Harika bir etkinlik sayfası! Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin 5. sınıf matematik öğretmeniniz. Şimdi bu etkinlikteki soruları birlikte adım adım, keyifli bir şekilde inceleyip nasıl yapacağımızı konuşalım. Bu bir sınav değil, öğrendiklerimizi pekiştirmek için güzel bir alıştırma. Haydi başlayalım!
Soru 1: Çokgenler konusunda öğrendiğiniz bilgileri bir zihin haritasında özetleyiniz.
Sevgili çocuklar, zihin haritası demek, bir konunun anahtar kelimelerini ve fikirlerini şemalarla, oklarla birbirine bağlamak demektir. Bu, konuyu bir bütün olarak görmemizi sağlar. Çokgenler için şöyle bir zihin haritası hazırlayabiliriz:
Adım 1: Kağıdımızın tam ortasına büyük bir baloncuk çizip içine “ÇOKGENLER” yazalım.
Adım 2: Bu baloncuktan oklar çıkararak yeni baloncuklar oluşturalım. Her baloncukta çokgenlerle ilgili önemli bir başlık olsun. Mesela:
- Tanımı:“En az üç kenarı olan kapalı geometrik şekillerdir.” gibi bir not düşebiliriz.
- Temel Elemanları: Bu başlıktan da yeni oklar çıkarabiliriz.
- Kenar
- Köşe
- İç Açı
- Köşegen (Komşu olmayan iki köşeyi birleştiren doğru parçasıdır.)
- Çokgen Çeşitleri (Kenar Sayısına Göre):
- 3 Kenarlı: Üçgen
- 4 Kenarlı: Dörtgen
- 5 Kenarlı: Beşgen
- 6 Kenarlı: Altıgen
- Düzgün Çokgenler:“Bütün kenar uzunlukları ve iç açıları eşit olan çokgenlerdir.” notunu ekleyebiliriz.
- Eşkenar Üçgen
- Kare
- Üçgen Çeşitleri (Açılarına Göre):
- Dar Açılı Üçgen
- Dik Açılı Üçgen
- Geniş Açılı Üçgen
İşte bu kadar! Bu harita, konuyu bir bakışta hatırlamanıza yardımcı olacaktır.
Soru 2: Bir çokgen çizip isimlendiriniz. Çizdiğiniz çokgenin üzerinde öğrendiğiniz kavramları gösteriniz.
Haydi birlikte kareli kağıda bir çokgen çizelim ve öğrendiklerimizi üzerinde gösterelim. Örneğin bir dikdörtgen çizelim. Dikdörtgen de özel bir dörtgendir, unutmayın!
Adım 1: Kareli kağıdın çizgilerinden faydalanarak bir dikdörtgen çizelim. Köşelerine A, B, C, D gibi büyük harfler vererek onu isimlendirelim. Artık onun adı ABCD dikdörtgeni oldu.
Adım 2: Şimdi temel elemanlarını gösterelim.
- Kenarlar: [AB], [BC], [CD] ve [DA] doğru parçaları bu dikdörtgenin kenarlarıdır. Üzerlerine “Kenar” yazabiliriz.
- Köşeler: A, B, C ve D noktaları bizim köşelerimizdir. Onları işaretleyip yanına “Köşe” yazabiliriz.
- İç Açılar: Köşelerin içinde kalan açılardır. Dikdörtgenin tüm iç açıları 90 derecedir, yani dik açıdır. Açı işaretini koyup yanına “İç Açı” yazabiliriz.
- Köşegenler: Birbirine komşu olmayan köşeleri birleştirelim. Yani A ile C’yi ve B ile D’yi birleştiren kesikli çizgiler çizelim. Bu çizdiğimiz [AC] ve [BD] doğru parçaları da bizim “Köşegen”lerimiz olur.
Soru 3 ve 4: Arkadaşınızla aşağıdaki formu kullanarak birbirinizi değerlendiriniz. Yaptığınız yanlışların üzerinde düşünerek sebeplerini sınıfça tartışınız.
Bu kısım en eğlenceli yerlerden biri! Burada amaç, birbirimizin eksiğini bulmak değil, birbirimize yardımcı olmak. Arkadaşınızın yaptığı zihin haritasını ve çizdiği çokgeni yandaki forma göre değerlendireceksiniz. O da aynısını sizin için yapacak.
Eğer arkadaşınızın bir şeyi eksik veya yanlış yaptığını düşünüyorsanız, bunu “Hayır” veya “Kısmen” olarak işaretleyip nedenini güzel bir dille ona anlatmalısınız. Örneğin, “Köşegeni göstermeyi unutmuşsun galiba, istersen birlikte çizelim.” diyebilirsiniz. Unutmayın, hatalarımızdan ders çıkararak öğreniriz!
ÇOKGENLER VE TEMEL ÖZELLİKLERİNE YÖNELİK AKRAN DEĞERLENDİRME FORMU’nu Anlayalım:
Bu formdaki soruların ne anlama geldiğini de bir gözden geçirelim ki arkadaşınızı doğru değerlendirebilin.
- Çizilen çokgenin temel elemanları doğru belirlenmiş mi?
Arkadaşın çizdiği çokgenin üzerinde kenar, köşe, iç açı ve köşegen gibi kısımları doğru göstermiş mi? - Çizilen çokgen doğru şekilde isimlendirilmiş mi?
Köşelere harf verip (ABC üçgeni gibi) doğru bir isim kullanmış mı? - Çizilen çokgene ait köşegenler doğru çizilmiş mi? Yoksa çokgene ait köşegen olmadığı belirtilmiş mi?
Mesela üçgenin köşegeni yoktur. Eğer üçgen çizdiyse ve “köşegeni yoktur” yazdıysa bu doğrudur. Dörtgen veya beşgen çizdiyse köşegenleri doğru bir şekilde (komşu olmayan köşeleri birleştirerek) çizmiş mi? - Zihin haritasında düzgün çokgen doğru tanımlanmış mı?
Zihin haritasında “tüm kenarları ve açıları eşit olan çokgen” tanımını yapmış mı? - Zihin haritasında eşkenar üçgen ve karenin düzgün çokgen olduğu belirtilmiş mi?
Düzgün çokgenlere örnek olarak bu ikisini vermiş mi? - Zihin haritasında açılarına göre üçgenler doğru yazılmış mı?
Dar, dik ve geniş açılı üçgenleri belirtmiş mi? - Zihin haritasında geniş açılı eşkenar üçgenin çizilemeyeceği ifade edilmiş mi?
Bu çok önemli bir bilgi! Çünkü bir eşkenar üçgenin tüm iç açıları her zaman 60 derecedir. 60 derece dar bir açıdır. Bu yüzden bir eşkenar üçgen asla geniş açılı (90 dereceden büyük) olamaz. Bu bilgiyi eklemiş mi? - Zihin haritasında dik açılı eşkenar üçgenin çizilemeyeceği ifade edilmiş mi?
Aynı şekilde, bir eşkenar üçgenin açıları 60 derece olduğu için dik açılı (90 derece) da olamaz. Bu bilgiyi zihin haritasına eklemiş mi?
Umarım bu açıklamalar etkinliği yaparken size yol gösterir. Unutmayın, matematik sabır ve merak işidir. Birbirinize yardım ederek çok daha iyi öğrenebilirsiniz. Hepinize kolay gelsin!