7. Sınıf Sosyal Bilgiler Ders Kitabı Cevapları Ekoyay Yayınları Sayfa 158

Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal bilgiler dersimizden keyifli bir yolculuğa çıkmaya hazır mısınız? Bugün, geçmişten günümüze üretim araçlarındaki değişimleri inceleyeceğiz. Gelin, birlikte bu ilginç konuyu adım adım keşfedelim!

—

**Soru 1**

Değirmenlerin yerini fabrikaların almasının sebepleri nelerdir?

Çözüm:

Bu sorunun cevabını metnin içinde bulacağız. Metni dikkatlice okuduğumuzda, değirmenlerin neden terk edilip fabrikaların yaygınlaştığına dair ipuçları yakalayabiliriz.

Adım 1: Metni dikkatlice okuyalım ve değirmenlerle ilgili hangi bilgilerin verildiğini belirleyelim.

Adım 2: Metinde, “Ne yazık ki Paris’li birkaç Fransız’ın aklına Parascon (Pırasıkon) Yolu üzerinde bir un fabrikası kurmak geldi. Bilirsiniz ya “Eskinin alıcısı olmaz.” derler. Bizimkiler de buğdaylarını fabrikaya göndermeye başladılar. Zavallı yel değirmenleri, böylece işsiz kaldı. Başlangıçta, bir süre dayanmaya yeltendiler. Ama fabrika daha güçlü çıktı ve hepsine topu attı… Artık o küçücük ejder gelmez oldu… Sonunda bir gün belediye bu yıkıntıları yerle bir ettirdi ve yerlerine asmalar ve zeytin ağaçları dikildi.” ifadeleri yer alıyor.

Adım 3: Bu ifadelerden yola çıkarak, fabrikaların değirmenlere göre daha avantajlı olduğunu anlayabiliriz. Fabrikalar, daha hızlı ve daha çok üretim yapabilme kapasitesine sahip. Ayrıca, teknolojinin ilerlemesiyle birlikte fabrikalar, değirmenlerin yapamadığı bazı işlemleri de gerçekleştirebilir hale gelmiş.

Sonuç: Değirmenlerin yerini fabrikaların almasının en temel sebebi, fabrikaların daha hızlı, daha çok ve daha çeşitli üretim yapabilmesidir. Teknolojinin gelişimiyle fabrikalar, değirmenlere göre daha avantajlı hale gelmiştir.

—

**Soru 2**

Değirmenden önce insanlar buğdaylarını un haline getirmek için hangi yöntemleri kullanmışlardır?

Çözüm:

Bu soruya da metinden cevap bulacağız. Metnin “Ah efendim, bizim memleket eskiden bugünkü gibi ölü, sesi kısılmış bir yer değildi. Eskiden burada değirmencilik öyle işlek bir sanattı ki çepeçevre on ferrahlık yerden çiftçiler öğütülecek buğdayı bize getirirlerdi. Köyü saran tepeler yel değirmenleri ile kaplıydı. Sağda solda rüzgâr esince çamların üstünden, dönen kanatlarla, yollar boyunca inip çıkan çuval yüklü eşek katarlarından başka bir şey görünmezdi. Bütün hafta yukarından gelen kırbaç seslerini, kanat tıkırtısını, değirmenci çıraklarının deh sesini dinlemek ne hoştu!..” kısımları bize bu konuda bilgi veriyor.

Adım 1: Metnin ilgili bölümünü dikkatlice okuyalım.

Adım 2: Bu bölümde, “sağda solda rüzgâr esince çamların üstünden, dönen kanatlarla, yollar boyunca inip çıkan çuval yüklü eşek katarlarından başka bir şey görünmezdi” ifadesi dikkat çekiyor. Bu, insanların buğdaylarını öğütmek için değirmenlere taşıdıklarını gösteriyor.

Adım 3: Metnin ilk paragraflarına tekrar göz attığımızda, “Üretim teknolojilerindeki gelişmeler insanlık tarihi kadar eskidir. Düşünen ve üreten bir varlık olan insanı bulunduğu şartları daha iyi hâle getirmek için buluşlar yapmıştır. Toprağı ekip biçmeye başlayan insan, ektiği buğdaydan ekmek yapmanın yollarını aramıştır. İşte bu arayışın sonucu olarak su ve rüzgâr enerjisinden yararlanarak değirmenler yapmıştır.” ifadesi yer alıyor. Bu ifade, insanların buğdaydan ekmek yapma yolunu aradıklarını ve bu amaçla değirmenler yaptıklarını belirtiyor.

Sonuç: Değirmenden önce insanlar buğdaylarını un haline getirmek için öncelikle yel değirmenlerini kullanmışlardır. Ayrıca, metinde doğrudan değirmen öncesi yöntemler belirtilmese de, insanların temel ihtiyacı olan ekmek yapımı için buğdayı una çevirme ihtiyacının tarih boyunca var olduğu ve bu ihtiyacı karşılamak için çeşitli yöntemler arayışında oldukları anlaşılmaktadır.

—

**Soru 3**

Fabrikaların yaygınlaşması, insanların yaşamlarını nasıl etkilemiştir? Tartışınız.

Çözüm:

Bu soru, bir tartışma sorusu olduğu için farklı bakış açıları geliştirmemizi gerektiriyor. Fabrikaların yaygınlaşması, hayatımızda hem olumlu hem de olumsuz pek çok değişikliğe yol açmıştır. Gelin bunları inceleyelim.

Adım 1: Olumlu Etkiler Neler Olabilir?

• Daha Fazla Ürün, Daha Uygun Fiyatlar: Fabrikalar sayesinde aynı anda çok daha fazla ürün üretebiliyoruz. Bu da ürünlerin çeşitlenmesini ve fiyatların daha ulaşılabilir olmasını sağlıyor. Eskiden bir giysiyi dikmek çok uzun sürerken, şimdi fabrikalar sayesinde çok daha kısa sürede ve daha uygun fiyatlara elbiseler alabiliyoruz.
• Yeni İş Alanları: Fabrikaların kurulmasıyla birlikte yeni iş alanları ortaya çıktı. İnsanlar, çiftçilik dışında fabrikalarda çalışarak para kazanma imkanı buldu.
• Teknolojik Gelişmeler: Fabrikalar, teknolojinin hızla gelişmesine de katkı sağladı. Sürekli yeni makineler icat edildi ve üretim süreçleri daha da verimli hale geldi.
• Ulaşım ve İletişim Kolaylığı: Fabrikaların gelişmesiyle birlikte, üretim araçları da gelişti. Bu da ulaşım ve iletişim araçlarının daha hızlı ve kolay hale gelmesine yardımcı oldu.

Adım 2: Olumsuz Etkiler Neler Olabilir?

• Çevre Kirliliği: Fabrikalar, çalışırken çevreye zararlı gazlar ve atıklar yayabilir. Bu durum, hava ve su kirliliğine yol açarak doğamıza zarar verebilir.
• Kırsal Nüfusun Azalması: İnsanlar iş bulmak umuduyla köylerden şehirlere göç edince, kırsal bölgelerdeki nüfus azalmaya başladı. Bu da köy yaşamının ve geleneklerinin zayıflamasına neden olabilir.
• İşçi Hakları ve Çalışma Koşulları: Başlangıçta fabrikalarda çalışma koşulları zorlu olabiliyordu. Uzun çalışma saatleri, düşük ücretler ve sağlıksız çalışma ortamları gibi sorunlar yaşanabiliyordu. Ancak zamanla işçi hakları konusunda da gelişmeler kaydedildi.
• Teknolojinin Bağımlılığı: İnsanlar, fabrikaların ürettiği ürünlere ve teknolojilere bağımlı hale gelebilir. Bu da kendi becerilerini ve el sanatlarını unutmalarına neden olabilir.

Sonuç: Fabrikaların yaygınlaşması, insanların yaşamlarını pek çok açıdan değiştirmiştir. Bir yandan hayatımızı kolaylaştıran, ürünlere daha kolay ulaşmamızı sağlayan ve yeni iş alanları açan fabrikalar, diğer yandan çevre kirliliği gibi önemli sorunları da beraberinde getirmiştir. Bu nedenle, fabrikaların faydalarından yararlanırken, olumsuz etkilerini de en aza indirmek için çaba göstermeliyiz.