Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte “Anayasa’dan Gelen Güç” başlıklı metni ve içerisindeki soruları inceleyeceğiz. Bu metin, ülkemizin temel kuralları olan anayasamızdan bahsediyor. Hadi gelin, hem metni anlayalım hem de soruları birlikte çözelim.
—
**Soru 1:** Haber okuyunuz. Haberde “şefkat eli” ifadesi ile kastedilen kurum ve kuruluşların isimlerini altındaki boşluğa yazınız.
**Çözüm:**
Sevgili çocuklar, haber metnini dikkatlice okuduğumuzda, “şefkat eli” ifadesinin yaşlı, engelli ve çocuklara yönelik devletin uzattığı yardım eli olduğunu görüyoruz. Haberde bu duruma örnek olarak devletin sunduğu destekler anlatılmış. Bu tür destekleri genellikle devletimiz çatısı altında yer alan kurum ve kuruluşlar sağlar. Bu bağlamda, metinde doğrudan kurum isimleri verilmemiş olsa da, bu tür hizmetleri genel olarak devletimizin sosyal hizmet birimleri, aile ve sosyal hizmetler bakanlığı gibi kurumlarının yürüttüğünü düşünebiliriz.
Metinde doğrudan kurum adı geçmediği için, bu soruya genel bir cevap verebiliriz.
Devletimizin yaşlı, engelli ve çocuklara yönelik sunduğu şefkat eli, genellikle Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ve ona bağlı sosyal hizmet merkezleri gibi kurumlar aracılığıyla gerçekleşir.
—
**Soru 2:** Metinde geçen, devletin vatandaşlarına karşı görev ve sorumluluklarını düzenleyen temel kanun aşağıdakilerden hangisidir?
a) Kanun
b) Tüzük
c) Anayasa
d) Yönetmelik
**Çözüm:**
Bu soruyu çözmek için metnin ikinci paragrafına dikkatlice bakalım. Orada şöyle bir ifade geçiyor: “Devletler vatandaşlarının barışını, huzurunu, güvenini, refahını ve mutluluğunu sağlamak için çalışır. Türkiye Cumhuriyeti Devleti de kurulduğu günden bugüne vatandaşlarına karşı görev ve sorumluluklarını yerine getirmektedir. Devletimizin bu görev ve sorumluluklarını yasalarla yerine getirir. Bu yasaların temelini anayasa oluşturur.”
Bu cümlenin altını çizerek vurguladığım kısım, sorunun cevabını net bir şekilde veriyor. Devletimizin görev ve sorumluluklarını belirleyen ve tüm kanunların üstünde olan temel kanun Anayasa‘dır.
Şıklara baktığımızda doğru cevabın
c) Anayasa
olduğunu görüyoruz.
—
**Soru 3:** Anayasa’nın ilk üç maddesinin dördüncü madde ile koruma altına alınmasının sebebi nedir? Açıklayınız.
**Çözüm:**
Bu soruyu cevaplamak için metnin son kısmına ve Anayasa’nın ilgili maddelerine bakmamız gerekiyor. Metinde şöyle deniyor:
IV. Değiştirilemeyecek Hükümler
MADDE 4 – Anayasa’nın 1’inci maddesindeki devletin şeklinin Cumhuriyet olduğu hakkındaki hüküm ile 2’nci maddesindeki Cumhuriyetin nitelikleri ve 3’üncü maddesi hükümleri değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.
Şimdi bu maddeyi biraz daha detaylı inceleyelim.
* **MADDE 1:** Türkiye Devleti bir Cumhuriyettir. (Bu madde, devletimizin yönetim şeklini belirliyor.)
* **MADDE 2:** Türkiye Cumhuriyeti, toplumun huzuru, millî dayanışma ve adalet anlayışı içinde, insan haklarına saygılı, Atatürk milliyetçiliğine bağlı, başlangıçta belirtilen temel ilkelere dayanan, demokratik, laik ve sosyal bir hukuk devletidir. (Bu madde ise Cumhuriyetimizin temel niteliklerini anlatıyor.)
* **MADDE 3:** Türkiye Devleti, ülkesi ve milletiyle bölünmez bir bütündür. Dili Türkçedir. Bayrağı, şekli kanununda belirtilen, beyaz ay yıldızlı al bayraktır. Millî marşı “İstiklal Marşı”dır. Başkenti Ankara’dır. (Bu madde de devletimizin bölünmez bütünlüğünü, dilini, bayrağını, marşını ve başkentini belirtiyor.)
Sebebi Nedir?
Bu maddeler neden değiştirilemez biliyor musunuz? Çünkü bunlar, Türkiye Cumhuriyeti’nin varlığının ve temel değerlerinin en önemli unsurlarıdır.
Adım 1: Devletin şeklinin Cumhuriyet olması, ülkemizin yönetim biçiminin temelini oluşturur. Eğer bu değiştirilirse, devletimizin yapısı kökten değişir.
Adım 2: Cumhuriyetin temel nitelikleri (hukuk devleti olması, laiklik, demokrasi, insan haklarına saygı gibi) bizim modern ve çağdaş bir ülke olmamızı sağlar. Bunların değiştirilmesi, ülkemizin bu değerlerden uzaklaşması anlamına gelir.
Adım 3: Ülkenin bölünmez bütünlüğü, dilimiz, bayrağımız gibi unsurlar da milli birlik ve beraberliğimizin sembolleridir. Bunların değiştirilmesi, milletimizin birliğini ve kimliğini zedeler.
İşte bu yüzden, bu ilk üç madde ve Cumhuriyetin nitelikleri, devletimizin temelini oluşturan, asla değiştirilemeyecek kurallardır. Dördüncü madde de tam olarak bu korumayı sağlamak için konulmuştur. Yani,
bu maddeler, Türkiye Cumhuriyeti’nin varlık sebebini, kimliğini ve temel değerlerini koruduğu için değiştirilemez ve değiştirilmesi teklif edilemez.
Umarım bu açıklamalarım sizin için anlaşılır olmuştur. Sorularla ilgili aklınıza takılan başka bir şey olursa çekinmeden sorun lütfen!