündüm:
- ( 4 ) Metni satır atlamadan dikkatli bir şekilde okudum.
- ( 3 ) Metindeki her kelimeyi doğru telaffuz ettim.
- ( 4 ) Ne çok hızlı ne de çok yavaş, iyi bir hızda okudum.
- ( 5 ) Metni noktalama işaretlerine göre ses tonumu ayarlayarak okudum.
b. Aldığınız toplam puanı hesaplayarak aşağıdaki ifadeleri tamamlayınız.
Şimdi sıra geldi, az önce kendi kendinize verdiğiniz puanları toplamaya. Benim örnek puanlarımı toplarsak:
4 + 3 + 4 + 5 = 16
Yani benim toplam puanım 16 olurdu. Siz de kendi puanlarınızı toplayarak bu kısmı tamamlamalısınız. Sonra da metni okurken neler hissettiğinizi, nelerde kolaylandığınızı ve nelerde zorlandığınızı yazacaksınız. Bu tamamen sizin kişisel düşüncelerinizle ilgili bir bölüm.
Çözüm:
Aldığım toplam puan 16. Metni okurken genel olarak akıcı bir şekilde okumak benim için kolaydı ancak bazı kelimelerin telaffuzunda biraz zorlandım.
Metni tekrar okusam bazı kelimelerin doğru telaffuzuna ve vurgulara daha fazla dikkat ederdim.
—
Şimdi gelelim, ikinci görseldeki metni okuyarak cevaplamamız gereken sorulara!
1. ANLAYALIM
a. Okuduğunuz metinlerden hareketle aşağıdaki panolara her ülkeyi en iyi şekilde yansıttığını düşündüğünüz üçer kelime/kelime grubu yazınız.
Bu soru için ikinci görseldeki metni dikkatlice okumamız gerekiyor. Hangi ülke hakkında hangi önemli bilgiler verildiğine odaklanmalıyız. Her ülke için en belirgin, akılda kalan üç şeyi bulalım.
Çözüm:
Mısır
Adım 1: Mısır ile ilgili metin kısmını okuyalım.
Adım 2: Metinde Mısır’la ilgili hangi anahtar kelimeler veya önemli bilgiler geçiyor, bunları belirleyelim:
- “Mısır’da bulunan piramitlerden en büyüğü olan Keops Piramidi…”
- “Mısır mutfağında falafel, humus, kebap çeşitleri…”
- “Mısır’ın geleneksel kıyafetinin adı jellabiyaymış (cellebiya).”
Bu bilgilere göre, Mısır’ı en iyi yansıtan üç kelime/kelime grubu şunlar olabilir:
- Piramitler
- Falafel
- Cellebiya
İspanya
Adım 1: İspanya ile ilgili metin kısmını okuyalım.
Adım 2: Metinde İspanya’yla ilgili hangi anahtar kelimeler veya önemli bilgiler geçiyor, bunları belirleyelim:
- “İslam medeniyetinin İspanya’ya kattığı yapılardan biri olan El Hamra Sarayı…”
- “En önemli mimari eser, Kurtuba Camii‘dir.”
- “İspanya’nın Barselona şehrinde en ünlü yapılarından olan La Sagrada Familia…”
Bu bilgilere göre, İspanya’yı en iyi yansıtan üç kelime/kelime grubu şunlar olabilir:
- El Hamra Sarayı
- Kurtuba Camii
- La Sagrada Familia
Norveç
Adım 1: Metni baştan sona tekrar kontrol edelim.
Adım 2: Gördüğümüz gibi, verilen metin sadece Mısır ve İspanya hakkında bilgi içeriyor. Norveç hakkında herhangi bir bilgiye yer verilmemiş.
Bu yüzden, Norveç panosuna metinde bilgi olmadığı için kelime yazamıyoruz.
- Metinde bilgi yok
- Metinde bilgi yok
- Metinde bilgi yok
b. Yazdığınız kelimeleri sıra arkadaşlarınıza paylaşınız. Panolarınızdaki kelimelerin benzerlik ve farklılıklarını belirleyiniz, bu ifadeleri niçin seçtiğinizi metinlerden hareketle tartışınız.
Çözüm:
Sevgili öğrencilerim, bu bir tartışma ve paylaşım etkinliği. Sınıfta arkadaşlarınızla bir araya gelip, yukarıda yazdığınız kelimeleri karşılaştırmanız bekleniyor. Herkesin seçtiği kelimeler biraz farklılık gösterebilir, önemli olan bu kelimeleri neden seçtiğinizi metindeki bilgilere dayanarak açıklayabilmenizdir.
Adım 1: Kendi seçtiğiniz kelimeleri ve arkadaşlarınızın seçtiği kelimeleri tahtaya yazın veya defterinizde karşılaştırın.
Adım 2: Kelimelerin benzerliklerini (örneğin, her iki ülke için de tarihi yapılar veya yemekler seçilmiş olabilir) ve farklılıklarını (örneğin, bir ülke için giyim, diğer ülke için coğrafi özellikler seçilmiş olabilir) belirleyin.
Adım 3: Her bir kelimeyi neden seçtiğinizi, metindeki ilgili cümleleri veya bilgileri göstererek açıklayın. Örneğin, “Mısır için ‘Piramitler’ kelimesini seçtim çünkü metinde ‘Mısır’da bulunan piramitlerden…’ diye bahsediyor ve piramitlerin Mısır’ın en büyük yapılarından olduğunu söylüyor.” gibi açıklamalar yapabilirsiniz.
Bu tartışma sayesinde, metni ne kadar iyi anladığınızı ve önemli bilgileri ne kadar doğru ayırt edebildiğinizi görmüş olacaksınız.
c. Etkinliğin “a” maddesinde belirlediğiniz kelime/kelime gruplarının metinle ilişkisini en iyi açıklayan ifade aşağıdakilerden hangisidir? İşaretleyiniz.
Çözüm:
Adım 1: “a” maddesinde bizden ülkeleri “en iyi şekilde yansıttığını düşündüğümüz” kelimeleri yazmamız istenmişti. Yani bu kelimeler, o ülkeyi anlatan metnin özeti gibiydi.
Adım 2: Şıkları tek tek inceleyelim:
( ) Okuyucuya göre telaffuzu zor olan kelime/kelime gruplarıdır.
Bu şık, kelimelerin telaffuzuyla ilgili. Biz kelimeleri telaffuz zorluğuna göre değil, ülkeyi yansıtma gücüne göre seçtik. Bu yüzden doğru olamaz.
( ) Metnin ana fikriyle ilgili en önemli kelime/kelime gruplarıdır.
İşte bu! Bizim seçtiğimiz kelimeler, metinde o ülke hakkında verilen en temel, en önemli bilgileri içeriyordu. Yani metnin ana fikrini destekliyordu. Bu şık doğru olabilir.
( ) Metnin ilk paragrafında yer alan kelime/kelime gruplarıdır.
Bu şık çok kısıtlayıcı. Biz kelimeleri sadece ilk paragraftan değil, metnin tamamından seçtik. Ayrıca sadece ilk paragrafta olması, o kelimelerin “en iyi yansıtan” kelimeler olduğunu göstermez. Bu yüzden doğru olamaz.
( ) Okuyucu tarafından rastgele seçilen kelime/kelime gruplarıdır.
Kesinlikle yanlış! Biz kelimeleri rastgele değil, metni dikkatlice okuyup ülkeyi en iyi anlatanları belirleyerek seçtik.
Adım 3: En uygun şıkkı işaretleyelim.
Sonuç:
Doğru cevap:
(X) Metnin ana fikriyle ilgili en önemli kelime/kelime gruplarıdır.
Aferin size çocuklar! Gördüğünüz gibi, metni dikkatlice okuduğumuzda ve üzerinde düşündüğümüzde tüm soruların cevaplarını kolayca bulabiliyoruz. Okuma anlama becerimizi geliştirmek için bol bol okumaya ve okuduklarımız üzerine düşünmeye devam edelim!