Merhaba sevgili öğrencilerim,
Bugün sizlerle birlikte ders kitabımızdaki görseller ve metinler üzerinden bir inceleme yapacağız. Bu incelemelerimizle hem bilgimizi tazeleyeceğiz hem de yeni şeyler öğreneceğiz. Hazırsanız, ilk sorumuzla başlayalım!
***
**Soru Metni:** Sanayi İnkılabı’nın ilk olarak hangi alanda gelişme gösterdiği ve bu gelişimin hangi ülkenin öncülüğünde başladığı hakkında bilgi veriniz.
**Çözüm:**
Sevgili gençler, metni dikkatlice okuduğumuzda Sanayi İnkılabı’nın ilk olarak ulaşım alanında önemli gelişmeler gösterdiğini görüyoruz. Bu devrim niteliğindeki gelişimin ise İngiltere‘nin öncülüğünde başladığı belirtiliyor. Metinde şöyle deniyor: “Sanayi İnkılabı ulaşım alanında da önemli gelişme- re yol açtı. 1804’te İngiltere’de ilk buharlı lokomotif üretil- di.” Bu cümleler, sorumuzun cevabını net bir şekilde ortaya koyuyor.
**Sonuç:** Sanayi İnkılabı ilk olarak ulaşım alanında gelişme göstermiştir ve bu gelişimin öncülüğünü İngiltere yapmıştır.
***
**Soru Metni:** Buharlı lokomotifin icadının hangi alanlarda etkileri olmuştur?
**Çözüm:**
Bu sorunun cevabını da metnin devamında bulabiliriz. Buharlı lokomotifin icadı, öncelikle ulaşımı hızlandırmış ve kolaylaştırmış. Ayrıca, demiryollarının yaygınlaşmasıyla birlikte hammadde ve pazar ihtiyacını da artırmış. Metinde bu durum şu şekilde açıklanıyor: “Trenler, kısa süre içinde kara taşımacılığında en önemli araç haline geldi. Buharlı makineler gemilerde de kullanıldı. Böylece ulaşım ve taşıma kolaylaştı.” Devamında ise “Sanayi İnkılabı ile üretimin hızlı ve çok miktarda yapı- labilmesi ham madde ve pazar ihtiyacını arttırdı.” ifadesi yer alıyor.
**Sonuç:** Buharlı lokomotifin icadı, ulaşımı hızlandırmış, kolaylaştırmış, hammadde ve pazar ihtiyacını artırmıştır.
***
**Soru Metni:** Sanayi İnkılabı’nın sömürgecilik üzerindeki etkisi hakkında neler söylenebilir?
**Çözüm:**
Bu soruyu cevaplamak için metnin ilgili bölümüne bakmamız gerekiyor. Sanayi İnkılabı, Avrupa devletlerinin ham madde ve pazar ihtiyacını artırınca, bu devletler Afrika ve Asya gibi bölgelerde sömürge arayışına girmişler. Metin bunu şöyle ifade ediyor: “Bu durum karşısında sanayileşen Avrupa devletleri başta Afrika ve As- ya’da olmak üzere yeni sömürgeler aramaya başladılar. İşgal ettikleri ülkelerin sömürgeleştirerek bu ülkelerin kaynakla- rını kendi ülkelerine taşıdılar. Sömürgelerdeki insanları ai- lelerinden koparıp köle olarak sattılar. Afrika ve Asya’daki sömürgelerde başlayan bağımsızlık mücadeleleri güç kulla- nılarak bastırıldı.” Bu durum, Sanayi İnkılabı’nın sömürgeciliği nasıl körüklediğini açıkça gösteriyor.
**Sonuç:** Sanayi İnkılabı, Avrupa devletlerinin ham madde ve pazar ihtiyacını artırarak Afrika ve Asya gibi bölgelerde sömürgeciliğin yaygınlaşmasına neden olmuştur. Bu süreçte sömürülen halkların bağımsızlık mücadeleleri ise güç kullanılarak bastırılmıştır.
***
**Soru Metni:** Sanayi İnkılabı’nın Osmanlı Devleti üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir?
**Çözüm:**
Metnin bu kısmına baktığımızda, Sanayi İnkılabı’nın Osmanlı Devleti için olumsuz sonuçlar doğurduğunu görüyoruz. Avrupa’da ucuz ve seri üretim yapan fabrikalar kurulunca, Osmanlı’nın kendi el tezgahlarında üretim yapan atölyeleri rekabet edememiş ve kapanmış. Bu durum, Osmanlı Devleti’nin ekonomik olarak zayıflamasına yol açmış. Metin bu durumu şöyle açıklıyor: “Sanayi İnkılabı Osmanlı Devleti’ni olumsuz etkiledi. Avrupa’nın ucuz mal ettiği fabrika ürünleri karşısında el tezgahlarıyla üretim yapan Osmanlı üreticisi rekabet ede- medi. Bu nedenle üretim azalırken atölyeler kapandı, işsizlik arttı.” Ayrıca, Avrupa’ya olan bu bağımlılık, Osmanlı Devleti’nin dış borç almasına da neden olmuş. Metinde bu da belirtiliyor: “Osmanlı Devleti sanayileşen devletlerin açık pazarı haline geldi. Artan harcamalar karşısında Osmanlı Devleti Avrupa’dan borç almaya başladı.”
**Sonuç:** Sanayi İnkılabı, Osmanlı Devleti’nde el tezgahlarının kapanmasına, işsizliğin artmasına ve Avrupa’ya olan ekonomik bağımlılığın artarak dış borçlanmaya gidilmesine neden olmuştur.
***
**Etkinlik Zamanı**
**Soru Metni:** Sanayi İnkılabı’nın Avrupa’da, Osmanlı Devleti’nde ve sömürgelerde yaşayan insanların yaşamlarını nasıl etkilediğini tabloya yazınız.
**Çözüm:**
Bu etkinliği tamamlamak için metinde verilen bilgileri kullanarak bir tablo oluşturacağız. Metinde her bir bölge için belirtilen etkileri özetleyerek tabloya yerleştireceğiz.
**Tablo:**
| Etki Alanı | Avrupa