Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, ülkemizin en önemli kazanımlarından biri olan Cumhuriyet’i daha yakından tanıyacağız. Gelin birlikte görseldeki soruları çözelim ve bu konuyu iyice pekiştirelim.
***
**Cumhuriyetin İlanı**
Yeni Türk devletinin 1921’de kabul ettiği 1921 Anayasası’nda egemenliğin kayıtsız şartsız millete ait olduğu ve tüm güçlerin (yasama, yürütme ve yargı) Büyük Millet Meclisinin elinde toplandığı yazılıydı. Bu iki maddenin içinde yer alan ifade tek bir sözcükle açıklanabilirdi: Cumhuriyet.
Mustafa Kemal Paşa, yönetim biçiminin adının konması ve devlet yönetimindeki sorunların giderilmesi için cumhuriyetin ilanı çalışmalarına başladı. 28 Ekim 1923 akşamı yakın arkadaşları ile bir araya geldi. Ertesi gün cumhuriyeti ilan etme kararı aldılar. Aslında cumhuriyetin ilanı bir süreçti ve zamanı gelmişti. 29 Ekim 1923 günü 1921 Anayasası’nda değişiklik önerisi Meclise sunuldu. Milletvekillerinin oylarıyla ve “Yaşasın cumhuriyet!” sesleri arasında cumhuriyet ilan edildi. Mustafa Kemal Paşa cumhurbaşkanı seçildi. Devletimiz “Türkiye Cumhuriyeti Devleti” adını aldı.
Her 29 Ekim’de milli bayram olarak yapılan etkinliklerde cumhuriyetin anlamı ve önemine vurgu yapılmakta, demokratik kazanımlarımız anlatılmaktadır. Bu kazanımlarımızı korumak, daha da geliştirmek geleceğin yetişkinleri olan siz çocukların sorumluluğundadır.
Görselde, 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı kutlamalarından bir kare yer alıyor. Çocuklar, “CUMHURİYET YAŞASIN” yazan harflerin önünde durmuşlar. Bu, Cumhuriyet’in ne kadar sevildiğini ve kutlandığını gösteren anlamlı bir fotoğraf.
***
**Etkinlik Zamanı**
Mustafa Kemal’in aşağıdaki sözünü okuyunuz ve soruyu cevaplayınız.
Cumhuriyet imkân demektir. Cumhuriyet, yalnızca adıyla bile birey özgürlüğünü aşılayan sihirli bir aşdır. Görülecektir ki cumhuriyet imkânları olan her memleket, özgürlük davasında er geç başarıya ulaşacaktır. Cumhuriyet, kendisine bağlı olanları en ileri aşamalara götüren imkânları verir. Bağımsızlık ve özgürlüğüne sahip olan milletler, ilerleme yolunda imkânlara sahip demektir. O hâlde cumhuriyet, her alanda ilerlemenin de en belirgin teminatıdır. Cumhuriyeti bu anlamıyla ve bu kapsamıyla anlamak gerekir.
Utkan Kocatürk, Atatürk’ün Fikir ve Düşünceleri, s. 186
Mustafa Kemal’e göre cumhuriyet insanlara neler kazandırmaktadır?
Mustafa Kemal’e göre cumhuriyet, insanlara özgürlük kazandırır.
Cumhuriyet, her memleketin ilerlemesi ve başarıya ulaşması için gerekli olan imkânları sunar.
Cumhuriyet, insanları en ileri seviyelere taşıyacak fırsatları yaratır.
Cumhuriyet, bağımsızlık ve özgürlüğe sahip olan milletlerin gelişmesini sağlar.
Kısacası Cumhuriyet, hem bireysel özgürlüğü hem de toplumsal ilerlemeyi sağlayan en önemli yönetim biçimidir.
***
Umarım bu soruların çözümleri sizler için anlaşılır olmuştur. Cumhuriyetimizin değerini bilerek, onu korumak ve daha da ileriye taşımak hepimizin görevidir. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!