Harika bir çalışma! Hemen gönderdiğin bu “Bir Kahraman Doğuyor” ünitesiyle ilgili soruları bir öğretmen gözüyle inceleyip, senin için adım adım açıklayarak çözeyim. Unutma, İnkılap Tarihi sadece geçmişi öğrenmek değil, aynı zamanda okuduğunu anlama ve yorumlama becerini de geliştirmektir. Hadi başlayalım!
Soru 3:(I) Selânik, içinde birçok milleti barındıran çok uluslu bir şehirdir. (II) Demir yolları ve limanlarının olması şehirde ticari hayatı canlandırmıştır. (III) Doğu ve Batı medeniyetlerindeki gelişmeler burada çıkarılan gazete ve kitaplarla hızlı bir şekilde yayılmıştır. (IV) Ayrıca burada geleneksel yöntemlerle eğitim veren okulların yanı sıra modern metotlarla eğitimini sürdüren birçok okul da vardı.
Metinde geçen cümlelerden hangisinde Selânik şehrinin ekonomik özelliği üzerinde durulmuştur?
- A) I
- B) II
- C) III
- D) IV
Çözüm:
Merhaba sevgili öğrencim. Bu soruda bizden Selânik’in ekonomik özelliğini bulmamız isteniyor. Ekonomi denince aklımıza ne gelmeli? Ticaret, para, üretim, ulaşım, limanlar gibi kavramlar gelmeli değil mi? Şimdi cümleleri bu gözle tek tek inceleyelim.
Adım 1: I. cümleye bakalım. “çok uluslu bir şehirdir” diyor. Bu, şehrin sosyal ve kültürel yapısını anlatır, ekonomik bir bilgi vermez.
Adım 2: II. cümleyi okuyalım. “Demir yolları ve limanlarının olması şehirde ticari hayatı canlandırmıştır.” diyor. Bak, burada anahtar kelimeler var: Demir yolları, limanlar, ticari hayat… Bunlar doğrudan ekonomiyle ilgili kavramlardır. Demek ki aradığımız cevap bu olabilir.
Adım 3: III. cümleye geçelim. “gazete ve kitaplarla” gelişmelerin yayılması diyor. Bu durum şehrin kültürel ve iletişim özelliklerini gösterir. Ekonomiyle doğrudan bir ilgisi yok.
Adım 4: IV. cümlede ise “geleneksel ve modern okullar”dan bahsediyor. Bu da Selânik’in eğitim yapısıyla ilgili bir bilgi. Yani kültürel bir özelliktir.
Gördüğün gibi, sadece II. cümle Selânik’in ekonomik yapısı hakkında bize net bilgi veriyor.
Sonuç:
Doğru Cevap: B
Soru 4:Mustafa Kemal Sofya’da ataşe iken fırsat buldukça Bulgaristan’ın sosyal, ekonomik ve kültürel hayatını da yakından tanımaya çalışmıştır. Bulgaristan’da yaşayan Türklerin sorunlarıyla yakından ilgilenmiştir. Onların kültürel hayatlarının geliştirilmesi için girişimlerde bulunan Mustafa Kemal, Bulgaristan’da yaşayan Türklerin çıkardığı gazeteleri yakından takip etmiştir. Bulgar meclisinde incelemelerde bulunmuş ve ülke siyasetini tanımaya çalışmıştır.
Paragraftaki bilgilere göre
- I. Diplomasi alanında deneyim kazanmıştır.
- II. Siyasi gelişmeleri izleme fırsatı bulmuştur.
- III. Türklerin sorunlarına karşı duyarlılık göstermiştir.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) I ve III
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda da verilen paragraftan hangi sonuçları çıkarabileceğimizi bulacağız. Paragrafı dikkatlice okuyup öncülleri metinle karşılaştırmamız gerekiyor.
Adım 1: I. öncüle bakalım: “Diplomasi alanında deneyim kazanmıştır.” Paragrafta Mustafa Kemal’in Sofya’da “ataşe” olduğu yazıyor. Askerî ataşelik, bir ülkeyi başka bir ülkede askeri ve siyasi alanda temsil etmektir. Bu bir diplomasi görevidir. Dolayısıyla bu görevde bulunması ona diplomasi deneyimi kazandırmıştır. Bu yargıya ulaşabiliriz.
Adım 2: II. öncüle bakalım: “Siyasi gelişmeleri izleme fırsatı bulmuştur.” Paragrafın sonunda ne diyor? “Bulgar meclisinde incelemelerde bulunmuş ve ülke siyasetini tanımaya çalışmıştır.” Bu ifade, siyasi gelişmeleri takip ettiğini açıkça gösteriyor. Demek ki bu yargıya da ulaşabiliriz.
Adım 3: III. öncüle bakalım: “Türklerin sorunlarına karşı duyarlılık göstermiştir.” Paragrafta “Bulgaristan’da yaşayan Türklerin sorunlarıyla yakından ilgilenmiştir.” cümlesi geçiyor. Bu da onun oradaki Türklerin dertleriyle dertlendiğini, yani duyarlı olduğunu kanıtlıyor. Bu yargıya da ulaşabiliriz.
Gördüğün gibi, metinden her üç yargıyı da çıkarabiliyoruz.
Sonuç:
Doğru Cevap: D
Soru 5:“… Büyüklük odur ki, hiç kimseye iltifat etmeyeceksin, hiç kimseyi aldatmayacaksın, memleket için gerçek ülkü neyse onu görecek, o hedefe yürüyeceksin. Herkes senin aleyhinde bulunacaktır. Herkes seni yolundan çevirmeye çalışacaktır. İşte sen bunda karşı koyuşları yok eden olacaksın. Önüne sayılamayacak güçlükler yığacaklardır. Kendini büyük değil küçük, zayıf, araçsız, hiç sayarak, kimseden yardım gelmeyeceğine inanarak bu güçlükleri aşacaksın. Ondan sonra sana büyüksün derlerse, bunu diyenlere de güleceksin…” (Atatürk’ün Söylev ve Demeçleri, s. 112)
Atatürk’ün bu sözleriyle
- I. Kararlılık
- II. Vatanseverlik
- III. Gerçekçilik
kişilik özelliklerinden hangileri arasında bağlantı kurulabilir?
- A) I ve II
- B) II ve III
- C) I ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Bu soruda Atatürk’ün bir sözü verilmiş ve bu sözden hangi kişilik özelliklerini çıkarabileceğimizi soruyor. Hadi sözü analiz edelim.
Adım 1: “Kararlılık” var mı diye bakalım. Sözde ne diyor? “o hedefe yürüyeceksin”, “Herkes seni yolundan çevirmeye çalışacaktır… sen… bu güçlükleri aşacaksın.” Başkaları ne derse desin, önüne ne engel çıkarsa çıksın hedefinden vazgeçmemek tam olarak kararlılık demektir. Demek ki I. özellik var.
Adım 2: “Vatanseverlik” var mı? Hedefin ne olduğunu söylüyor? “memleket için gerçek ülkü neyse onu görecek…” diyor. Yani tüm bu mücadeleyi kendisi için değil, vatanı, memleketi için yapacağını söylüyor. Bu da onun vatanseverliğini gösterir. Demek ki II. özellik de var.
Adım 3: “Gerçekçilik” var mı? Atatürk, bu zorlu yolda kendini nasıl görmesi gerektiğini söylüyor? “Kendini büyük değil küçük, zayıf, araçsız, hiç sayarak… bu güçlükleri aşacaksın.” Bu, hayallere kapılmadan, mevcut durumu olduğu gibi kabul edip ona göre hareket etmektir. İşte bu da gerçekçilik demektir. Demek ki III. özellik de var.
Sonuç olarak, Atatürk’ün bu sözlerinden üç kişilik özelliğine de ulaşabiliyoruz.
Sonuç:
Doğru Cevap: D
Soru 6:Mustafa Kemal Selânik Askerî Rüştiyesindeyken Matematik Öğretmeni Mustafa Bey sayesinde matematik dersine, Manastır Askerî İdadisindeyken Kolağası Tevfik Bey sayesinde de tarih dersine ilgi duymuştur. Yine askerî idadide iken okuduğu kitaplardan etkilenmiş bu kitaplar sayesinde kendisinde milliyetçilik ve tarih şuuru gelişmiştir.
Buna göre
- I. Mustafa Kemal’in gelişiminde yaşadığı çevrenin etkisi olmuştur.
- II. Okuduğu kitaplar fikir hayatının oluşumuna katkı sağlamıştır.
- III. Gittiği okullar askerlik mesleğini sevmesinde rol oynamıştır.
yargılarından hangilerine ulaşılabilir?
- A) I ve II
- B) Yalnız II
- C) II ve III
- D) I, II ve III
Çözüm:
Yine bir paragraf ve bu paragraftan çıkarılacak sonuçlar sorusu. Dikkatli olalım, sadece paragrafta yazan bilgilere göre hareket edeceğiz.
Adım 1: I. yargıyı inceleyelim: “Mustafa Kemal’in gelişiminde yaşadığı çevrenin etkisi olmuştur.” Paragrafta öğretmenleri olan Mustafa Bey ve Tevfik Bey’den etkilendiği yazıyor. Öğretmenler, kişinin yaşadığı çevrenin bir parçasıdır. Dolayısıyla bu yargı doğrudur.
Adım 2: II. yargıya bakalım: “Okuduğu kitaplar fikir hayatının oluşumuna katkı sağlamıştır.” Paragrafın sonunda ne diyor? “…okuduğu kitaplardan etkilenmiş bu kitaplar sayesinde kendisinde milliyetçilik ve tarih şuuru gelişmiştir.” Bu cümle, kitapların onun fikir dünyasını (fikir hayatını) nasıl şekillendirdiğini açıkça anlatıyor. Bu yargı da doğrudur.
Adım 3: III. yargıya dikkat edelim: “Gittiği okullar askerlik mesleğini sevmesinde rol oynamıştır.” Şimdi paragrafı tekrar oku. Paragraf, bu okullarda matematik ve tarih derslerini sevdiğini söylüyor, ama askerlik mesleğini sevdiğine dair bir bilgi veriyor mu? Hayır. Bize sadece derslere olan ilgisinden bahsediyor. Belki de bu okullar sayesinde sevmiştir ama paragrafta bu yazmıyor. Biz sadece yazana göre karar verebiliriz. Bu yüzden bu yargıya paragraftan ulaşamayız. Bu bir çeldirici, dikkatli olmalısın!
Bu durumda sadece I. ve II. yargılara ulaşabiliyoruz.
Sonuç:
Doğru Cevap: A
Umarım açıklamalarım anlaşılır olmuştur. Takıldığın bir yer olursa çekinme, tekrar sorabilirsin. Başarılar dilerim!