Merhaba sevgili öğrencilerim, ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün elimize geçen bu harika görseldeki soruları birlikte adım adım çözeceğiz. Hiç merak etmeyin, her şeyi en ince ayrıntısına kadar anlatacağım ki hepiniz anlayabileceksiniz. Hazırsanız başlayalım!
—
**Soru 1:**
İhtiyacı olan insanlara yardım etmek için elinizde imkanlar olduğunu düşündünüz. Bu insanlara yardım etmek için neler yapardınız?
**Çözüm:**
Bu soru aslında hepimizin vicdanına dokunan, düşünmemiz gereken bir soru. Eğer ihtiyacı olan birileri varsa ve bizim de onlara yardım edebilecek imkanlarımız varsa, yapabileceğimiz pek çok şey var. Şöyle düşünelim:
* **Birincisi**, en basitinden, elimizdeki fazlalıkları, kullanmadığımız ama başkalarının işine yarayabilecek eşyaları (giysi, kitap, oyuncak gibi) ihtiyaç sahiplerine ulaştırabiliriz.
* **İkincisi**, eğer maddi imkanımız varsa, gıda, giyim veya eğitim gibi temel ihtiyaçları karşılamak için bağış yapabiliriz. Bu bağışlar, yardım kuruluşları aracılığıyla daha çok kişiye ulaşabilir.
* **Üçüncüsü**, zamanımız varsa, gönüllü olarak çalışabiliriz. Örneğin, bir aşevinde yemek dağıtımına yardım edebilir, yaşlılara veya hastalara destek olabiliriz.
* **Dördüncüsü**, en önemlisi, çevremizdeki insanlara karşı duyarlı olmak ve yardıma ihtiyacı olanları fark etmek. Bazen sadece bir gülümseme, bir hoş sohbet bile bir insana iyi gelebilir.
Kısacası, imkanlarımız dahilinde, elimizden gelen her şeyi yaparak ihtiyacı olan insanlara destek olabiliriz.
—
**Soru 2:**
Aşağıdaki haberde olduğu gibi millet olarak geçmişten günümüze dayanışma kültürünü yaşamakta ve yaşatmak-tayız. Devletimizle el ele vererek dünyanım neresinde olursa olsun yardıma muhtaç olan insanlara yardım etmekteyiz.
Bir yardımlaşma ve dayanışma aracı olan sadaka taşlarının Osmanlı Devleti’nin sosyal hayatında önemli yeri vardı. Sadaka taşları ince düşünüp-günüülmüş bir yardım vasıtası idi ki o taşa uzatılan bir elin oraya yardım koymak için mi yoksa yardım almak için mi girdiğini bilemezdiniz. Sa-daka taşlarına yardım bırakan da yardım alan da genellikle akşamın ka-ranlık saatlerini tercih ederdi. Yardım alan kişiler de ihtiyacı kadarını alırdı. Hatta öyle ki 17. yüzyılda İstanbul’a gelmiş olan bir Fransız seyyah bu taşlardan birinin başında bir hafta beklemesine rağmen bırakılan yardımları almak için kimsenin uğramadığını yazmıştır.
Genel ağ haberi, 21 Nisan 2018 (Düzenlenmiştir.)
**Çözüm:**
Bu haber bize Osmanlı Devleti’ndeki çok güzel bir dayanışma örneğini anlatıyor: sadaka taşları. Gelin bu metni birlikte inceleyelim ve ne demek istediğini anlayalım.
* **Sadaka taşları ne işe yarıyordu?** Eskiden, insanlar ihtiyaçları olduğunda, kimseye muhtaç olmadan yardım alabilmek için bu taşları kullanırlarmış. Yardıma ihtiyacı olan kişi, gecenin karanlığında gelip ihtiyacı kadarını alırmış. Yardımı yapan kişi de yine kimse görmeden, gecenin karanlığında gelip bu taşa para veya eşya bırakırmış.
* **Neden geceleri yapılırdı bu işler?** Hem yardım eden kişinin kimliğini belli etmemesi hem de yardım alan kişinin de utanç duymaması için bu yöntem tercih edilmiş. Yani, hem yardım edenin hem de yardım alanın onuru korunmuş.
* **Fransız seyyahın yazdığı ilginç şey neydi?** Metinde anlatıldığına göre, 17. yüzyılda İstanbul’a gelen bir Fransız, bu sadaka taşlarının yanına bir hafta boyunca beklemiş. Ama o kadar düşünceli bir sistemmiş ki, kimse gelip de bırakılan parayı veya eşyayı fazladan almamış, herkes ihtiyacı kadarını almış. Bu da o dönemdeki insanların ne kadar dürüst ve birbirine saygılı olduğunu gösteriyor.
* **Peki bu durum bize ne anlatıyor?** Bu durum, millet olarak geçmişten beri ne kadar yardımlaşmaya ve dayanışmaya önem verdiğimizi gösteriyor. Günümüzde de devletimiz ve insanlar el ele vererek, dünyanın neresinde olursa olsun yardıma muhtaç olanlara destek oluyorlar.
—
**Soru 3:**
Günümüzde yapılan yardımlaşma ve dayanışmaya dair uygulamalara örnek veriniz.
**Çözüm:**
Günümüzde de geçmişteki sadaka taşları gibi, ama daha farklı yöntemlerle yardımlaşma ve dayanışma örneklerini bolca görüyoruz. Gelin bunlara birlikte bakalım:
* **Devletin Kurumları:**
* Ülkemizde devletin pek çok kurumu var ki, vatandaşların refahını ve huzurunu sağlamak için çalışıyor. Bu kurumlar, bir yandan da yardımlaşma ve dayanışmayı destekliyor.
* Örnek olarak,
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakıfları
var. Bu vakıflar, ihtiyaç sahibi ailelere maddi destek sağlıyor, eğitimlerine katkıda bulunuyor, sağlık sorunları olanlara yardım ediyor.
*
Sosyal Hizmetler Daire Başkanlıkları
da yine devletin bu konudaki önemli kurumlarından. Kimsesiz çocuklar, yaşlılar, engelliler gibi dezavantajlı gruplara yönelik hizmetler sunuyorlar.
* **Sivil Toplum Kuruluşları (STK’lar):**
* Ülkemizde gönüllü insanların bir araya gelerek kurduğu pek çok sivil toplum kuruluşu var. Bu kuruluşlar, devletin yapamadığı veya eksik kaldığı yerlerde devreye giriyor.
*
Türkiye Kızılay Derneği
en bilinen örneklerden biri. Kızılay, kan bağışı kampanyaları düzenleyerek hayat kurtarıyor, afet zamanlarında ilk yardımı ulaştırıyor, barınma ve gıda ihtiyaçlarını karşılıyor. Ayrıca,
“Amacı”
kısmında da belirttiği gibi, afetlerde ve olağan dönemlerde ihtiyaç sahiplerine yönelik yardım sağlamak, toplumda yardımlaşmayı geliştirmek ve güvenli kan teminini gerçekleştirmek gibi çok önemli görevleri var.
*
“Yaptığı çalışmalar”
kısmında da gördüğümüz gibi, Kızılay ülke çapında afetlere müdahale ediyor, kan merkezleri ve mobil kan araçlarıyla kan topluyor, ülkemiz dışında da doğal ve insan kaynaklı afetlerde yardımda bulunuyor. Hatta
hastane ve tıp merkezlerinde uzman sağlık kadroları
ile de hizmet veriyor.
* Bunun dışında,
Türk Hava Kurumu (Türkkuşu)
gibi havacılık alanında eğitim veren,
Tema Vakfı
gibi çevreye duyarlı çalışmalar yapan,
Ahbap
gibi farklı alanlarda toplumsal sorunlara çözüm üreten daha pek çok STK var.
* **Gönüllü Faaliyetler:**
* Bireysel olarak da pek çok kişi gönüllü çalışmalar yapıyor. Kendi başlarına veya küçük gruplar halinde, sokak hayvanlarına mama vermek, yaşlılara yardım etmek, çevre temizliği yapmak gibi pek çok güzel işe imza atabiliyorlar.
Kısacası, günümüzde hem devletimizin kurumları hem de gönüllü insanların kurduğu sivil toplum kuruluşları sayesinde yardımlaşma ve dayanışma kültürü yaşatılmaya devam ediyor.
Umarım bu açıklamalar hepimiz için faydalı olmuştur. Sorularımız bu kadardı. Hepinize başarılar dilerim!