8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 58
Merhaba sevgili öğrencim, ben senin 8. Sınıf İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük öğretmenin. Gönderdiğin görseldeki soruları senin için adım adım, kolayca anlayacağın bir dille çözeceğim. Haydi başlayalım!
Soru 1: İtilaf devletleri Osmanlı topraklarındaki işgallerini ateşkesin hangi maddesine dayandırmışlardır? İlk olarak nereleri işgal etmişlerdir? Açıklayınız.
Harika bir soru! Bu soruyu çözmek için hem metindeki bilgileri hem de genel bilgilerimizi birleştireceğiz.
Çözüm:
Adım 1: İşgallerin Dayanağı Olan Maddeyi Bulalım
Öncelikle, İtilaf Devletleri’nin işgallerine yasal bir kılıf, yani bir bahane bulmaları gerekiyordu. Bu bahaneyi de Mondros Ateşkes Antlaşması’nın çok tehlikeli bir maddesinde buldular. Metni dikkatlice okuduğumuzda şu cümleyi görüyoruz: “İşgaller ateşkesin 7. maddesine dayandırılmaktaydı.”
Peki, neydi bu 7. madde? Kısaca hatırlayalım: “İtilaf Devletleri, güvenliklerini tehdit edecek bir durum ortaya çıkarsa herhangi bir stratejik noktayı işgal etme hakkına sahip olacaktır.” Bu madde çok ucu açık bir ifadeydi. Yani İtilaf Devletleri, canlarının istediği her yeri “güvenliğimiz tehlikede” bahanesiyle işgal edebilirdi. İşte işgallerini bu maddeye dayandırdılar.
Adım 2: İlk İşgal Edilen Yeri Tespit Edelim
Yine metne baktığımızda bu sorunun cevabını da net bir şekilde bulabiliyoruz. Metinde şöyle yazıyor: “İlk olarak 3 Kasım 1918 tarihinde İngilizler Musul’u işgal etti.”
Yani Mondros Ateşkes Antlaşması imzalandıktan sadece 4 gün sonra, antlaşma kurallarına aykırı bir şekilde ilk işgal gerçekleşmiş oldu.
Sonuç ve Açıklama:
İtilaf Devletleri, Osmanlı topraklarını işgal ederken Mondros Ateşkes Antlaşması’nın 7. maddesini kendilerine gerekçe olarak göstermişlerdir. Bu maddeye dayanarak gerçekleştirilen ilk işgal ise 3 Kasım 1918’de İngilizler tarafından Musul’un işgal edilmesidir. Daha sonra 13 Kasım 1918’de ise başkentimiz İstanbul fiilen işgal edilmiştir. Bu durum, Mondros’un bir barış değil, aslında bir işgal planı olduğunu açıkça göstermiştir.
Soru 2: Harita 2.4’ten yararlanarak işgalcilerin Osmanlı Devleti’ne ait hangi toprakları işgal ettiklerini tabloda boş bırakılan yerlere yazınız.
Şimdi de bir dedektif gibi haritayı inceleyip tabloyu doldurma zamanı! Haritanın altındaki lejant (renklerin anlamını gösteren bölüm) bizim en büyük yardımcımız olacak.
Çözüm:
Adım 1: Harita Lejantını Anlamak
Haritanın altında hangi rengin hangi devlete ait olduğunu gösteren bir bölüm var. Bu renkleri takip ederek şehirleri ve bölgeleri kolayca bulabiliriz.
- İngilizler: Pembe renk
- Fransızlar: Mavi renk
- İtalyanlar: Açık yeşil renk
- Yunanlar: Turkuaz renk
- Ermeniler: Mor renk
- Ayrıca kahverengi ile gösterilen yerlerin de İtilaf Devletleri’nin ortak işgal alanı (İstanbul ve Boğazlar) olduğunu unutmayalım.
Adım 2: Tabloyu Doldurmak
Şimdi sırayla her devlet için haritadaki renkli bölgelere bakarak işgal ettikleri yerleri yazalım.
Sonuç:
Haritayı incelediğimizde tablonun doldurulmuş hali şu şekilde olmalıdır:
- İngilizlerin İşgalleri
Musul, Urfa, Antep, Maraş (Bu üç şehri daha sonra Fransızlara bırakmışlardır), Batum (daha sonra Gürcülere bırakıldı), Kars (daha sonra Ermenilere bırakıldı), İstanbul (ortak işgal), Çanakkale ve Boğazlar (ortak işgal), İzmit.
- Fransızların İşgalleri
Adana, Mersin, Hatay (Antakya), Urfa, Antep, Maraş.
- İtalyanların İşgalleri
Antalya, Konya, Muğla, Burdur, Isparta, Fethiye, Marmaris, Bodrum.
- Yunanların İşgalleri
İzmir ve çevresi (Manisa, Aydın gibi), Doğu Trakya (Edirne, Kırklareli, Tekirdağ).
- Ermenilerin İşgalleri
Kars, Sarıkamış, Ardahan.
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Unutma, harita okumak ve metin analizi yapmak bu derste çok önemlidir. Başarılar dilerim!