Merhaba sevgili öğrenciler! Bugün birlikte görseldeki soruları inceleyip cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!
Osmanlı Devleti’ndeki ekonomik, sosyal ve askeri yapıda önemli rolü olan tımar sistemi zamanla bozuldu. Devlete zarar vermeye başladı. Bu nedenle 1839 yılında ilan edilen Tanzimat Fermanı ile tamamen ortadan kaldırıldı.
? İkta ve tımar sistemini feodal yapıdaki toprak yönetimi ile karşılaştırınız. Aralarındaki benzerlik ve farklılıklar nelerdir?
İkta ve tımar sistemi, toprakların yönetimi ve bu topraklardan elde edilen gelirin dağıtılmasıyla ilgili sistemlerdir. Feodal yapı da toprakların belirli kişilerin elinde toplandığı ve bu kişilerin de toprağa bağlı olarak hizmet sunduğu bir sistemdir. Bu üç sistemin de temelinde toprak mülkiyeti ve bu mülkiyet üzerinden bir yönetim anlayışı yatar.
Benzerlikler:
- Her üç sistemde de topraklar, devlete veya krala ait olup, belirli kişilere belirli şartlarla verilmiştir.
- Toprak sahipleri, bu topraklardan elde ettikleri gelirle asker yetiştirmiş veya devlete hizmette bulunmuşlardır.
- Topraklar, genellikle miras yoluyla babadan oğula geçmemiştir.
Farklılıklar:
- İkta ve Tımar Sistemi: Bu sistemlerde topraklar, devlete ait olup, asker yetiştirmek ve devlete hizmet etmek amacıyla kişilere verilirdi. Topraklar kişilerin tam mülkiyetinde değildi ve miras bırakılamazdı.
- Feodal Sistem: Feodal sistemde topraklar, derebeylerin veya lordların elindeydi ve bu topraklar üzerinde tam mülkiyet hakları vardı. Topraklar miras yoluyla aile içinde kalabiliyordu.
- Amaç: İkta ve tımar sisteminin temel amacı, devletin askeri gücünü ve maliyesini güçlendirmekken, feodal sistemin temel amacı, yerel yönetim ve savunmayı sağlamaktı.
Tımar sisteminin kaldırılmasından sonra araziler üzerinde özel mülkiyet yaygınlaştı. Cumhuriyet Dönemi’nde de özel mülkiyet esası devam ettirildi. Vatandaş kendine ait olan toprağı ekip biçiyor; üretim yapıyor, ülke ekonomisine katkı sağlıyordu. Osmanlı Devleti’nde olduğu gibi Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk yıllarında da ekonomi büyük ölçüde tarıma dayanıyordu. Daha sonraki yıllarda sanayileşmeye ağırlık verilmeye başlanmıştı. Ancak yine de tarım önemli bir ekonomik faaliyet olarak varlığını devam ettirmekteydi. Sanayileşme ise yine tarıma bağlı olarak gelişmekteydi. Uşak’ta 1926’da kurulan şeker fabrikası bunun ilk örneklerindendir.
B. Aşağıdaki zihin haritasında yer alan “Toprakla ilgili kavram ve sözcükler” kutucuğunun etrafındaki kutucukları örnekteki olduğu gibi doldurunuz.
Bu zihin haritasında “Toprakla ilgili kavram ve sözcükler” ana fikrinden yola çıkarak, bu konuyla ilişkili diğer kavramları bulmamız isteniyor. Verilen örnekte “tarım” kelimesi yazılmış. Biz de bu zihin haritasını, toprakla ilgili aklımıza gelen diğer önemli kelimelerle dolduralım.
- Tarım: Toprağın işlenerek ürün elde edilmesi.
- Mülkiyet: Bir şeye sahip olma hakkı.
- Arazi: Toprak parçası.
- Çiftçilik: Toprağı ekip biçme işi.
- Hasat: Ürünlerin toplanması.
- Toprak reformu: Toprakların yeniden dağıtılması veya düzenlenmesi.
- Ekonomi: Üretim, tüketim ve dağıtım faaliyetlerinin bütünü.
Umarım bu açıklamalar soruları daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere!