Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte “Öğrendiklerimi Değerlendiriyorum” bölümündeki soruları çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
A. Cümlelerde belirtilen yargıların doğru mu yoksa yanlış mı olduğunu cümlelerin başındaki kutulara “D” ya da “Y” yazarak belirtiniz. Yanlış olduğunu düşündüğünüz yargıların doğrularını cümlelerin altlarındaki boşluklara yazınız.
(….) 1. Bilginin korunması ve aktarılmasında yazıdan önce resimler kullanılıyordu.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Yazının icadından önce insanlar, bilgilerini resimler aracılığıyla aktarıyorlardı. Bu resimler mağara duvarlarında, kaya oyuklarında veya çeşitli nesneler üzerinde görülebilir.
(….) 2. Mısırlılar parşömen denilen kâğıt türünü bulmuşlardır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Mısırlılar, papirüs bitkisinden elde ettikleri parşömeni yazı materyali olarak kullanmışlardır.
(….) 3. Bilginin korunması yaygınlaştırılması ve aktarılmasında değişim süreklidir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. İnsanlık tarihi boyunca bilgi aktarım yöntemleri sürekli gelişmiş ve değişmiştir. Yazı, matbaa, telgraf, telefon, internet gibi icatlar bu süreci hızlandırmıştır.
(….) 4. Fârâbî, İslam dünyasına “0” rakamını tanıtan bilgindir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Fârâbî, matematik alanındaki çalışmalarıyla da tanınan bir İslam bilginiydi ve sıfır rakamının kullanımının yaygınlaşmasına katkı sağlamıştır.
(….) 5. Piri Reis, fizik alanında yaptığı çalışmalarla tanınmıştır.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Piri Reis, daha çok coğrafya ve denizcilik alanındaki çalışmalarıyla, özellikle dünya haritaları ile tanınmıştır. Fizik alanında önemli çalışmaları olmamıştır. Doğrusu: Piri Reis, coğrafya ve denizcilik alanında yaptığı çalışmalarla tanınmıştır.
(….) 6. 15-20. yüzyıllarda Avrupa’daki gelişmeler günümüz bilimsel birikiminin oluşmasını sağlamıştır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Rönesans ve Aydınlanma Çağı gibi dönemlerde Avrupa’da yaşanan bilimsel ve kültürel gelişmeler, modern bilimin temellerini atmış ve günümüzdeki bilimsel birikimin oluşmasına büyük katkı sağlamıştır.
(….) 7. Buhar makinesinin icadı coğrafi keşiflere neden oldu.
Çözüm: Bu ifade yanlıştır. Buhar makinesinin icadı, sanayi devriminin başlamasına ve üretimde büyük değişikliklere yol açmıştır. Coğrafi keşifler ise buhar makinesinden çok daha önce gerçekleşmiştir. Doğrusu: Buhar makinesinin icadı sanayi devrimine neden olmuştur.
(….) 8. el-Harezmî gökyüzündeki cisimlerin hareketlerini gözlemlemiştir.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. El-Harezmî, matematik ve astronomi alanlarında önemli çalışmalar yapmış, gökyüzündeki cisimlerin hareketlerini incelemiştir.
(….) 9. Ülkemizde düşünce özgürlüğü anayasa ile güvence altına alınmıştır.
Çözüm: Bu ifade doğrudur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası, her vatandaşın düşünce ve ifade özgürlüğünü güvence altına almaktadır.
B. Aşağıdaki cümleleri kutucukta verilenleri kullanarak doğru olarak tamamlayınız.
Ali Kuşçu, Bruno, tren, matbaa, Nizamiye Medreseleri, telgraf, çivi yazısı, Galilesi, Cihannüma
10. Sümerler kil tabletler üzerine ____________________ ile yazı yazmışlardır.
Çözüm: Sümerler, kil tabletler üzerine çivi yazısı ile yazı yazmışlardır.
11. Çinlilerin icat ettiği ____________________ bilginin yaygınlaşmasını ve aktarılmasını kolaylaştırmıştır.
Çözüm: Çinlilerin icat ettiği matbaa bilginin yaygınlaşmasını ve aktarılmasını kolaylaştırmıştır.
12. Büyük Selçuklu Devleti Dönemi’nde ____________________ adı verilen okullar açıldı.
Çözüm: Büyük Selçuklu Devleti Dönemi’nde Nizamiye Medreseleri adı verilen okullar açıldı.
13. Astronomi ve matematikle uğraşan ____________________ Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde medrese-sede görevlendirildi.
Çözüm: Astronomi ve matematikle uğraşan Ali Kuşçu Fatih Sultan Mehmet Dönemi’nde medrese-sede görevlendirildi.
14. Gökyüzünü gözlemlemek için teleskop yapan ____________________ Ay’ın yüzeyini inceledi.
Çözüm: Gökyüzünü gözlemlemek için teleskop yapan Galilesi Ay’ın yüzeyini inceledi.
15. Buhar makinesi sayesinde ____________________ kara yolu taşımacılığında kullanılmaya başlandı.
Çözüm: Buhar makinesi sayesinde tren kara yolu taşımacılığında kullanılmaya başlandı.
16. Samuel Morse’un geliştirdiği ____________________ iletişim alanında büyük gelişmelerin öncüsü oldu.
Çözüm: Samuel Morse’un geliştirdiği telgraf iletişim alanında büyük gelişmelerin öncüsü oldu.
17. Düşüncelerinden dolayı yargılanan bilim insanlarından ____________________ ölüm cezası ile cezalandırıldı.
Çözüm: Düşüncelerinden dolayı yargılanan bilim insanlarından Bruno ölüm cezası ile cezalandırıldı.
Umarım bu çözümlerimiz anlaşılır olmuştur. Aklınıza takılan bir şey olursa sormaktan çekinmeyin!