Merhaba sevgili öğrencim,
Harika bir çalışma kağıdı! “Bir Kahraman Doğuyor” ünitesi, Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatını ve o dönemin koşullarını anlamamız için çok önemli. Şimdi bu soruları birlikte, adım adım ve anlayarak çözelim. Ben senin İnkılap Tarihi öğretmeninim ve bu konuları en iyi şekilde öğrenmen için buradayım. Hadi başlayalım!
A. Verilen kavram veya olaylarla tablodaki bilgileri harfleri kullanarak eşleştiriniz.
Bu bölümde, verilen açıklamaların hangi kavram veya olayla ilgili olduğunu bulacağız. Dikkatlice okuyup doğru harfi yerine koyalım.
1. Osmanlı Devleti’nden alacaklı olan Avrupa devletlerinin verdikleri borçları tahsil edebilmek amacıyla oluşturdukları kuruluştur.
Adım 1: Soruda Osmanlı Devleti’nin borçlarını toplamak için Avrupalıların kurduğu bir kurum soruluyor. Bu kurum, devletin ekonomik bağımsızlığını zedeleyen önemli bir yapıydı.
Adım 2: Seçeneklere baktığımızda Düyûn-ı Umûmiye‘nin kelime anlamı “Genel Borçlar İdaresi” demektir. Tam da bu amaçla kurulmuştur.
Sonuç:D. Düyûn-ı Umûmiye
2. Mustafa Kemal’in askerî ataşe olarak görev yaptığı şehirdir.
Adım 1: Mustafa Kemal’in diplomatik bir görev olan “askerî ataşelik” yaptığı şehri hatırlamamız gerekiyor. Bu görev, onun Avrupa’daki siyasi ve sosyal hayatı yakından tanımasını sağlamıştı.
Adım 2: Mustafa Kemal, Balkan Savaşları’ndan sonra Bulgaristan’ın başkenti olan Sofya’ya askerî ataşe olarak atanmıştır.
Sonuç:Ç. Sofya
3. Mustafa Kemal’in yerli halkı bir araya getirip direnişi başlattığı Kuzey Afrika’daki savaştır.
Adım 1: Soruda Mustafa Kemal’in Kuzey Afrika’da yerel halkı örgütlediği bir savaştan bahsediliyor. Bu, onun ilk büyük askerî başarısı ve teşkilatçılık yeteneğini gösterdiği yerdir.
Adım 2: İtalya’nın Osmanlı toprağı olan Trablusgarp’a saldırması üzerine Mustafa Kemal ve bir grup subay gizlice bölgeye giderek halkı İtalyanlara karşı örgütlemiştir.
Sonuç:A. Trablusgarp Savaşı
4. İstanbul’da 1909 yılında çıkan ayaklanmayı bastırmak için Selânik’te hazırlanan askerî birliklerin adıdır.
Adım 1: 1909’da İstanbul’da Meşrutiyet yönetimine karşı çıkan bir isyan vardı, bu isyanın adı 31 Mart Olayı’dır. Bu isyanı bastırmak için Selânik’ten bir ordu yola çıkmıştı.
Adım 2: Mustafa Kemal’in de kurmay başkanı olarak görev aldığı bu orduya “Hareket Ordusu” adı verilmiştir. Bu ordu, isyanı bastırarak Meşrutiyet’i korumuştur.
Sonuç:B. Hareket Ordusu
5. Mustafa Kemal’in askerî idadiyi okuduğu ve fikir hayatının geliştiği şehirdir.
Adım 1: “İdadi” lise demektir. Mustafa Kemal’in askerî liseyi okuduğu ve ufkunu genişleten, vatan ve millet sevgisiyle dolduğu şehri bulmalıyız.
Adım 2: Mustafa Kemal, Selânik Askerî Rüştiyesi’ni (ortaokul) bitirdikten sonra Manastır Askerî İdadisi’ne gitmiştir. Burada tarih ve edebiyata ilgi duymuş, önemli arkadaşlar edinmiştir.
Sonuç:C. Manastır
B. Aşağıdaki ifadelerden doğru olanların başına “D” yanlış olanların başına “Y” koyunuz.
Şimdi de cümlelerin doğruluğunu kontrol edelim. Unutma, yanlış olanın neden yanlış olduğunu anlamak en az doğruyu bilmek kadar önemlidir.
( … ) 1. Avrupa devletleri azınlık haklarını bahane ederek Osmanlı Devleti’nin iç işlerine müdahale etmişlerdir.
Çözüm: Bu ifade kesinlikle DOĞRU. Avrupalı devletler, Osmanlı İmparatorluğu’nda yaşayan Hristiyan azınlıkların haklarını koruyoruz diyerek sürekli olarak devletimizin iç yönetimine karışmış ve kendi çıkarlarını korumuşlardır.
Sonuç:( D )
( … ) 2. Osmanlı Devleti’nin dağılmasında milliyetçilik akımı etkili olmuştur.
Çözüm: Bu ifade de DOĞRU. Fransız İhtilali ile yayılan milliyetçilik akımı, çok uluslu bir yapıya sahip olan Osmanlı İmparatorluğu’ndaki farklı milletlerin (Sırplar, Yunanlar, Bulgarlar vb.) kendi bağımsız devletlerini kurmak için isyan etmelerine neden olmuştur. Bu da imparatorluğun dağılmasını hızlandırmıştır.
Sonuç:( D )
( … ) 3. Mustafa Kemal askerî idadi (lise) eğitimini Selânik’te tamamlamıştır.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Yukarıdaki eşleştirme sorusunda da çözdüğümüz gibi, Mustafa Kemal ortaokulu (rüştiye) Selânik’te, liseyi (idadi) ise Manastır şehrinde okumuştur.
Sonuç:( Y )
( … ) 4. Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde ortaya atılan Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık gibi fikir akımlarının temel amacı Osmanlı Devleti’ni dağılmaktan ve yıkılmaktan kurtarmaktır.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Bu fikir akımlarının hepsi, farklı yöntemler önerse de, ortak bir amaçları vardı: “Devleti nasıl kurtarırız?” sorusuna cevap aramak. Hepsinin nihai hedefi, imparatorluğun çöküşünü engellemekti.
Sonuç:( D )
( … ) 5. Mustafa Kemal’in eğitim hayatını geçirdiği şehirler sırasıyla Selânik, Manastır ve İstanbul’dur.
Çözüm: Bu ifade DOĞRU. Mustafa Kemal, ilkokul ve ortaokul için Selânik‘te, lise için Manastır‘da, Harp Okulu ve Harp Akademisi için ise başkent İstanbul‘da eğitim görmüştür.
Sonuç:( D )
( … ) 6. Mustafa Kemal askerlik hayatına Balkan savaşlarıyla başlamıştır.
Çözüm: Bu ifade YANLIŞ. Mustafa Kemal’in ilk önemli askerî tecrübesi ve savaşı, Balkan Savaşları’ndan önce (1911-1912) gerçekleşen Trablusgarp Savaşı‘dır. Ayrıca 31 Mart Olayı’nı bastıran Hareket Ordusu’nda da görev almıştır.
Sonuç:( Y )
C. Aşağıdaki tabloda Selânik’le ilgili verilen ifadenin ilgili olduğu alanı (X) şeklinde işaretleyiniz.
Bu bölümde Selânik şehrinin özelliklerinin hangi alana girdiğini bulacağız. Bir özelliğin sosyal mi, kültürel mi, siyasi mi yoksa ekonomik mi olduğunu dikkatlice düşünelim.
- Sosyal: Toplum yapısı, nüfus, insan ilişkileri ile ilgili.
- Kültürel: Fikirler, sanat, eğitim, basın-yayın ile ilgili.
- Siyasi: Yönetim, diplomasi, devletler arası ilişkiler ile ilgili.
- Ekonomik: Ticaret, sanayi, para, üretim-tüketim ile ilgili.
Şehrin farklı bölgelerden göç alması
Çözüm: Göç, bir şehrin nüfus yapısını ve insan çeşitliliğini doğrudan etkiler. Bu durum toplumla ilgili olduğu için SOSYAL bir özelliktir.
Demir yolu ve işlek bir limana sahip olması
Çözüm: Demir yolu ve liman, mal taşımacılığı ve ticaret için kullanılır. Ulaşım ve ticaret, bir şehrin zenginliğiyle yani EKONOMİK yapısıyla doğrudan ilişkilidir.
Konsoloslukların bulunması
Çözüm: Konsolosluklar, yabancı devletlerin bir şehirdeki temsilcilikleridir. Devletler arası ilişkiler ve diplomasi ile ilgili olduğu için bu SİYASİ bir özelliktir.
Canlı bir ticaret hayatına sahip olması
Çözüm: “Ticaret” kelimesi zaten bize ipucunu veriyor. Alım-satım, para ve iş hayatı EKONOMİK alanın konusudur.
Farklı fikirlere açık olması
Çözüm: Farklı fikirlerin, düşüncelerin bir arada özgürce yaşayabilmesi şehrin entelektüel ve düşünsel yapısını gösterir. Bu durum KÜLTÜREL bir özelliktir. (Aynı zamanda sosyal yapıyı da etkiler ama asıl vurgu fikirler üzerindedir.)
Farklı dillerde gazetelerin yayımlanması
Çözüm: Gazeteler, dergiler, kitaplar yani basın-yayın faaliyetleri, bir toplumun bilgiye ulaşma ve fikir yayma biçimidir. Bu da doğrudan KÜLTÜREL bir özelliktir.
Şirketler ve ticaret merkezlerinin bulunması
Çözüm: Şirketler ve ticaret merkezleri, iş dünyasının ve ekonominin kalbidir. Bu nedenle bu özellik de EKONOMİK kategoriye girer.
Umarım tüm açıklamalar anlaşılır olmuştur. Bu üniteyi tekrar etmeyi unutma, harika iş çıkardın! Başka sorun olursa her zaman buradayım. Başarılar dilerim!