8. Sınıf İnkılap Tarihi Ders Kitabı Cevapları Meb Yayınları Sayfa 205
Sevgili öğrencilerim, merhaba!
Bugün sizlerle birlikte ders kitabımızdaki bu güzel etkinliği yapacağız. Atatürk’ün farklı yönlerini anlatan bu metinleri inceleyerek onun kişilik özelliklerini ortaya çıkaracağız. Unutmayın, tarih sadece olayları ezberlemek değil, aynı zamanda o olayları yaşayan insanları ve liderleri anlamaktır. Haydi başlayalım!
Soru: Atatürk hakkında aşağıda yer alan demeçlerin ve gazete yazılarının onun hangi kişilik özellikleriyle ilgili olduğunu yanlarında verilen boşluklara yazınız.
1. Metin Analizi
Amanullah Han, Afgan Kralı:
“…Ona saygımı göstermek için İstanbul’a geldim. Gelir gelmez Saray’a gittim. Büyük arkadaşımın tabutu önünde durdum, ağladım. Acım Türk milletinin acısı kadar büyüktür. Sevdiğim Türk milletine başsağlığı dileğimin sunulmasına aracılığınızı dilerim…”
Çözüm:
Adım 1: Öncelikle metni dikkatlice okuyalım. Burada konuşan kişi Afganistan Kralı Amanullah Han. Atatürk’ün vefatı üzerine duyduğu derin üzüntüyü dile getiriyor ve onu “büyük arkadaşım” olarak nitelendiriyor.
Adım 2: Şimdi düşünelim. Başka bir ülkenin kralının, bir lider için bu kadar içten ve samimi sözler söylemesi ne anlama gelir? Bu, Atatürk’ün sadece Türk milletinin değil, aynı zamanda dünyanın diğer milletleri ve liderleri tarafından da ne kadar çok sevildiğini, saygı duyulduğunu gösterir. Onun liderliği ve fikirleri, kendi ülkesinin sınırlarını aşmıştır.
Sonuç: Bu metinde Atatürk’ün evrensel bir lider oluşu, yani uluslararası saygınlığı vurgulanmaktadır.
2. Metin Analizi
Daily Mail gazetesinde yayımlanan bir makalede o günkü Türkiye’nin durumundan bahsederken şu satırlara yer verilmiştir:
“Bugün Türkiye büyük ve yeni bir memlekettir. Harp sonrasının dehşet ve bitkinliğinden çıkmış olan Türkiye, Atatürk’ün dimağında vücut bulmuştur…” (Görsel 7.8)
Çözüm:
Adım 1: Bu gazete yazısını inceleyelim. Yazıda, savaşlardan yorgun düşmüş bir ülkenin yerine “büyük ve yeni bir Türkiye’nin” kurulduğu söyleniyor. En can alıcı cümle ise, bu yeni Türkiye’nin “Atatürk’ün dimağında vücut bulmuş” olmasıdır. Yani onun zihninde, onun planlarıyla ortaya çıkmıştır.
Adım 2: Bu ifade, Atatürk’ün yeni Türk devletinin kurucusu ve mimarı olduğunu gösterir. Tıpkı bir mimarın bir binayı önce zihninde tasarlayıp sonra inşa etmesi gibi, Atatürk de modern Türkiye’yi planlamış ve hayata geçirmiştir. Ayrıca metinde Görsel 7.8‘e (Atatürk’ün modern tarım aletleriyle tarlada olduğu fotoğraf) gönderme yapılması, onun ülkeyi kalkındırmak için yaptığı yenilikleri ve halka öncülük etmesini hatırlatır.
Sonuç: Bu metinde Atatürk’ün kuruculuğu, inkılapçılığı (yenilikçiliği) ve ilerigörüşlülüğü gibi özellikleri ön plana çıkmaktadır.
3. Metin Analizi
Vanşuarda gazetesi-Barcelona:
“Atatürk, askerî deha ile devlet adamı ve filozof dehasını kendinde birleştirmişti (Görsel 7.7).”
Çözüm:
Adım 1: İspanyol bir gazetenin yorumuna bakalım. Cümle çok net ve özetleyici. Atatürk’ün üç farklı alandaki dehasını bir araya getirdiğini söylüyor: askerlik, devlet yönetimi (devlet adamlığı) ve düşünce dünyası (filozofluk).
Adım 2: Bir kişinin hem çok başarılı bir komutan (askerî deha), hem ülkesini çok iyi yöneten bir lider (devlet adamı), hem de derin düşüncelere sahip bir insan (filozof) olması, onun ne kadar farklı alanlarda yetenekli olduğunu gösterir. Bu duruma biz tek bir kelimeyle ne deriz? Elbette, çok yönlülük! Metinde Görsel 7.7‘ye (Atatürk’ün mareşal üniformalı fotoğrafı) yapılan atıf da özellikle onun askerî yönünü pekiştiriyor.
Sonuç: Bu metinde Atatürk’ün çok yönlülüğü ve liderlik vasıfları vurgulanmıştır.
Umarım bu açıklamalarla konu daha iyi anlaşılmıştır. Atatürk’ü farklı kaynaklardan okuyarak onun ne kadar büyük bir lider olduğunu daha iyi kavrayabiliriz. Başarılar dilerim!