Anlık görüntüleyici sayısı yükleniyor…
Merhaba sevgili gençler, ben İnkılap Tarihi öğretmeniniz. Bugün birlikte I. Dünya Savaşı’ndaki cepheler konusunu pekiştireceğimiz bu harika etkinliği yapacağız. Önümüzdeki haritayı ve soruları dikkatlice inceleyerek adım adım ilerleyeceğiz. Hazırsanız, haydi başlayalım!
A) Aşağıda Osmanlı Devleti’nin sınırları içinde yer alan cephelere ilişkin bilgiler verilmiştir. İlgili cepheleri harita 2.3 üzerinde bulunan daireleri numaralandırarak gösteriniz.
Şimdi bize verilen bilgileri okuyup haritadaki doğru cepheyi bularak numaralandıracağız. Tıpkı bir dedektif gibi ipuçlarını takip edelim!
1. Mustafa Kemal’in Anafartalar Grup Komutanı olarak büyük başarılar gösterdiği, liderlik yeteneğinin ön plana çıktığı, tanınmasını sağlayan cephedir.
Çözüm: Sevgili arkadaşlar, “Anafartalar” kelimesi bizim için en büyük ipucu. Mustafa Kemal’in tarih sahnesine çıktığı, “Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum!” dediği yer neresiydi? Tabii ki Çanakkale Cephesi! Haritada Çanakkale Boğazı’nın olduğu yerdeki daireye 1 yazıyoruz.
2. Mustafa Kemal’in Rusların ilerleyişini durdurduğu, Muş ve Bitlis’i geri aldığı cephedir.
Çözüm: Burada anahtar kelimelerimiz “Ruslar”, “Muş” ve “Bitlis”. Osmanlı Devleti’nin doğuda Ruslarla savaştığı cephe Kafkas Cephesi‘dir. Haritada Erzurum, Van gibi şehirlerin olduğu bölgedeki daireye 2 yazıyoruz.
3. Mustafa Kemal’in İngilizleri Halep’in kuzeyinde durdurduğu cephedir.
Çözüm: Mondros Ateşkes Antlaşması’ndan sonra bile ilerlemeye devam eden İngilizleri, Mustafa Kemal’in Yıldırım Orduları Grup Komutanı olarak durdurduğu yer Halep’in kuzeyidir. Bu olay Suriye-Filistin Cephesi‘nde yaşanmıştır. Haritada Kudüs, Şam gibi şehirlerin bulunduğu güneydeki uzun cepheye 3 yazıyoruz.
4. Osmanlı Devleti’nin İngilizlerin sömürgelerine Akdeniz ve Kızıldeniz üzerinden giden yolu kesmek için açtığı cephedir.
Çözüm: İngiltere’nin en önemli sömürgesi Hindistan’dı ve oraya giden en kısa yol Mısır’daki Süveyş Kanalı’ndan geçiyordu. Bizim bu yolu kesme amacımızla açtığımız cephe, adını da buradan alan Kanal (Süveyş) Cephesi‘dir. Haritada Mısır sınırındaki daireye 4 yazıyoruz.
5. İngilizlerin zengin petrol yataklarını ele geçirmek için açtıkları cephedir.
Çözüm: “Petrol” denince I. Dünya Savaşı’nda aklımıza hemen Musul ve Kerkük gelmeli. İngilizlerin bu zengin petrol kaynakları için saldırdığı cephe, bugünkü Irak topraklarında yer alan Irak Cephesi‘dir. Haritada Bağdat ve Basra’nın olduğu yerdeki daireye 5 yazıyoruz.
6. Kutsal toprakları korumak için İngilizler ve bazı isyancı Araplarla savaşılan cephedir.
Çözüm: “Kutsal Topraklar” ifadesi bize Mekke ve Medine’yi hatırlatmalı. Bu bölgede hem İngilizlerle hem de onlarla işbirliği yapan bazı Arap kabileleriyle mücadele ettiğimiz cephe Hicaz-Yemen Cephesi‘dir. Haritada Arap Yarımadası’nın Kızıldeniz kıyısındaki cepheye 6 yazıyoruz.
B) Haritadan ve mevcut bilgilerinizden yararlanarak aşağıdaki soruların cevaplarını yazınız.
Şimdi de öğrendiklerimizi kullanarak yorum yapma zamanı!
1. Osmanlı Devleti’nde stratejik önemiyle öne çıkan cepheler hangileridir? Sebepleriyle yazınız.
Çözüm:
Stratejik önem demek, savaşın kaderini etkileyebilecek kadar önemli olmak demektir. Bu açıdan baktığımızda iki cephe öne çıkar:
- Çanakkale Cephesi: Çünkü bu cephe, başkentimiz İstanbul’un giriş kapısıydı. Eğer düşman burayı geçseydi, İstanbul düşer ve Osmanlı Devleti savaş dışı kalırdı. Ayrıca bu cepheyi savunarak müttefikimiz Rusya’ya yardım gitmesini de engelledik. Bu durum Rusya’da Bolşevik İhtilali’nin çıkmasına ve Rusya’nın savaştan çekilmesine zemin hazırladı. Yani savaşın gidişatını doğrudan etkiledi.
- Kanal (Süveyş) Cephesi: Çünkü Süveyş Kanalı, İngiltere’nin sömürgeleriyle, özellikle de Hindistan’la olan bağlantısını sağlayan en kısa yoldu. Eğer biz bu kanalı ele geçirseydik, İngiltere’nin can damarını kesmiş olurduk ve savaşta çok büyük zorluk yaşarlardı. Bu yüzden bu cephe de stratejik olarak çok önemliydi.
2. Osmanlı Devleti’nin kara ve deniz kuvvetlerinin birlikte ihtiyaç duyduğu cepheler hangileridir? Sebepleriyle yazınız.
Çözüm:
Bir cephede hem kara hem de deniz kuvvetlerinin birlikte savaşması için o cephenin deniz kenarında olması gerekir. Haritaya baktığımızda birçok cephenin denize kıyısı olduğunu görüyoruz. Bunlardan en önemlileri:
- Çanakkale Cephesi: Bu cephe en bariz örnektir. İtilaf Devletleri önce güçlü donanmalarıyla boğazı geçmeye çalıştılar (deniz savaşı), başaramayınca Gelibolu Yarımadası’na asker çıkardılar (kara savaşı). Bu yüzden hem donanmamız hem de kara ordumuz burada omuz omuza savaştı.
- Irak Cephesi: İngilizler, Basra Körfezi’nden donanmalarıyla girip askerlerini karaya çıkardılar ve nehirler üzerinden içerilere ilerlemeye çalıştılar. Dolayısıyla burada da deniz (ve nehir) unsurları savaşta etkili oldu.
- Suriye-Filistin Cephesi: Bu cephe Akdeniz kıyısında olduğu için İngiliz donanması, kara birliklerine denizden destek (lojistik ve topçu ateşi) sağlamıştır.
3. Osmanlı Devleti’nin sınırları dışında savaştığı cepheler hangileridir? Yazınız.
Çözüm:
Bu sorunun cevabını bulmak için haritada Osmanlı Devleti’nin 1914 yılındaki sınırlarını gösteren siyah çizgiye dikkat etmeliyiz. Bu çizginin dışında kalan cepheler, müttefiklerimize yardım etmek için gittiğimiz cephelerdir. Bunlar “yardım cepheleri” olarak da bilinir.
Adım 1: Haritanın Avrupa kısmına, yani sol üst tarafına bakalım.
Adım 2: Sınırlarımızın dışında yer alan cepheleri görelim.
Sonuç: Bu cepheler şunlardır:
- Galiçya Cephesi
- Romanya Cephesi
- Makedonya Cephesi
Unutmayın çocuklar, tarih sadece ezberlemek değil, aynı zamanda haritaları okumak, neden-sonuç ilişkisi kurmak ve yorum yapmaktır. Hepinize çalışmalarınızda başarılar dilerim!
Henüz onaylanmış öğrenci çözümü yok.
İlk çözümü sen paylaşabilirsin. Aşağıdaki formdan fotoğrafını yükle.
1 takipçi