Merhaba sevgili öğrencilerim, ben 8. Sınıf İnkılap Tarihi öğretmeniniz.
Bugün sizlerle kitabımızdaki etkinlikleri birlikte çözeceğiz. Bu sorular, Kurtuluş Savaşı’mızın en çetin geçtiği Batı Cephesi ile ilgili bilgilerimizi pekiştirmemize yardımcı olacak. Haydi gelin, bu soruları adım adım analiz edip cevaplayalım!
Soru 1: Kütahya-Eskişehir Muharebeleri’nde Türk ordusunun geri çekilmesi iç ve dış politikayı nasıl etkilemiştir? Açıklayınız.
Sevgili gençler, Kütahya-Eskişehir Muharebeleri, Kurtuluş Savaşı’nda aldığımız tek yenilgidir. Ordumuz, daha fazla kayıp vermemek ve toparlanmak için Mustafa Kemal Paşa’nın emriyle Sakarya Nehri’nin doğusuna çekilmiştir. Bu stratejik bir geri çekilme olsa da hem ülke içinde (iç politika) hem de uluslararası alanda (dış politika) önemli sonuçları olmuştur. Gelin bunları ayrı ayrı inceleyelim:
İç Politikaya Etkileri (Yani Ülke İçindeki Etkileri):
- Yunan ordusunun Ankara’ya çok yaklaşması, mecliste büyük bir endişe ve karamsarlık havası yarattı. Moraller bozuldu.
- Meclis’te, “Acaba savaşı kaybediyor muyuz?” tartışmaları başladı ve hatta Meclis’in daha güvenli bir yer olan Kayseri’ye taşınması fikri bile ortaya atıldı.
- Bu zorlu ve tehlikeli ortamda, Mustafa Kemal Paşa’ya olan güven arttı. Milletvekilleri, bu durumdan ancak onun liderliğiyle çıkılabileceğine inandılar.
- Mustafa Kemal, tüm sorumluluğu üzerine alarak Başkomutanlık Kanunu ile 3 aylığına meclisin tüm yetkilerini devraldı. Bu sayede ordu ile ilgili kararları çok daha hızlı alabilecekti. Bu olay, aslında yenilgiden bir zafer liderliği çıkarmamızı sağlamıştır.
Dış Politikaya Etkileri (Yani Diğer Ülkelerle İlişkilerimize Etkileri):
- Bu yenilgi, bizim dışarıdaki imajımızı zayıflattı. “Türkler savaşı kaybediyor” algısı oluştu.
- Anadolu’dan çekilme hazırlığı yapan İtalya, bu kararından vazgeçti ve beklemeye başladı.
- Bizimle anlaşma yapmak için görüşmeler yürüten Fransa, görüşmeleri erteledi ve sonucu görmek istedi.
- Yani, hem İtalya hem de Fransa, Yunanların başarılı olacağını düşünerek bizimle olan ilişkilerini askıya aldılar.
Kısacası, bu geri çekilme içeride büyük bir krize yol açmış ama aynı zamanda Mustafa Kemal’in liderliğinin pekişmesini sağlamış; dışarıda ise müttefik bulma çabalarımızı olumsuz etkilemiştir.
Soru 2: Aşağıda Batı Cephesi’yle ilgili tanılıyacı dallanmış ağaç etkinliğinde birtakım doğru ve yanlış bilgiler verilmiştir. İlk bilgiden başlayıp doğru (D) veya yanlış (Y) olduğuna karar verdiğinizde okları takip ederek ulaştığınız çıkışı işaretleyiniz.
Haydi bu bilgi ağacını adım adım takip edelim ve doğru çıkışı bulalım!
Adım 1
İlk ifademiz: “Batı Cephesi’nde Yunanlarla savaşıldı.”
Bu bilgi kesinlikle DOĞRU. Kurtuluş Savaşı’nda Batı Cephesi’ndeki en büyük mücadelemizi Yunan işgaline karşı verdik. Bu yüzden (D) okunu takip ediyoruz.
Adım 2
(D) okunu takip edince karşımıza şu ifade çıkıyor: “Batı Cephesi’nde yapılan ilk savaş I. İnönü Savaşı’dır.”
Bu bilgi de DOĞRU. Düzenli ordumuzun Batı Cephesi’nde kazandığı ilk zafer ve yaptığı ilk büyük savaş I. İnönü Savaşı’dır. Bu ifadenin de doğru olduğunu kabul edip tekrar (D) okunu takip ediyoruz.
Adım 3
İkinci (D) okunu takip ettiğimizde karşımıza bu ifade çıkıyor: “Yeni Türk Devleti’nin ilk anayasası Kanun-ı Esasi’dir.”
İşte burası çok önemli bir nokta, dikkatli olalım! Kanun-ı Esasi, Osmanlı Devleti’nin anayasasıdır. Yeni kurulan Türk Devleti’nin, yani TBMM’nin ilk anayasası ise 1921 yılında kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu‘dur. Bu nedenle bu ifade YANLIŞ.
Adım 4
Üçüncü ifadenin yanlış olduğuna karar verdiğimiz için bu kutucuktan çıkan (Y) okunu takip etmemiz gerekiyor.
Sonuç
İzlediğimiz yol şu şekilde oldu:
- Birinci ifade için D (Doğru)
- İkinci ifade için D (Doğru)
- Üçüncü ifade için Y (Yanlış)
Bu yolu takip ettiğimizde ulaştığımız çıkış, 2. Çıkış‘tır.