5. Sınıf Matematik Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları 1.Kitap Sayfa 54

Harika bir soru, sevgili öğrencim! Bu bir sınav kağıdı değil, öğrendiklerimizi ne kadar iyi anladığımızı gösteren, eğlenceli bir etkinlik sayfası. Seninle birlikte bu sayfayı analiz edelim ve içinde geçen konuları bir öğretmen gibi sana tane tane anlatayım. Böylece hem “Zihin Haritası” etkinliğini kolayca yapabilir hem de konuları tekrar etmiş olursun.

Haydi başlayalım!

Sayfadaki görev, Geometrik Şekiller konusu altında, doğrular ve açılarla ilgili bir “Zihin Haritası” oluşturmak. Zihin haritası, bir konunun anahtar noktalarını şemalarla, resimlerle ve kısa notlarla gösterdiğimiz bir özetleme tekniğidir. Bu etkinlik, senin ve arkadaşının birbirinizin çalışmalarını değerlendirmenizi de istiyor.

Şimdi aşağıdaki “Akran Değerlendirme Formu”ndaki maddeleri tek tek ele alalım. Bu maddeler aslında senin zihin haritanda olması gereken bilgileri bize söylüyor. Her bir maddeyi sana açıklayacağım.

Soru 1: Düzlemde iki doğrunun birbirine göre durumlarını çizer.

Çözüm ve Açıklama:

Sevgili öğrencim, bir düzlem üzerinde, yani defterinin sayfası gibi dümdüz bir yüzeyde iki doğru birbiriyle üç farklı şekilde durabilir. Zihin haritana bu üç durumu çizerek göstermelisin.

• Paralel Doğrular: Tıpkı bir tren yolunun rayları gibi, aralarındaki mesafe hiç değişmeyen ve asla kesişmeyen doğrulardır.
• Kesişen Doğrular: Bir makasın kolları gibi, tek bir noktada birbirini kesen doğrulardır.
• Çakışık Doğrular: Aslında üst üste duran tek bir doğru gibidirler. Tüm noktaları ortaktır.

Soru 2: Düzlemde iki doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açıları belirler.

Çözüm ve Açıklama:

İki doğru kesiştiğinde, kesiştikleri noktada açılar oluşur. Zihin haritanda bu açıları da göstermelisin.

Unutma, paralel doğrular kesişmediği için aralarında bir açı oluşturmazlar! Açı oluşması için doğruların mutlaka kesişmesi gerekir. Kesişen iki doğru arasında tam 4 tane açı oluşur.

Soru 3: Düzlemde üç doğrunun birbirine göre durumlarını çizer.

Çözüm ve Açıklama:

İşin içine bir doğru daha ekleyelim! Üç doğru bir düzlemde çok farklı şekillerde durabilir. Aklına gelen birkaç durumu çizmen yeterli olacaktır.

• Üçü de birbirine paralel olabilir.
• Üçü de tek bir noktada kesişebilir (bir yıldız işareti gibi).
• İkisi paralel olup, üçüncüsü onları kesebilir.
• Hepsi farklı noktalarda birbirini keserek ortada bir üçgen oluşturabilir.

Soru 4: Düzlemde üç doğrunun birbirine göre durumuna bağlı olarak oluşabilecek açıları belirler.

Çözüm ve Açıklama:

Tıpkı iki doğrunun kesişmesinde olduğu gibi, üç doğru kesiştiğinde de birçok açı ortaya çıkar. Örneğin, ikisi paralel üçüncüsü onları kesiyorsa, tam 8 tane açı oluşur! Zihin haritanda bu durumlardan birini çizip oluşan açıları gösterebilirsin.

Soru 5: Dar, dik ve geniş açıları gösterir.

Çözüm ve Açıklama:

Açıları ölçülerine göre isimlendiririz. Bu en temel bilgilerden biridir ve zihin haritanda mutlaka olmalı!

• Dar Açı: Ölçüsü 0° ile 90° arasında olan açılardır. Küçücük, daracık açılar.
• Dik Açı: Ölçüsü tam olarak 90° olan açıdır. Defterinin köşesi gibi, tam dik durur.
• Geniş Açı: Ölçüsü 90° ile 180° arasında olan açılardır. Kollarını yana iyice açmış gibi düşünebilirsin.

Soru 6: Ters açıları gösterir.

Çözüm ve Açıklama:

İki doğru kesiştiğinde oluşan 4 açıdan, birbirine komşu olmayan, yani sırt sırta vermiş açılara ters açılar denir.

En önemli kural: Ters açıların ölçüleri her zaman birbirine eşittir! Zihin haritanda kesişen iki doğru çizip ters açıları aynı renge boyayarak bunu gösterebilirsin.

Soru 7: Tümler açıları gösterir.

Çözüm ve Açıklama:

Bu da çok kolay! Eğer iki açının ölçülerini topladığında sonuç 90° ediyorsa, bu iki açıya tümler açılar denir. Birbirini 90 dereceye tamamlarlar.

Örnek: 40°’lik bir açının tümleri kaç derecedir?

Adım 1: Tümler açıların toplamının 90° olduğunu hatırla.

Adım 2: 90°’den verilen 40°’yi çıkar.

Sonuç: 90 – 40 = 50°. Demek ki 40 derecenin tümleri 50 derecedir.

Soru 8: Bütünler açıları gösterir.

Çözüm ve Açıklama:

Tıpkı tümler açılar gibi, bu sefer de iki açının ölçüleri toplamı 180° ediyorsa, bu açılara bütünler açılar denir. Birbirini 180 dereceye, yani bir doğru açıya “bütünlerler”.

Örnek: 110°’lik bir açının bütünleri kaç derecedir?

Adım 1: Bütünler açıların toplamının 180° olduğunu hatırla.

Adım 2: 180°’den verilen 110°’yi çıkar.

Sonuç: 180 – 110 = 70°. Demek ki 110 derecenin bütünleri 70 derecedir.

Umarım bu açıklamalar zihin haritanı hazırlarken sana çok yardımcı olur. Unutma, en iyi öğrenme yolu kendi emeğinle, çizerek ve yazarak öğrenmektir. Başarılar dilerim!