Merhaba sevgili öğrencilerim! Sosyal Bilgiler dersimizin bu haftaki konusu Anayasamız ve devletimizin temel ilkeleri. Sizler için hazırladığım bu etkinlikte, Anayasamızın ilgili maddelerini inceleyip, Türkiye Cumhuriyeti’nin özelliklerini daha yakından tanıyacağız. Hazırsanız, soruları çözmeye başlayalım!
**SORU 1**
Anayasamızın 5. maddesi ile devletin temel amaç ve görevleri belirtilerek Anayasamızın 2. maddesinde yer alan ilke- ler hayata geçirilmiştir.
V. Devletin temel amaç ve görevleri
MADDE 5 – Devletin temel amaç ve görevleri, Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü, ülkenin bölünmezliğini, Cumhuriyetin ve demokrasiyi korumak; kişilerin ve top- lumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak; kişinin temel hak ve hürriyetlerini, sosyal hu- zur ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak surette sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya, insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları ha- zırlamaya çalışmaktır.
? Anayasanın 5. maddesindeki “insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır.” ifadesi ne anlama gelmektedir? Açıklayınız.
Şimdi Anayasamızın 2 ve 5. maddelerindeki ifadelerin toplumsal hayattaki uygulamalarına dair örnekleri ince-
yelim.
Türkiye Cumhuriyeti
demokratik bir devlettir.
Ülkemizde demokrasinin gereği olarak vatan-
daşlar katılım ile seçme ve seçilme hakkını özgürce
kullanabilmektedirler.
1 Kasım’da Seçime Katılım Oranı 7 Haziran’ı
Geçti
YSK Başkanı Sadi Güven’in verdiği bilgiye göre
1 Kasım milletvekili seçimine katılım oranı yüzde 85
olarak gerçekleşti. 56 milyon 949 bin seçmenden 48
milyon 537 bini oyunu kullandı.
Genel ağ haberi, 2 Kasım 2015
Türkiye Cumhuriyeti
demokratik bir devlettir.
Türkiye’de devlet yönetimi din kurallarına da-
yanmaz, bireyler din ve vicdan özgürlüğüne sahiptir.
Devlet vatandaşlarının ibadet etme haklarını korur.
Diyanet, 9 Bin 500 Sözleşmeli Personel Alacak
Diyanet İşleri Başkanlığı, cami, kuran kursu gibi
yerlerde görevlendirmek üzere 9 bin 500 sözleşmeli
personel alacak. Alınacak personel, lisans, ön lisans
ve ortaöğretim mezunları arasından olacak.
Genel ağ haberi, 22 Haziran 2018
Türkiye Cumhuriyeti
sosyal bir devlettir.
İnsan hak ve özgürlüklerine saygılı olmak, insa-
nın doğuştan sahip olduğu imkânları geliştirmek ve
korumak devletin görevidir.
Devlet, Aydın’da 82 Çocuğa Sahip Çıktı
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Aydın İl Mü-
dürlüğünce 2016 yılı içerisinde 82 çocuk koruma
altına alındı.
Genel ağ haberi, 24 Ocak 2017
Türkiye Cumhuriyeti
bir hukuk devletidir.
Hukuk devletinde tüm vatandaşlar yasalar
önünde eşittir. Vatandaşlar mahkemelerde hakları-
nı aramakta özgürdürler.
T.C. Adalet Bakanı, “Vatandaş Açtığı Davanın
Karar Tarihini Bilecek”
T.C. Adalet Bakanlığı, davaların çabuk sonuçlan-
ması ve vatandaşların mağdur edilmemesi için dö-
netleme yapıyor. Vatandağın mağdur edilmemesi ve
davaların hızla sonuçlandırılması sağlanacak.
Genel ağ haberi, 9 Mayıs 2018
Çözüm:
Sevgili arkadaşlar, bu soruda bizden Anayasanın 5. maddesindeki “insanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmaktır” ifadesinin ne anlama geldiğini açıklamamızı istiyor. Bu ifade, devletin sadece vatandaşlarının temel ihtiyaçlarını karşılamakla kalmayıp, aynı zamanda onların hem fiziksel hem de ruhsal olarak kendilerini geliştirmeleri için imkanlar sunması gerektiğini anlatır. Yani devlet, insanların iyi bir eğitim alması, sanatla ilgilenmesi, spor yapması gibi maddi ve manevi gelişimlerini destekleyecek ortamları hazırlar.
Şimdi bu ifadeyi daha iyi anlayabilmek için verilen örnekleri inceleyelim:
- Demokratik Devlet: Seçme ve seçilme hakkı, vatandaşların yönetimde söz sahibi olmasını sağlayarak manevi gelişimlerine katkıda bulunur. 1 Kasım ve 7 Haziran seçimlerine katılım oranlarının yüksek olması, vatandaşların bu haklarını kullandığını gösterir.
- Laik Devlet: Din ve vicdan özgürlüğünün sağlanması, vatandaşların inançlarını özgürce yaşamalarına olanak tanıyarak manevi gelişimlerini destekler. Diyanet’in personel alımı gibi hizmetleri de bu özgürlük alanını genişletir.
- Sosyal Devlet: Devletin, çocukların korunması gibi sosyal sorumlulukları üstlenmesi, insanların temel ihtiyaçlarının karşılanmasını ve zor durumdaki bireylerin desteklenmesini sağlayarak maddi ve manevi gelişimlerine katkıda bulunur. Aydın’daki 82 çocuğa devletin sahip çıkması buna bir örnektir.
- Hukuk Devleti: Herkesin yasa önünde eşit olması ve hak arama özgürlüğünün güvence altına alınması, vatandaşların adalete olan güvenini artırır ve manevi huzurlarını sağlar. Adalet Bakanlığı’nın davaların hızlı sonuçlanması için aldığı önlemler de bu ilkeye örnektir.
Kısacası, devletin bu görevleri, vatandaşların sadece hayatta kalmalarını değil, aynı zamanda mutlu, huzurlu ve kendilerini geliştirebilen bireyler olmalarını sağlamaktır.
**SORU 2**
Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilkelerinden biri değildir?
a) Demokratik devlet
b) Laik devlet
c) Sosyal devlet
d) Sömürgeci devlet
Çözüm:
Bu soruda bizden Türkiye Cumhuriyeti’nin ilkelerinden biri olmayanı bulmamız isteniyor. Metinlerde ve görsellerde Türkiye Cumhuriyeti’nin
- Demokratik devlet
- Laik devlet
- Sosyal devlet
- Hukuk devleti
olduğu açıkça belirtiliyor. Bu ilkeler, devletimizin temel yapısını ve vatandaşlarına karşı sorumluluklarını belirler. Şimdi şıkları inceleyelim:
a) Demokratik devlet: Metinlerde ve görsellerde Türkiye Cumhuriyeti’nin demokratik bir devlet olduğu vurgulanıyor. Bu, halkın egemenliğine dayandığı ve seçimlerle yönetildiği anlamına gelir.
b) Laik devlet: Türkiye Cumhuriyeti’nin laik bir devlet olduğu da belirtiliyor. Bu, devletin din ve vicdan özgürlüğünü güvence altına aldığı ve hiçbir dini görüşü resmi olarak benimsemediği anlamına gelir.
c) Sosyal devlet: Metinlerde Türkiye Cumhuriyeti’nin sosyal bir devlet olduğu da ifade ediliyor. Bu, devletin vatandaşlarının refahını, sağlığını ve sosyal güvenliğini sağlamak için çalıştığı anlamına gelir.
d) Sömürgeci devlet: Sömürgeci devlet, başka ülkelerin topraklarını ele geçirip yöneten devlettir. Türkiye Cumhuriyeti ise tam tersine bağımsızlığını kazanmış ve başka ülkelere sömürgeci bir tavır sergilememiştir. Bu ifade, Türkiye Cumhuriyeti’nin ilkelerinden biri değildir.
Bu nedenle doğru cevap:
d) Sömürgeci devlet
**SORU 3**
Yukarıdaki görsellerde verilen örnekler, Türkiye Cumhuriyeti’nin aşağıdaki ilkelerinden hangisiyle daha yakından ilişkilidir?
- Türkiye Cumhuriyeti demokratik bir devlettir. (Seçme ve seçilme hakkı, seçimlere katılım)
- Türkiye Cumhuriyeti sosyal bir devlettir. (Çocuk koruma altına alınmış)
- Türkiye Cumhuriyeti laik bir devlettir. (Din ve vicdan özgürlüğü)
- Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. (Davaların çabuk sonuçlanması)
Çözüm:
Bu soruda bizden, verilen örneklerin Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi ilkesiyle daha çok ilgili olduğunu bulmamız isteniyor. Her bir örneği tek tek inceleyelim:
- İlk görselde, 1 Kasım’da Seçime Katılım Oranı 7 Haziran’ı Geçti haberi yer alıyor. Bu haber, vatandaşların seçimlere katılımını ve oy kullanma hakkını vurguluyor. Bu durum, devletin demokratik yapısıyla doğrudan ilgilidir.
- İkinci görselde, Devlet, Aydın’da 82 Çocuğa Sahip Çıktı haberi yer alıyor. Bu haber, devletin vatandaşlarının ihtiyaçlarını karşılaması, onları koruması ve desteklemesi gibi görevlerini gösteriyor. Bu da devletin sosyal yapısıyla ilgilidir.
- Üçüncü görselde, Diyanet, 9 Bin 500 Sözleşmeli Personel Alacak haberi yer alıyor. Bu haber, din ve vicdan özgürlüğünün sağlanması ve bu özgürlüğün devlet tarafından korunmasıyla ilgilidir. Bu, devletin laik yapısının bir göstergesidir.
- Dördüncü görselde ise, T.C. Adalet Bakanı, “Vatandaş Açtığı Davanın Karar Tarihini Bilecek” başlığıyla bir haber yer alıyor. Bu haber, vatandaşların haklarını arayabilecekleri adil ve hızlı bir yargı sisteminin varlığını gösteriyor. Bu da devletin hukuk devleti olmasıyla ilgilidir.
Yani, görsellerde verilen her bir örnek, Türkiye Cumhuriyeti’nin farklı bir ilkesiyle ilişkilidir. Soruda bu ilkelerin hangisiyle daha yakından ilişkili olduğu soruluyor. Ancak sorunun kendisi aslında bu örneklerin her birinin farklı bir ilkeyle ilişkili olduğunu göstermektedir. Eğer sorunun amacı, bu örneklerin hangi ilkeyi en iyi temsil ettiğini bulmaksa, bu durumda her bir örneğin kendi başlığındaki ilkeyle en doğrudan bağlantısı vardır.
Bu soru, verilen örneklerin Türkiye Cumhuriyeti’nin hangi ilkeleriyle ilişkili olduğunu anlamamızı sağlamak için sorulmuş.
Bu nedenle, her örnek kendi ilkesiyle doğrudan ilişkilidir:
- Seçimlere katılım haberi: Demokratik devlet
- Çocuklara sahip çıkma haberi: Sosyal devlet
- Diyanet’in personel alımı haberi: Laik devlet
- Davaların hızlı sonuçlanması haberi: Hukuk devleti
Umarım bu açıklamalar, Anayasamızın ilkelerini ve Türkiye Cumhuriyeti’nin özelliklerini daha iyi anlamanıza yardımcı olmuştur. Bir sonraki dersimizde görüşmek üzere, hoşça kalın!