Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte ders kitabımızdaki bazı alıştırmaları çözeceğiz. Kalemleriniz ve defterleriniz hazırsa, haydi başlayalım! Soruları dikkatlice okuyup adım adım nasıl çözdüğümüzü birlikte görelim.
Örnek 3: Aşağıdaki çarpma işlemlerinde verilmeyen sayıları bulunuz.
a) 75 x ……. = 7500
Çözüm:
Sevgili çocuklar, çarpma işleminde verilmeyen çarpanı bulmak için, sonucu (yani çarpımı) bize verilen çarpana bölmemiz gerekir. Tıpkı “3 kere kaç 15 eder?” diye sorduğumuzda 15’i 3’e bölerek 5’i bulduğumuz gibi.
Adım 1: Burada 7500’ü 75’e bölmeliyiz.
Adım 2: 7500 ÷ 75 işlemini yapalım. Kısa yoldan düşünelim: 75’in içinde 75 bir kere var. Yanındaki iki sıfırı da sonucun yanına eklersek cevabı kolayca buluruz.
Sonuç: 100
b) ……. x 2 = 2000
Çözüm:
Yine aynı kuralı uyguluyoruz. Sonucu verilen çarpana böleceğiz.
Adım 1: 2000’i 2’ye bölmeliyiz.
Adım 2: 2000’in yarısı kaçtır? Elbette 1000’dir.
Sonuç: 1000
c) 150 x ……. = 1500
Çözüm:
Adım 1: 1500’ü 150’ye böleceğiz.
Adım 2: Bu işlemde her iki sayıdan da birer sıfır silerek işlemi kolaylaştırabiliriz. Geriye 150 ÷ 15 kalır. Bu da 10 eder.
Sonuç: 10
ç) ……. x 12 = 2700
Çözüm:
Adım 1: 2700’ü 12’ye bölmeliyiz.
Adım 2: 2700 ÷ 12 işlemini yaptığımızda sonucu 225 buluruz.
Sonuç: 225
d) 14 x ……. = 784
Çözüm:
Adım 1: 784’ü 14’e bölmemiz gerekiyor.
Adım 2: 784 ÷ 14 işlemini yaptığımızda sonucu 56 buluruz.
Sonuç: 56
e) ……. x 36 = 1296
Çözüm:
Adım 1: 1296’yı 36’ya böleceğiz.
Adım 2: 1296 ÷ 36 işlemini yaptığımızda sonucu 36 buluruz.
Sonuç: 36
Örnek 4: Aşağıdaki bölme işlemlerinde verilmeyen sayıları bulunuz.
Unutmayın, bir bölme işleminde Bölünen ÷ Bölen = Bölüm şeklinde bir ilişki vardır.
a) 4000 ÷ ……. = 40
Çözüm:
Burada verilmeyen sayı “Bölen”dir. Böleni bulmak için Bölüneni Bölüme böleriz.
Adım 1: 4000’i 40’a bölmeliyiz.
Adım 2: Her iki taraftan birer sıfır atarsak işlem 400 ÷ 4 olur. Bu da 100’e eşittir.
Sonuç: 100
b) 500 ÷ ……. = 50
Çözüm:
Yine böleni bulmamız isteniyor.
Adım 1: 500’ü 50’ye böleceğiz.
Adım 2: Yine birer sıfır atalım. 50 ÷ 5 = 10.
Sonuç: 10
c) ……. ÷ 1000 = 6
Çözüm:
Bu sefer verilmeyen sayı “Bölünen”dir. Bölüneni bulmak için Bölen ile Bölümü çarparız.
Adım 1: 1000 ile 6’yı çarpmalıyız.
Adım 2: 1000 x 6 = 6000
Sonuç: 6000
ç) ……. ÷ 20 = 70
Çözüm:
Yine bölüneni bulacağız.
Adım 1: 70 ile 20’yi çarpacağız.
Adım 2: 7 x 2 = 14. İki tane de sıfırımız var, onları da yanına ekleyelim: 1400.
Sonuç: 1400
d) 859 ÷ ……. = 1
Çözüm:
Bir sayıyı kaça bölersek sonuç 1 olur? Tabi ki kendisine!
Sonuç: 859
e) 1250 ÷ ……. = 10
Çözüm:
Böleni bulmak için 1250’yi 10’a bölüyoruz. Bir sayıyı 10’a bölmek, sonundan bir sıfır silmek demektir.
Sonuç: 125
f) ……. ÷ 90 = 90
Çözüm:
Bölüneni bulmak için 90 ile 90’ı çarpıyoruz.
Adım 1: 9 x 9 = 81. İki tane sıfırı da yanına ekleyelim.
Sonuç: 8100
g) ……. ÷ 750 = 1
Çözüm:
Yine d şıkkındaki gibi. Sonucun 1 olması için bölünenin bölene eşit olması gerekir.
Sonuç: 750
ğ) 2970 ÷ ……. = 90
Çözüm:
Böleni bulmak için 2970’i 90’a bölüyoruz.
Adım 1: Her iki taraftan birer sıfır silelim: 297 ÷ 9.
Adım 2: Bu bölme işlemini yaptığımızda sonucu 33 buluruz.
Sonuç: 33
Etkinlik 4: Taksit Sayısı
Meltem Hanım, 9875 TL’ye televizyon satın almıştır. Satın aldığı televizyon için aylık en fazla 900 TL ödeyebileceğini belirtmiştir. Borcunu en kısa sürede bitirecek şekilde bir ödeme planı oluşturulmuştur. Meltem Hanım, aşağıdaki bölme işlemini yaparak 10 ay taksit ödeyeceğini, satıcı ise 11 ay ödeyeceğini iddia etmiştir. Kimin haklı olduğunu inceleyelim.
Meltem Hanım’ın işlemi: 9875 ÷ 900. Bölüm: 10, Kalan: 875.
Meltem Hanım diyor ki: 10 ayda öderim.
Satıcı diyor ki: 11 ayda ödersiniz.
Çözüm:
Haydi bu problemi adım adım düşünelim ve kimin haklı olduğunu bulalım.
Adım 1: Problemi anlamalıyız. Toplam borç 9875 TL. Her ay 900 TL ödenecek. Kaç ayda borcun tamamının bittiğini bulmalıyız.
Adım 2: Meltem Hanım’ın yaptığı bölme işlemi doğru. 9875’i 900’e böldüğümüzde, bölüm 10, kalan ise 875 olur.
Adım 3: Bu işlemin ne anlama geldiğini yorumlayalım. Bölümdeki 10 sayısı, Meltem Hanım’ın 10 ay boyunca tam 900 TL ödeyeceği anlamına gelir. 10 ay boyunca ödediği toplam para: 10 x 900 = 9000 TL’dir.
Adım 4: Peki borç bitti mi? Hayır! Çünkü işlemde bir de kalan var. Kalan 875 TL, 10 ayın sonunda hala ödenmesi gereken borç demektir.
Adım 5: Bu kalan 875 TL’lik borcu da ödemesi gerekiyor. Bu yüzden bir ay daha ödeme yapması gerekir. Yani 10 ay boyunca 900 TL ödedikten sonra, 11. ayda da kalan 875 TL’yi ödeyerek borcunu tamamen bitirir.
Sonuç: Bu durumda satıcı haklıdır. Meltem Hanım’ın yaptığı işlem doğru olsa da, kalanı hesaba katmayı unutmuştur. Borcun tamamının bitmesi için 10 tam taksit ve bir de kalan taksit olmak üzere toplam 11 ay gereklidir.
Umarım tüm çözümleri anlamışsınızdır. Anlamadığınız bir yer olursa sormaktan çekinmeyin. İyi çalışmalar