Merhaba sevgili öğrencim! Bugün seninle çok güzel bir okuma anlama ve karşılaştırma etkinliği yapacağız. Sana gönderilen görseldeki soruları adım adım inceleyip, birlikte doğru cevapları bulacağız. Hazır mısın? Başlayalım o zaman!
***
a. Aşağıda verilen “Futbolu Tanıyalım” adlı metinden alınmış bölümü okuyunuz.
Adım 1: Metni dikkatlice okudum. Metinde futbolun nasıl bir sahada oynandığı, amacının ne olduğu, kaç devreden oluştuğu, takım çalışmasının önemi, teknik ekibin rolü, oyuncuların görevleri ve sakatlık durumlarında ne yapıldığı anlatılıyor. Kısacası, futbol hakkında temel bilgiler veren, açıklayıcı bir metin.
***
b. “Büyük Taarruz” metninden ve ön bilgilerinizden hareketle bir futbol oyunundaki mücadele ile Türk milletinin Millî Mücadele sürecinin benzer ve farklı yönlerini düşününüz. Ulaştığınız çıkarımlardan hareketle tabloyu örnekteki gibi tamamlayınız.
Sevgili öğrencim, bu bölümde hem “Futbolu Tanıyalım” metnindeki bilgileri hem de “Büyük Taarruz” hakkında bildiklerimizi kullanacağız. “Büyük Taarruz” bizim tarihimizde çok önemli bir olay, Kurtuluş Savaşı’mızın en büyük ve kesin zaferlerinden biri. Şimdi futbol maçının ve Büyük Taarruz’un benzer ve farklı yönlerini bulalım:
| BENZERLİKLER | FARKLILIKLAR |
|---|---|
|
|
***
c. “Büyük Taarruz” ile “Futbolu Tanıyalım” metinlerini aşağıdaki özellikler bakımından karşılaştırınız ve örnekteki gibi işaretleyiniz.
Şimdi de iki farklı metni, yani bir “Büyük Taarruz” metni (bir tarih ders kitabında olabileceğini düşünelim) ile “Futbolu Tanıyalım” metnini dil ve içerik özellikleri açısından karşılaştıracağız. Hangisi hangi özelliğe sahipse, o metnin altına işaret koyacağız.
| Özellikler | Büyük Taarruz | Futbolu Tanıyalım |
|---|---|---|
| Dili sadedir. | ✓ | ✓ |
| Kelimeler anlaşılırdır. | ✓ | ✓ |
| Bir olay anlatılır. | ✓ | |
| Bir oyunun kuralları anlatılır. | ✓ | |
| Cümleler ne uzun ne kısadır. | ✓ | ✓ |
Şimdi de bu işaretlemeleri neden yaptığımızı kısaca açıklayalım:
- Dili sadedir: Hem “Futbolu Tanıyalım” metni bir çocuk dergisinden alındığı için hem de “Büyük Taarruz” gibi bir konunun 6. sınıf öğrencilerine anlatıldığı bir ders kitabı metni genellikle sade bir dille yazılır. Bu yüzden ikisi için de bu özelliği işaretledik.
- Kelimeler anlaşılırdır: Sade bir dilin olduğu yerde kelimeler de genellikle anlaşılır olur. Bu da yine her iki metin türü için geçerlidir, çünkü okuyucunun (yani senin gibi öğrencilerin) metni kolayca anlaması amaçlanır.
- Bir olay anlatılır: “Büyük Taarruz” adı üstünde, yaşanmış büyük bir olaydır. Dolayısıyla bu konuda yazılan bir metin bir olayı anlatır. “Futbolu Tanıyalım” ise bir olayı değil, genel olarak futbol sporunu, kurallarını ve özelliklerini tanıtır.
- Bir oyunun kuralları anlatılır: Bu özellik “Futbolu Tanıyalım” metninin tam da içeriğidir. Metin, futbolun nasıl oynandığını, amaçlarını ve temel kurallarını açıklıyor. “Büyük Taarruz” ise bir savaş olayıdır, bir oyunun kurallarını anlatmaz.
- Cümleler ne uzun ne kısadır: 6. sınıf seviyesindeki metinlerde, okumayı ve anlamayı kolaylaştırmak için cümleler genellikle ne çok uzun ve karmaşık ne de çok kısa ve kesik kesik olur. Orta uzunlukta, akıcı cümleler tercih edilir. Bu, hem “Futbolu Tanıyalım” metni için hem de bir tarih metni için geçerlidir.
Umarım bu açıklamalarla her şeyi çok daha iyi anlamışsındır. Türkçeyi doğru ve etkili kullanmak için okuduğunu anlamak ve farklı metinleri karşılaştırabilmek çok önemlidir. Aferin sana!