Harika bir soru! Hadi hep birlikte bu konuyu derinlemesine inceleyelim. İnkılap Tarihi’nin en heyecanlı ve en önemli dönüm noktalarından birindeyiz. Soruyu ve cevabını adım adım, herkesin anlayacağı şekilde açıklayalım.
Soru: Sakarya Meydan Savaşı sonunda İngiliz politikalarına karşı Fransa ve İtalya nasıl bir tutum sergilemiştir? Açıklayınız.
Merhaba sevgili arkadaşlar, bu soru aslında bize Sakarya Zaferi’nin sadece askeri bir başarı olmadığını, aynı zamanda ne kadar büyük bir siyasi ve diplomatik bir zafer olduğunu gösteriyor. Gelin adım adım bu değişimi inceleyelim.
Adım 1: Savaştan Önceki Durumu Hatırlayalım
Kurtuluş Savaşı’nın başlarında İtilaf Devletleri (yani İngiltere, Fransa, İtalya) genellikle birlikte hareket ediyorlardı. Özellikle İngiltere, Yunanistan’ı maşa olarak kullanarak Anadolu’daki hedeflerine ulaşmak istiyordu. Fransa ve İtalya da Anadolu’nun güneyini işgal etmişlerdi. Ancak aralarında tam bir fikir birliği yoktu. Her biri kendi çıkarını düşünüyordu. Yunanlıların Kütahya-Eskişehir Savaşları’ndaki başarısından sonra, Türklerin bu savaşı kaybedeceğini düşünüyorlardı.
Adım 2: Sakarya Zaferi’nin Etkisi
Mustafa Kemal Paşa’nın “Hattı müdafaa yoktur, sathı müdafaa vardır. O satıh, bütün vatandır.” sözüyle özetlenen taktik sayesinde kazandığımız Sakarya Meydan Savaşı, tam 22 gün 22 gece sürdü ve Türk ordusunun kesin zaferiyle sonuçlandı. Bu zafer, tüm dünyaya şunu gösterdi: Türk milleti ve ordusu, bu savaşı kazanmaya kararlıdır ve asla pes etmeyecektir.
İşte bu zafer, Fransa ve İtalya’nın düşüncelerini tamamen değiştirdi.
Adım 3: Fransa’nın Tutumu ve Ankara Antlaşması
Fransa, Sakarya Zaferi’nden sonra Yunanlıların bu savaşı kazanamayacağını anladı. İngiltere’nin peşinden gitmenin kendi çıkarlarına zarar vereceğini gördü. Bu yüzden Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Hükûmeti ile anlaşma yoluna gitti.
- Sonuç: 20 Ekim 1921’de TBMM ile Fransa arasında Ankara Antlaşması imzalandı.
- Bu antlaşmanın önemi neydi?
- Fransa, işgal ettiği Güney Anadolu topraklarından (Adana, Antep, Maraş vb.) çekildi.
- Fransa, TBMM’yi ve Misakımillî’yi resmen tanıyan ilk İtilaf Devleti oldu.
- Böylece İtilaf Devletleri bloğu parçalanmış oldu. Güney Cephemiz tamamen kapandı ve oradaki askerlerimiz Batı Cephesi’ne kaydırıldı.
Adım 4: İtalya’nın Tutumu
İtalya zaten savaşın başından beri İtilaf Devletleri içinde biraz mutsuzdu. Çünkü Paris Barış Konferansı’nda kendisine vadedilen İzmir ve çevresi, İngiltere’nin desteğiyle Yunanistan’a verilmişti. Bu duruma çok bozulmuşlardı. Sakarya Zaferi’ni görünce, Anadolu’da daha fazla kalmanın bir anlamı olmadığını ve bir sonuç alamayacaklarını kesin olarak anladılar. Bu yüzden, Fransa gibi bir antlaşma bile beklemeden, işgal ettikleri topraklardan (Antalya, Konya ve çevresi) tamamen çekilmeye başladılar.
Sonuç ve Açıklaması
Kısacası arkadaşlar, Sakarya Meydan Savaşı’nın kazanılmasıyla birlikte Fransa ve İtalya, İngiltere’nin yürüttüğü Yunanistan’ı destekleme politikasının başarısız olacağını anlamışlardır. Kendi çıkarlarını düşünerek İngiltere’den ayrı hareket etmişlerdir. Fransa, TBMM ile Ankara Antlaşması‘nı imzalayarak işgal ettiği yerlerden çekilmiş ve TBMM’yi tanımıştır. İtalya ise herhangi bir antlaşma yapmadan Anadolu’dan tamamen çekilmiştir. Bu durum, İtilaf Devletleri arasındaki birliği bozmuş ve Türkiye’nin diplomatik alanda elini çok güçlendirmiştir.