Merhaba sevgili öğrencilerim,
Ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Gönderdiğiniz görseldeki soruyu sizin için analiz edip, kolayca anlayabileceğiniz bir dille adım adım çözeceğim. Haydi başlayalım!
Soru: Moskova Antlaşması’na göre Sovyet Rusya ve TBMM’nin dış politikada birlikte hareket etmesinin önemi nedir? Açıklayınız.
Bu soruyu cevaplamak için öncelikle o dönemin şartlarını bir gözümüzün önüne getirelim. Kurtuluş Savaşı yıllarındayız. TBMM Hükümeti bir yanda vatanı işgal eden İtilaf Devletleri ve Yunanistan ile savaşırken, diğer yanda da dünyada kendini siyasi olarak kabul ettirmeye çalışıyor. Sovyet Rusya ise yeni kurulmuş bir devlet ve o da Batılı devletler tarafından dışlanmış, yalnız bırakılmış durumda. Yani anlayacağınız, iki devletin de ortak dertleri ve ortak düşmanları var. İşte bu durum, onları birbirine yaklaştırıyor.
Şimdi gelin, “birlikte hareket etme” maddesinin önemini adım adım inceleyelim:
Unutmayın, tarihteki “Düşmanımın düşmanı, benim dostumdur.” sözü, tam da bu durumu özetler!
Adım 1: Siyasi Yalnızlıktan Kurtulmak ve Tanınmak
TBMM Hükümeti, İstanbul’daki Osmanlı Hükümeti’ne karşı kurulmuş yeni bir yönetimdi. İtilaf Devletleri TBMM’yi tanımıyordu. Sovyet Rusya gibi büyük bir devletin TBMM ile antlaşma yapması, onu resmen tanıdığı anlamına geliyordu. Bu, TBMM’nin uluslararası alanda kazandığı ilk büyük siyasi zaferdir. Artık TBMM, “Anadolu’daki bir avuç isyancı” değil, bir devletle masaya oturup antlaşma imzalayan meşru (yasal) bir güçtü.
Adım 2: Ortak Düşmana Karşı Güç Birliği Yapmak
Hem TBMM’nin hem de Sovyet Rusya’nın ortak düşmanı, emperyalist Batılı devletlerdi (İngiltere, Fransa gibi). Dış politikada birlikte hareket etme kararı, bu ortak düşmanlara karşı bir ittifak, yani bir güç birliği oluşturmak demekti. Bu sayede TBMM, uluslararası arenada artık yalnız değildi. Arkasında Sovyet Rusya gibi bir gücün desteği vardı. Bu durum, İtilaf Devletleri üzerinde bir baskı oluşturmuştur.
Adım 3: Askerî ve Ekonomik Destek Sağlamak
Bu antlaşma sadece siyasi bir metin değildi. Birlikte hareket etme kararı, Sovyet Rusya’nın Kurtuluş Savaşı’na silah, cephane ve para yardımı yapmasının da önünü açtı. Özellikle en zorlu zamanlarda, Batı Cephesi’nde Yunanlılarla savaşırken gelen bu destek, ordumuz için hayati bir önem taşıyordu. Doğu cephesi bu antlaşma ile güvence altına alınınca, oradaki birliklerimiz de Batı Cephesi’ne kaydırılabildi.
Sonuç:
Kısacası, Moskova Antlaşması ile TBMM ve Sovyet Rusya’nın dış politikada birlikte hareket etme kararı alması;
- TBMM’nin uluslararası alanda ilk kez büyük bir devlet tarafından tanınmasını sağlamıştır.
- İki devleti de siyasi yalnızlıktan kurtarmıştır.
- Ortak düşman olan İtilaf Devletleri’ne karşı diplomatik ve askeri bir güç oluşturmuştur.
- Kurtuluş Savaşı’nın ihtiyacı olan maddi ve askeri desteğin sağlanmasına zemin hazırlamıştır.
Bu nedenlerle bu madde, Kurtuluş Savaşı’nın kazanılmasında çok önemli bir dönüm noktasıdır.
Umarım açıklama anlaşılır olmuştur. Aklınıza takılan başka bir soru olursa çekinmeden sorun. İyi çalışmalar dilerim!