Merhaba sevgili öğrencilerim! Bugün birlikte görseldeki etkinlikleri inceleyeceğiz ve soruları adım adım çözeceğiz. Bu sorular, Rönesans ve Aydınlanma Çağı’ndaki önemli kişileri ve Sanayi İnkılabı’nı daha iyi anlamamıza yardımcı olacak. Hazırsanız başlayalım!
Etkinlik Zamanı
Rönesans ve Aydınlanma Çağı konularında isimleri geçen kişilerden birinin hayatını araştırınız. Bu kişiyle ilgili edindiğiniz bilgilerden yararlanarak şemayı doldurunuz.
Bu etkinlikte, Rönesans ve Aydınlanma Çağı’ndan önemli bir kişiyi seçip onunla ilgili bilgileri şemaya yerleştirmemiz isteniyor. Şemada kişinin adı, doğduğu ve öldüğü tarih, ülkesi, çalışma alanları ve hayata katkıları yer alıyor. Bu tür bir araştırma, o dönemin önemli şahsiyetlerini ve onların etkilerini daha yakından tanımamızı sağlar.
Şemayı doldurmak için bir örnek seçelim. Mesela, Leonardo da Vinci’yi ele alabiliriz. Onun bilgilerini şemaya yerleştirelim:
- Adı: Leonardo da Vinci
- Doğum ve ölüm tarihi: 15 Nisan 1452 – 2 Mayıs 1519
- Ülkesi: İtalya
- Çalışma yaptığı alanlar: Resim, heykel, mimari, müzik, bilim, matematik, mühendislik, icat, anatomi, jeoloji, kartografya, botanik ve yazı.
- Bilim, sanat ya da düşünce hayatına katkısı: Sanat alanında Mona Lisa ve Son Akşam Yemeği gibi ölümsüz eserler bırakmıştır. Bilim ve mühendislik alanında yaptığı çizimler ve icat fikirleri, sonraki yüzyıllarda pek çok gelişmeye öncülük etmiştir. İnsan anatomisi üzerine yaptığı çalışmalar da tıp bilimine katkı sağlamıştır.
Bu şekilde, seçtiğimiz kişinin hayatına dair önemli bilgileri şemaya aktararak hem o kişiyi daha iyi tanımış oluruz hem de şemayı doğru bir şekilde doldurmuş oluruz.
Sanayi İnkılabı ve Sömürgecilik
Aydınlanma Çağı’nda gerçekleşen bilimsel ve teknolojik gelişmeler sonucunda kol gücüne dayalı üretimden buhar gücüyle çalışan makinelere dayalı üretime geçildi. Sanayi İnkılabı adı verilen ve buhar gücüyle çalışan makinelerin geliştirilmesiyle başlayan bu dönem, 18. yüzyıl sonlarında İngiltere’de başladı, zamanla Avrupa’ya ve dünyaya yayıldı. Sanayi İnkılabı sonucu şehirlerde çok sayıda fabrika kuruldu. Üretimde büyük artış oldu. Fabrikalar için gerekli enerji kaynağı olan taş kömürünün Avrupa’da bol miktarda bulunması fabrikaların kurulmasını hızlandırdı. Şehirler hızla artan fabrikaların işçi ihtiyacını nedeniyle göç alarak büyüdü. Aşağıdaki konuşma balonunu okuyarak İngiltere’de bir çocuk işçinin hangi şartlar altında yaşadığını öğrenelim.
Bu metin bize Sanayi İnkılabı’nın ne zaman, nerede başladığını, nasıl bir üretim sistemine geçildiğini ve bunun sonucunda şehirlerin nasıl büyüdüğünü anlatıyor. Ayrıca, fabrikaların çalışması için gerekli olan kömürün önemine de değiniliyor.
Şimdi metnin altındaki konuşma balonunu okuyalım:
Çocuk işçi
Konuşma balonu şöyle diyor:
Köyde geçimimizi sağlamakta zorlandığımız için yeni fabrikaların açıldığı Manchester’a (Mencıstır) göç ettik. Babam, annem, ben ve üç küçük kardeşim haftanın her günü, günde 12 ila 15 saat çalışıyoruz. Çalışma şartlarımızın iyi olduğunu söyleyemem. Çocuk olduğumuz halde büyüklerle aynı zorlukta işleri yapmak durumunda- yız. Tüm ailem çalıştığı halde ancak geçinebiliyoruz. Çalıştığımız için okula gidemiyoruz.
Bu konuşma balonundan anlıyoruz ki, Sanayi İnkılabı döneminde çocuklar da fabrikalarda çok ağır şartlarda çalışmak zorunda kalıyorlarmış. Ailelerine destek olmak için okula gidemiyorlar ve neredeyse büyüklerle aynı işleri yapıyorlarmış. Bu durum, o dönemin ekonomik ve sosyal zorluklarını bize çok net bir şekilde gösteriyor.
Şimdi de soruyu cevaplayalım:
? Çocukların anlattıklarından hareketle o dönemde İngiltere’de günümüzde geçerli olan hangi çocuk haklarının ihlal edildiği söylenebilir?
Çözüm:
Çocukların anlattıklarından yola çıkarak, o dönemde İngiltere’de günümüzde geçerli olan birçok çocuk hakkının ihlal edildiğini söyleyebiliriz. Bunlardan en önemlileri şunlardır:
- Eğitim Hakkı: Çocuklar çalışmak zorunda oldukları için okula gidemiyorlar. Günümüzde ise her çocuğun eğitim alma hakkı vardır ve bu hak devletler tarafından güvence altına alınmıştır.
- Dinlenme ve Oyun Hakkı: Çocuklar günde 12-15 saat çalışıyorlar. Bu, onların dinlenme ve oyun oynamaları için yeterli zamanları olmadığı anlamına gelir. Oysa çocukların sağlıklı bir gelişim için oyun oynamaya ve dinlenmeye ihtiyaçları vardır.
- Sağlık ve Güvenlik Hakkı: Metinde çalışma şartlarının zorluğundan bahsediliyor. Bu zorlu ve tehlikeli çalışma koşulları, çocukların sağlığını ve güvenliğini tehdit eder. Günümüzde çocukların güvenli ortamlarda çalışmaları ve sağlığının korunması esastır.
- Ailenin Koruyuculuğu Altında Olma Hakkı: Çocukların ağır işlerde çalışmaları ve ailelerine ekonomik yük olmaları, onların çocukluklarını sağlıklı bir şekilde yaşayamadıklarını gösterir. Ailelerin çocuklarını koruması ve onlara iyi bir gelecek sunması gerekir.
Bu haklar, günümüzdeki Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesi gibi uluslararası belgelerle güvence altına alınmıştır. Ancak Sanayi İnkılabı döneminde bu haklar maalesef çocuklara sağlanamamıştır.
68
Umarım bu çözümler ve açıklamalar sizin için faydalı olmuştur. Anlamadığınız yerler olursa lütfen sormaktan çekinmeyin!