Merhaba sevgili öğrencilerim!
Bugün sizlerle geometrinin en keyifli konularından biri olan açıları ve bu açıların eşlerini çizmeyi öğreneceğiz. Bu etkinlik için bir açıölçere (iletki) ve bir cetvele ihtiyacımız olacak. Unutmayın, matematikte en iyi öğrenme yolu denemek ve yapmaktır. Hadi gelin, görseldeki soruları birlikte adım adım çözelim!
Örnek 4
Aşağıdaki açıları açıölçerle ölçerek aynı ölçüye sahip yeni bir açı çiziniz.
a)
Bu soruda bizden ilk olarak görseldeki açıyı ölçmemiz, sonra da onunla aynı ölçüye sahip yeni bir açı çizmemiz isteniyor. Haydi başlayalım!
Adım 1: Açıyı Tanıyalım ve Ölçelim
İlk olarak resimdeki açıya dikkatlice bakalım. Gördüğünüz gibi, bu açının kolları birbirine tam olarak dik duruyor. Köşesindeki küçük kare işareti de bize bunun bir dik açı olduğunu gösteriyor. Dik açıların ölçüsü her zaman 90 derecedir. Yine de işimizi sağlama alalım ve açıölçerimizle ölçelim. Açıölçerin ortasındaki noktayı açının köşesine, düz kenarını da açının kollarından birinin üzerine tam olarak yerleştirdiğimizde diğer kolun 90 sayısını gösterdiğini göreceğiz.
Adım 2: Eş Açıyı Çizelim
Şimdi defterimize veya boş bir kağıda cetvelimizle düz bir ışın çizelim. Işının başlangıç noktası, yeni açımızın köşesi olacak. Açıölçerimizin merkezini bu başlangıç noktasına koyalım ve kenarını ışınla hizalayalım. Açıölçer üzerindeki derecelerden 90’ı bulup oraya küçük bir nokta koyalım. Son olarak, cetvelimizi kullanarak açımızın köşesi olan başlangıç noktası ile işaretlediğimiz bu noktayı birleştiren ikinci ışını çizelim.
Sonuç
Tebrikler! Artık elimizde ilk açıyla tıpatıp aynı ölçüde, yani 90 derecelik yeni bir açımız var. Ölçüleri birbirine eşit olan bu iki açıya eş açılar diyoruz.
b)
Şimdi de ikinci açımıza bakalım. Bu açının kolları birbirine daha yakın, yani 90 dereceden daha küçük. Bu tür açılara dar açı diyorduk, değil mi?
Adım 1: Açıyı Ölçelim
Aynı ilk sorudaki gibi, açıölçerimizi dikkatlice açının köşesine ve bir koluna yerleştirelim. Diğer kolun gösterdiği sayıyı okuyalım. Bu bir dar açı olduğu için bulacağımız değer 0 ile 90 arasında bir sayı olmalı. (Unutma, ben resimden tam ölçüm yapamıyorum, bu yüzden senin kendi kitabındaki açıyı doğru ölçmen çok önemli. Örneğin, bu açı yaklaşık 65 derece gibi görünüyor.)
Adım 2: Eş Açıyı Çizelim
Yine boş bir yere bir ışın çizerek işe başlayalım. Açıölçerimizi bu ışının başlangıç noktasına yerleştirelim. Az önce ölçüp bulduğumuz dereceyi (örneğin 65 derece ise) açıölçer üzerinde bulup işaretleyelim. Cetvelimizle başlangıç noktasını ve bu işareti birleştirerek yeni açımızı oluşturalım.
Sonuç
Harika! Şimdi de bir dar açıya eş olan yeni bir açı çizmiş olduk. İki açının da ölçüsü aynı!
c)
Sıra geldi son açımıza. Bu açının kolları birbirinden oldukça açık duruyor. Yani 90 dereceden büyük bir açı. Bu açılara da geniş açı adını veriyoruz.
Adım 1: Açıyı Ölçelim
Açıölçerimizi alıp dikkatlice açımızı ölçelim. Köşeyi ve bir kolu hizaladığımızda, diğer kolun 90’dan büyük bir sayıyı gösterdiğini göreceksiniz. (Örneğin, 130 derece gibi bir açı olabilir. En doğrusunu sen kendi açıölçerinle bulacaksın.)
Adım 2: Eş Açıyı Çizelim
Artık ustalaştık! Hemen bir ışın çiziyoruz. Açıölçerimizi köşeye yerleştirip ölçtüğümüz değeri (örneğin 130 dereceyi) işaretliyoruz. Sonra da köşeyle işareti birleştirip yeni geniş açımızı oluşturuyoruz.
Sonuç
İşte bu kadar! Geniş bir açıya eş bir açı çizmeyi de başardınız. Unutmayın, bir açının yönü veya kollarının uzunluğu ne olursa olsun, önemli olan iki kolu arasındaki açıklıktır, yani derecesidir. Dereceleri aynı olan açılar her zaman eş açılardır.