Merhaba sevgili 7. sınıf öğrencileri! Sosyal Bilgiler dersimizin bu bölümünde, elimizdeki görseldeki bilgileri inceleyip soruları birlikte çözeceğiz. Hazırsanız başlayalım!
Soru 1: Görselde tanıtılan iller hangileridir?
Çözüm:
Sevgili çocuklar, görselde bize dört farklı il tanıtılmış. Bu illerin isimlerini dikkatlice okuyarak bulabiliriz.
Adım 1: İlk kartta “Antalya” yazıyor.
Adım 2: İkinci kartta “Gaziantep” yazıyor.
Adım 3: Üçüncü kartta “Yozgat” yazıyor.
Adım 4: Dördüncü kartta ise “Ağrı” yazıyor.
Bu nedenle, görselde tanıtılan iller Antalya, Gaziantep, Yozgat ve Ağrı’dır.
Soru 2: Antalya’nın iklimi ve yeryüzü şekilleri hakkında bilgi veriniz.
Çözüm:
Haydi şimdi Antalya’nın özelliklerine yakından bakalım.
Adım 1: Antalya’nın iklimini bulmak için metni okuyalım. Orada “Akdeniz iklimine sahiptir. Yazları sıcak ve kurak geçer. Kışları bol yağış görülür. Kar yüksek-le-re yağar.” deniyor.
Adım 2: Antalya’nın yeryüzü şekillerini bulmak için metni okuyalım. Orada “Düz ve uzun kıyı şeridine sahip-tir. İç kesimleri yüksek dağlardan oluşur. Ormanı çok olan illerimizdendir.” yazıyor.
Yani, Antalya Akdeniz iklimine sahiptir, yazları sıcak ve kurak, kışları ise bol yağışlı geçer. Yeryüzü şekilleri ise genellikle düz ve uzun kıyı şeridinden oluşur, ancak iç kesimleri yüksek dağlarla kaplıdır ve ormanlarla doludur.
Soru 3: Gaziantep’in ekonomisi hakkında ne söylenebilir?
Çözüm:
Şimdi de Gaziantep’in ekonomisine göz atalım.
Adım 1: Gaziantep’in ekonomisini anlatan bölümü bulalım. Orada “Güneydoğu Anadolu Projesi (GAP) kapsamında tarım alanlarının sulanması ile birlikte tarımsal faaliyetler artmıştır. Tekstil ve gıda sanayileri gelişmiştir. Turizm potansiyeli fazla olan bir şehirdir.” yazıyor.
Bu metne göre, Gaziantep’in ekonomisi için şunları söyleyebiliriz:
* Tarım faaliyetleri GAP sayesinde artmıştır.
* Tekstil ve gıda sanayileri gelişmiştir.
* Ayrıca turizm potansiyeli de oldukça yüksektir.
Soru 4: Yozgat’ın ekonomisi hangi alanlara dayanmaktadır?
Çözüm:
Yozgat’ın ekonomik yapısını öğrenelim.
Adım 1: Yozgat’ın ekonomisiyle ilgili bölümü bulalım. Orada “Tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.” yazıyor.
Çok net bir şekilde belirtilmiş! Yozgat’ın ekonomisi tarım ve hayvancılığa dayanmaktadır.
Soru 5: Ağrı’nın iklimi ve yeryüzü şekilleri hakkında bilgi veriniz.
Çözüm:
Şimdi de sıra Ağrı’da! Bakalım iklimi ve yeryüzü şekilleri nasılmış.
Adım 1: Ağrı’nın iklimini bulmak için ilgili bölümü okuyalım. Orada “Karasal iklimin hükümleri sürdüğü Ağrı’da kışlar çok soğuk, yazlar ise sıcak geçer.” deniyor.
Adım 2: Ağrı’nın yeryüzü şekillerini bulmak için metni okuyalım. Orada “II. deniz seviyesinden 1.640 metre yüksek-likte kurulmuştur. Arazisinin yarıya ya-kın dağlardan ve yaylalardan oluşur. Tarıma elverişli alanlar azdır. İklimi, yeryüzü şekilleri ve diğer neden-lerle yerleşme yeri olarak çok tercih edilmemektedir.” yazıyor.
Yani, Ağrı’da karasal iklim hakimdir. Kışlar çok soğuk, yazlar ise sıcaktır. Yeryüzü şekilleri ise genellikle dağlık ve yaylalardan oluşmaktadır. Bu durum, tarıma elverişli alanların az olmasına neden olmaktadır.
Soru 6: 2017 yılında TUIK verilerine göre ülkemizin toplam nüfusu 80.810.525’tir. İstanbul, Ankara ve İzmir’in nüfuslarının toplamı ise 24.753.934’tür. Bu üç ilin her birinin nüfusunun diğer illerimizin nüfuslarından fazla oluşunun nedenleri neler olabilir?
Çözüm:
Bu soru biraz daha düşünmemizi gerektiriyor. Bize verilen bilgilere göre, Türkiye’nin toplam nüfusundan İstanbul, Ankara ve İzmir’in nüfuslarını çıkardığımızda kalan kısım, bu üç ilin nüfusundan daha az. Peki bu üç il neden bu kadar kalabalık? Gelin birlikte düşünelim.
Adım 1: Öncelikle verilen sayıları bir kenara not edelim.
Toplam Nüfus: 80.810.525
İstanbul, Ankara ve İzmir Toplam Nüfusu: 24.753.934
Adım 2: Bu üç ilin neden daha fazla nüfusa sahip olabileceğini düşünelim. Genellikle büyük şehirler, insanları kendilerine çeker. Neden?
* İş İmkanları: Büyük şehirlerde daha fazla işyeri, fabrika ve şirket bulunur. Bu da insanlara daha fazla çalışma fırsatı sunar.
* Eğitim Olanakları: En iyi okullar, üniversiteler genellikle büyük şehirlerde toplanmıştır. Bu da gençleri ve aileleri bu şehirlere çeker.
* Sağlık Hizmetleri: Büyük hastaneler, uzman doktorlar ve gelişmiş sağlık kuruluşları büyük şehirlerde daha yaygındır.
* Sosyal ve Kültürel İmkanlar: Sinemalar, tiyatrolar, müzeler, alışveriş merkezleri gibi sosyal ve kültürel etkinliklerin bol olduğu yerler insanları cezbeder.
* Ulaşım Kolaylığı: Büyük şehirlerde ulaşım ağları daha gelişmiştir, farklı yerlere gitmek daha kolaydır.
Bu nedenlerle, İstanbul, Ankara ve İzmir gibi büyük şehirler, sundukları bu imkanlar sayesinde Türkiye’nin diğer illerinden daha fazla göç alırlar ve dolayısıyla nüfusları daha fazla olur. Bu durum, “göç alma” olgusuyla ilgilidir.