5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 26
Harika bir soru! Merhaba sevgili 5. sınıfın pırıl pırıl öğrencileri! Ben sizin matematik öğretmeninizim ve bu geometri sorularını anlamanız için buradayım. Gelin, bu görseldeki konuları birlikte adım adım, keyifli bir şekilde inceleyelim.
Öncelikle Şekil-2 ve Şekil-3’e bakalım. Bunlar aslında çözülecek birer soru değil, daha çok geometride kullandığımız sembolleri ve adlandırmaları bize hatırlatan tablolar. Tıpkı Türkçe dersinde harfleri öğrendiğimiz gibi, matematikte de şekillerin kendi dili vardır. Gelin bu dili birlikte çözelim!
Geometrik Şekillerin Dili
Bu tablolarda gördüğümüz harfler ve semboller bize farklı geometrik kavramları anlatır. İşte anlamları:
- [AB] veya [CD]: Köşeli parantez içinde yazılan iki harf, bize bir doğru parçasını gösterir. Yani, A noktasında başlayıp B noktasında biten, sınırlı bir çizgi demektir. Cetvelle çizebileceğimiz düz bir çizgi gibi düşünebilirsiniz.
- MN veya AB: Üzerinde veya kenarında hiçbir işaret olmadan yazılan iki harf genellikle bir doğruyu temsil eder. Doğrular, her iki yöne de sonsuza kadar uzayıp giden çizgilerdir.
- |AB| veya |YZ|: İki harfin iki yanına konulan bu düz çizgiler, o doğru parçasının uzunluğunu ifade eder. Mesela |AB| = 5 cm gibi.
- C, Z, B: Tek bir büyük harf, geometride bir noktayı temsil eder. Kalemimizin ucuyla deftere bıraktığımız iz gibi.
- KLM (üzerinde şapka işareti var): Üç harfin ortasındakinin üzerinde bir şapka (^) işareti varsa, bu bir açıyı gösterir. L köşesinde oluşan bir açıdan bahsediyoruz demektir.
- ABC (üzerinde üçgen işareti var): Bu sembol de bize köşeleri A, B ve C olan bir üçgeni anlatır.
Yani bu tablolar, geometrik şekilleri doğru isimlendirme alıştırmasıdır.
Şimdi gelelim asıl eğlenceli ve düşündürücü sorumuza!
Etkinlik 7: Noktalardan Çembere
Soru: Canan öğretmen 5/B sınıfını pikniğe götürmüştür. Öğretmen, rastgele bir noktaya geçip şerit metreyi 3 metre açarak öğrencilerine “Herkes bu şerit metreyi kullanarak benden 3 metre uzaklıkta olacak şekilde yerleşsin ve el ele tutuşsun.” demiştir. Sizce öğretmen çocuklarla hangi geometrik şekli oluşturmaya çalışmıştır? Oluşan şekilde öğretmenin ve öğrencilerin bulunduğu yerler neyi temsil etmektedir? Düşüncelerinizi aşağıya yazınız ve arkadaşlarınızla tartışınız.
Çözüm:
Bu harika etkinliği gelin birlikte hayal ederek çözelim.
Adım 1: Problemi Gözümüzde Canlandıralım
Öncelikle durumu bir düşünelim. Ortada bir Canan Öğretmen var. Elinde de 3 metrelik bir şerit metre. Öğrencilerinden istediği şey çok önemli: Herkes öğretmene tam olarak 3 metre uzaklıkta duracak. Ne bir santim eksik, ne bir santim fazla!
Adım 2: İlk Öğrencileri Yerleştirelim
Bir öğrenci geldi ve şerit metre ile ölçerek öğretmenin tam 3 metre karşısına durdu. Sonra başka bir öğrenci geldi, o da öğretmenin 3 metre sağına durdu. Bir başkası 3 metre soluna, bir diğeri de 3 metre arkasına… Sürekli yeni öğrenciler geliyor ve hepsi öğretmene olan uzaklığını 3 metre olarak ayarlıyor.
Adım 3: Noktaları Birleştirelim
Şimdi bu öğrencilerin hepsinin el ele tutuştuğunu hayal edin. Sabit bir noktaya (öğretmene) eşit uzaklıktaki tüm bu öğrencilerin (noktaların) birleşimiyle hangi geometrik şekil ortaya çıkar? Tabii ki bir ÇEMBER!
Tıpkı bir pergelin sivri ucunu kağıda sabitleyip diğer ucuyla bir çizgi çizdiğimizde bir çember oluşması gibi. Pergelin sivri ucu öğretmen, çizim yapan ucu ise öğrenciler oluyor!
Adım 4: Kavramları Yerine Koyalım
Bu durumda oluşan şekildeki her bir eleman, geometride bir anlama gelir:
- Oluşturmaya çalıştıkları geometrik şekil: Çember
- Canan Öğretmen’in durduğu yer: Çemberin merkezi
- Öğrencilerin durduğu yerler: Çemberin üzerindeki noktalar
- Öğretmen ile her bir öğrenci arasındaki 3 metrelik sabit uzaklık: Çemberin yarıçapı
Sonuç:
Canan Öğretmen, öğrencileriyle birlikte bir çember modeli oluşturmaya çalışmıştır. Bu modelde kendisi çemberin merkezi, öğrenciler çemberin kendisi (üzerindeki noktalar) ve aralarındaki 3 metrelik mesafe de çemberin yarıçapıdır.