6. Sınıf Türkçe Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1. Kitap Sayfa 75

Merhaba sevgili öğrencilerim, ben Türkçe öğretmeniniz. Bugün size gönderdiğim görseldeki etkinlikleri ve soruları birlikte inceleyelim, adım adım nasıl çözeceğimizi konuşalım. Unutmayın, önemli olan doğru cevabı bulmanın yanı sıra, soruyu anlama ve cevaba ulaşma sürecini de öğrenmektir. Haydi başlayalım!

6. ANLAYALIM

a. Yandaki karekodu okutarak “Millî Mücadele’nin Kadın Kahramanı: Kara Fatma” adlı içeriği izleyiniz. Aşağıdaki kavramlardan içerik ile ilgili olanları işaretleyiniz.

Sevgili çocuklar, bu soruyu çözebilmemiz için öncelikle yandaki karekodu okutup “Millî Mücadele’nin Kadın Kahramanı: Kara Fatma” adlı videoyu izlememiz gerekiyor. Ben sizin için Kara Fatma’nın hayatını ve mücadelesini genel hatlarıyla biliyorum. O, Millî Mücadele döneminde ülkemiz için canla başla savaşmış, çok önemli bir kahramanımızdı. Şimdi, onun gibi bir kahramanın hayatıyla ilgili olabilecek kavramları birlikte işaretleyelim.

Çözüm:

Kara Fatma, nam-ı diğer Fatma Seher Erden, vatanımızın bağımsızlığı için büyük fedakârlıklar yapmış, cesur bir Türk kadınıdır. Onun hayatını ve mücadelesini düşündüğümüzde aşağıdaki kavramlarla doğrudan bağlantı kurabiliriz:

• Azim ve kararlılık: Kara Fatma, zorlu şartlara rağmen mücadelesini hiç bırakmamış, hedefine ulaşmak için büyük bir azim ve kararlılık göstermiştir.
• Öz güven: Bir kadın olarak savaşta askerlere komutanlık etmesi, onun kendine olan inancının ve öz güveninin ne kadar yüksek olduğunu gösterir.
• Girişkenlik: Savaş zamanında inisiyatif alarak kendi birliğini kurması ve cephelerde aktif rol oynaması, onun ne kadar girişken biri olduğunu ortaya koyar.
• Vatanseverlik: Ülkesinin işgaline karşı canı pahasına savaşması, en temel özelliği olan vatanseverliğini açıkça gösterir.
• Çalışkanlık: Cephede aktif olarak görev alması, planlar yapması ve uygulaması onun çalışkan kişiliğinin bir yansımasıdır.
• Sorumluluk: Ülkesinin geleceği için büyük bir sorumluluk hissetmiş ve bu sorumluluğu yerine getirmek için elinden geleni yapmıştır.
• Bağımsızlık: Millî Mücadele’nin ana amacı zaten bağımsızlık kazanmaktı. Kara Fatma da bu uğurda savaşan en önemli isimlerdendi.
• Cesaret: Düşman karşısında korkusuzca savaşması, cephelerde yer alması onun en belirgin özelliklerinden biri olan cesaretini gösterir.
• Merak: Merak, bilgi edinme isteğiyle ilgili bir kavramdır. Kahramanlık mücadelesinde doğrudan öne çıkan bir özellik değildir.
• Açık sözlülük: Açık sözlülük, dürüstlük ve fikirlerini doğrudan ifade etmeyle ilgilidir. Kara Fatma’nın mücadelesinde doğrudan öne çıkan bir kavram değildir.
• Cömertlik: Cömertlik, eli açıklıkla ilgilidir. Savaş koşullarında bu tür bir özellikten bahsetmek pek mümkün değildir.
• Teknoloji: Teknoloji, çağımızın ve o dönemin teknolojik gelişmelerini ifade eder. Kara Fatma’nın mücadelesiyle doğrudan ilgili değildir.
• Dostluk: Dostluk, insanlar arası ilişkilerde önemlidir ancak bir kahramanın mücadelesinin ana kavramlarından biri değildir.
• Empati: Empati, başkalarının duygularını anlamakla ilgilidir. Savaş ortamında kahramanlık mücadelesinde doğrudan öne çıkan bir kavram değildir.
• Bilim: Bilim, bilgi üretimi ve araştırmayla ilgilidir. Kara Fatma’nın mücadelesiyle doğrudan ilgili değildir.

Sonuç: İşaretlenmesi gereken kavramlar:

• Azim ve kararlılık
• Öz güven
• Girişkenlik
• Vatanseverlik
• Çalışkanlık
• Sorumluluk
• Bağımsızlık
• Cesaret

b. Etkinliğin “a” maddesindeki işaretlemelerinizi izlediğiniz içeriğin hangi bölümlerine dayanarak yaptığınızı açıklayınız.

Şimdi de az önce işaretlediğimiz kavramları, Kara Fatma’nın hayatından hangi olaylarla eşleştirebileceğimizi konuşalım.

Çözüm:

Eğer videoyu izlemiş olsaydık, Kara Fatma’nın hayatından pek çok örnek görecektik. Ben şimdi genel bilgilerle size yardımcı olayım:

• Azim ve kararlılık, öz güven, girişkenlik ve cesaret: Bu kavramları, Kara Fatma’nın savaşta kendi birliğini kurarak cephelerde aktif rol alması, düşmanla göğüs göğüse çarpışması ve hiçbir zorluk karşısında yılmaması gibi anlarında görebilirdik. Özellikle Atatürk ile görüşmek için Ankara’ya gitmesi ve ondan görev istemesi, onun ne kadar kararlı ve girişken olduğunun bir göstergesidir.
• Vatanseverlik ve bağımsızlık: Bu kavramlar, Kara Fatma’nın işgal altındaki vatanını kurtarmak için her şeyi göze alması, ailesini geride bırakıp cepheye koşması ve ülkesinin özgürlüğü için savaşması gibi her eyleminde kendini gösterirdi. Onun tüm mücadelesinin temelinde vatan sevgisi ve bağımsızlık inancı yatıyordu.
• Çalışkanlık ve sorumluluk: Kara Fatma’nın birliğini yönetirken gösterdiği disiplin, askerlerini eğitmesi ve cephede üstlendiği görevleri layıkıyla yerine getirmesi, onun ne kadar çalışkan ve sorumluluk sahibi bir lider olduğunu kanıtlardı.

Gördüğünüz gibi, bir kahramanın hayatındaki her eylem, onun kişisel özellikleriyle ve inançlarıyla sıkı sıkıya bağlıdır.

1. ANLATALIM

a. “Cepheye Koşan At” adlı metnin olay örgüsünü düşününüz. Aklınızda kalan olayları oluş sırasına göre defterinize yazınız.

Sevgili öğrenciler, bu soruyu çözebilmemiz için öncelikle Cepheye Koşan At adlı metni okumamız gerekiyor. Metni okuduktan sonra, olay örgüsünü yani hikayenin başlangıcından sonuna kadar olan olayların sıralamasını belirlemeliyiz. Bu tıpkı bir filmin sahneleri gibi düşünebilirsiniz.

Çözüm:

Adım 1: Metni dikkatlice oku.

Adım 2: Metinde geçen ana olayları ve bu olayların kahramanlarını belirle.

Adım 3: Olayların hangi sırayla yaşandığını not al. Genellikle bir hikaye giriş, gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur. Bu bölümlerdeki önemli olayları kronolojik (zaman sırasına göre) olarak sırala.

Adım 4: Defterine, aklında kalan bu olayları kendi cümlelerinle ve oluş sırasına göre yaz. Örneğin:

• Olay 1: … oldu.
• Olay 2: Daha sonra … yaşandı.
• Olay 3: Ardından … gerçekleşti.
• Olay 4: Sonuç olarak … ile bitti.

Unutma, metnin kendisi olmadan bu soruyu tam olarak çözemeyiz, ama nasıl çözüleceğini biliyoruz!

b. Bu olayları olay örgüsüne doğrudan etki etme durumlarını göz önüne alarak önemli/önemsiz şekilde sınıflandırınız. Sınıflandırırken önemli olayların yanına “1”, önemsiz olayların yanına ise “0” yazınız. “1” yazdıklarınızdan hareketle metni kendi cümlelerinizle anlatınız.

Bu soru da yine metni okumuş olmanızı gerektiriyor. Ama ben size nasıl yapacağınızı açıklayacağım. Hikayelerde bazı olaylar hikayenin gidişatını tamamen değiştirir, bazıları ise sadece küçük detaylardır. İşte bu ayrımı yapacağız.

Çözüm:

Adım 1: “Cepheye Koşan At” metnindeki olayları (a maddesinde yazdıklarını) tekrar gözden geçir.

Adım 2: Her bir olayın hikayenin ana konusuna ve gelişmesine ne kadar etki ettiğini düşün. Eğer bir olay olmasaydı hikaye bambaşka bir yere giderdi diyorsan, o olay önemlidir.

Adım 3: Önemli olduğuna karar verdiğin olayların yanına 1 yaz. Örneğin, atın cepheye koşma nedeni veya cepheye ulaştığında ne olduğu gibi olaylar genellikle önemlidir.

Adım 4: Hikayenin akışını çok fazla etkilemeyen, daha çok durumu açıklayan veya renklendiren olayların yanına ise 0 yaz. Örneğin, kahramanın yolda gördüğü küçük bir kuş veya havanın nasıl olduğu gibi detaylar önemsiz olabilir.

Adım 5: Yanına 1 yazdığın bu önemli olayları kullanarak, metni kendi cümlelerinle kısa ve öz bir şekilde anlat. Bu, hikayenin ana fikrini ve en can alıcı noktalarını özetlemeni sağlayacak. Bu sayede hikayeyi daha iyi anlamış olacaksın!

2. ANLATALIM

a. Öğretmeninizin rehberliğinde altı gruba ayrılınız. Grupça “5. ANLAYALIM” etkinliğindeki zincir halkalarından birini seçiniz. Seçtiğiniz halkanın temsil ettiği olaya dair kısa bir planlama yapınız. Olayda yaşananları bir fotoğraf karesindeymiş gibi hareketsiz kalarak yansıtınız. Grubunuzdaki tüm arkadaşlarınızın fotoğraf karesinde yer almasına özen gösteriniz.

Bu, sınıf içinde yapılacak çok eğlenceli bir etkinlik sevgili çocuklar! Adı donuk imge ya da canlı heykel de diyebiliriz. Bir olayı bedeninizle, yüz ifadenizle anlatacaksınız.

Çözüm:

Adım 1: Öğretmeniniz sizi altı farklı gruba ayıracak. Her grup kendi içinde bir takım olacak.

Adım 2: Öğretmeninizin daha önce yaptığı 5. ANLAYALIM etkinliğinde bahsettiği zincir halkalarından birini seçeceksiniz. Bu halkalar, muhtemelen bir hikayenin veya konunun önemli anlarını temsil ediyor.

Adım 3: Seçtiğiniz halkanın temsil ettiği olayı düşünün. Bu olayın ana fikri ne? Kimler var? Nerede geçiyor? Nasıl bir duygu var?

Adım 4: Grubunuzdaki tüm arkadaşlarınızla birlikte, o olayı canlandıracak bir fotoğraf karesi oluşturun. Yani, o anı dondurun ve hareketsiz durun. Herkesin bir rolü olsun, herkes o anın bir parçası olsun. Örneğin, eğer halkanız Cepheye Koşan At metninden atın yaralı askere ulaşması anını temsil ediyorsa, biriniz at olabilir, biriniz yaralı asker, diğerleriniz de etraftaki ortamı (ağaçlar, taşlar) canlandırabilir.

Adım 5: Herkesin fotoğraf karesinde yer aldığından ve olayı en iyi şekilde yansıttığından emin olun. Bu, hem yaratıcılığınızı hem de takım çalışmanızı geliştirecek!

b. Duruşunuzu, yüz ifadenizi ve seçtiğiniz görsele ait mekânın özelliklerini (açık alan, ev, sıcak bir yer vb.) arkadaşlarınıza fark ettirecek şekilde beden dilinizi konumlandırınız.

Bu madde, az önceki etkinliğin devamı niteliğinde. Yaptığınız canlı heykelin daha etkileyici olması için beden dilinizi ve yüz ifadelerinizi kullanmanız çok önemli.

Çözüm:

Adım 1: Oluşturduğunuz fotoğraf karesindeki her bir kişi, canlandırdığı rolün duygularını ve durumunu yansıtacak bir duruş ve yüz ifadesi sergilemeli. Örneğin, eğer canlandırdığınız kişi üzgünse, omuzlarınız düşebilir, yüzünüz asılabilir. Eğer kahramanca bir ansa, dik durabilir, kararlı bir ifade takınabilirsiniz.

Adım 2: Mekânın özelliklerini de unutmayın. Eğer olay açık alanda geçiyorsa, beden dilinizle o genişliği, açıklığı hissettirmeye çalışın. Eğer sıcak bir yerse, belki biraz terlemiş gibi, yorgun bir duruş sergileyebilirsiniz. Bu küçük detaylar, canlandırdığınız anı çok daha gerçekçi kılacaktır.

Adım 3: Amacınız, izleyen arkadaşlarınızın sizin neyi canlandırdığınızı, hangi duyguyu verdiğinizi sadece duruşunuzdan ve yüz ifadenizden anlamalarını sağlamak.

c. Arkadaşlarınızdan yansıttığınız olayın hangi halkayla ilgili olduğunu tahmin etmelerini isteyiniz. Öğretmeninizin “Çözül!” komutuyla hareketinizi sırayla sonlandırınız ve bu pozu niçin tercih ettiğinizi kısaca ifade ediniz.

Etkinliğin son aşamasına geldik. Şimdi hem arkadaşlarımızın tahmin yeteneğini test edeceğiz hem de kendi seçimimizi açıklayacağız.

Çözüm:

Adım 1: Grubunuz fotoğraf karesini oluşturup hareketsiz durduktan sonra, diğer gruplardan ve öğretmeninizden sizin hangi zincir halkasını canlandırdığınızı tahmin etmelerini isteyin.

Adım 2: Tahminler bittikten ve doğru cevap ortaya çıktıktan sonra, öğretmeniniz Çözül! komutunu verecek. Bu komutla birlikte, oluşturduğunuz fotoğraf karesi yavaşça bozulacak ve normal duruşunuza döneceksiniz.

Adım 3: Son olarak, grubunuz olarak o pozu, o duruşu ve o yüz ifadelerini neden seçtiğinizi kısaca açıklayın. Örneğin, Biz bu anı seçtik çünkü burada kahramanın çaresizliğini göstermek istedik ya da Atın hızını ve kararlılığını bu duruşla anlatmaya çalıştık gibi açıklamalar yapabilirsiniz. Bu kısım, yaptığınız canlandırmanın arkasındaki düşünceyi ve yaratıcılığı ortaya koyacaktır.

Gördünüz mü çocuklar, her sorunun bir çözümü var ve bazıları için sadece düşünmek ve yaratıcı olmak yeterli! Hepinize başarılar dilerim!