Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün sizlerle birlikte sosyal bilgiler dersinde öğrendiklerimizi pekiştirecek harika bir etkinlik yapacağız. Hazırsanız, ilk soruyla başlayalım:
A. Cümlelerde belirtilen yargıların doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu cümlelerin başındaki kutulara “D” ya da “Y” yazarak belirtiniz. Yanlış olduğunu düşündüğünüz yargıların doğrularını cümlelerin altlarındaki boşluklara yazınız.
Bu bölümde her bir cümlenin doğru mu yanlış mı olduğunu belirleyeceğiz. Eğer yanlışsa, neden yanlış olduğunu da açıklayacağız.
(….) 1. Kurultay, Türk tarihindeki demokratik uygulamalara örnek verilebilecek bir kurumdur.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Kurultay, Türklerin eski dönemlerde aldıkları kararları tartıştıkları ve oyladıkları bir meclisti. Bu da demokratik bir uygulama sayılır.
(….) 2. Türk tarihindeki ilk anayasa Türkiye Cumhuriyeti Devleti zamanında hazırlanmış ve uygulamıştır.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Türk tarihindeki ilk anayasa, Türkiye Cumhuriyeti Devleti kurulmadan önce, 1876 yılında Kanun-i Esasi adıyla hazırlanmıştır. Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk anayasası ise 1921 Anayasası’dır.
(….) 3. Atatürk, çok partili hayatı demokrasinin bir parçası olarak görmekteydi.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Atatürk, çok partili hayatın demokrasinin gelişmesi için önemli olduğuna inanıyordu. Bu yüzden de farklı siyasi görüşlerin temsil edildiği partilerin kurulmasını desteklemiştir.
(….) 4. Yardıma ihtiyacı olan vatandaşlara devletin yardım etmesi Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin temel nitelikleri ile örtüşmektedir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Sosyal devlet anlayışı gereği, devletin vatandaşına yardım etmesi onun temel görevlerindendir. Bu da Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin sosyal devlet olma özelliğiyle uyumludur.
(….) 5. Sınıf başkanının öğretmen tarafından seçilmesi demokratik bir uygulamadır.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Demokraside seçimler halk tarafından veya temsilciler tarafından yapılır. Öğretmen tarafından seçilmek, demokratik bir uygulama değil, atama yöntemidir. Sınıf başkanı seçimle belirlenmelidir.
B. Aşağıdaki cümleleri kutucukta verilenleri kullanarak doğru olarak tamamlayınız.
Burada bize verilen kelimeleri kullanarak cümlelerdeki boşlukları dolduracağız. Kelimelerimiz şunlar:
- Serbest Cumhuriyet Fırkası
- çoğulculuk
- antidemokratik
- medya
- Atina
- sosyal devlet
6. Tarihte bilinen ilk demokratik yönetim Atina şehir devletinde görülmüştür.
7. Çoğulculuk demokrasinin temel ilkelerindendir.
8. Mustafa Kemal, çok partili hayata geçilmesi için Serbest Cumhuriyet Fırkası adında bir partinin kurulmasını desteklemiştir.
9. Devletimizin kimsesizlere, yaşlılara, fakirlere destek olması sosyal devlet anlayışına bir örnektir.
10. Demokratik değerlere ve demokrasinin ilkelerine uymayan antidemokratik uygulamalar insan haklarının ihlaline neden olur.
C. Aşağıdaki I. grubu II. grup ile örnekteki gibi eşleştiriniz.
Şimdi de I. gruptaki kavramları II. gruptaki doğru tanımlarıyla eşleştireceğiz.
11.
I. grup
- a. Osmanlı Devleti
- b. İlk Türk Devletleri
- c. Türkiye Cumhuriyeti
- ç. Eski Yunan şehir devletleri
II. grup
- 1. Doğrudan demokrasi
- 2. TBMM
- 3. Kurultay
- 4. a Divan-ı Hümayun
- 5. Magna Carta Libertatum
Şimdi eşleştirmeleri yapalım:
Çözüm:
- a. Osmanlı Devleti – 4. a Divan-ı Hümayun
- b. İlk Türk Devletleri – 3. Kurultay
- c. Türkiye Cumhuriyeti – 2. TBMM
- ç. Eski Yunan şehir devletleri – 1. Doğrudan demokrasi
Eşleştirmelerin neden böyle olduğunu da açıklayalım:
- Osmanlı Devleti‘nde devlet işlerinin görüşüldüğü ve kararların alındığı önemli kurumlardan biri Divan-ı Hümayun‘dur.
- İlk Türk Devletleri‘nde yöneticilerin halkla bir araya gelerek önemli kararlar aldığı meclislere Kurultay denirdi.
- Türkiye Cumhuriyeti‘nde ulusal egemenliği temsil eden ve yasaları çıkaran en önemli kurum Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM)‘dir.
- Eski Yunan şehir devletlerinde, özellikle Atina’da doğrudan halkın katılımıyla gerçekleşen yönetim şekline doğrudan demokrasi denir.
- Magna Carta Libertatum ise İngiltere’de kralın yetkilerini sınırlayan ve kişi haklarını güvence altına alan tarihi bir belgedir. Bu listede doğrudan bir eşleşmesi olmamakla birlikte, demokrasi ve haklar tarihi açısından önemlidir.
Umarım bu etkinlik hepimiz için faydalı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hepinize iyi çalışmalar!