Merhaba sevgili öğrencilerim! Ben sizin Sosyal Bilgiler öğretmeniniz. Bugün birlikte bu metni okuyup soruları cevaplayacağız. Hazırsanız başlayalım!
Coğrafi keşifler sonucunda Amerika, Avustralya, Antarktika keşfedildi. Dünyanın düz değil yuvarlak olduğu kanıtlandı. Dünyanın düz olduğunu iddia eden kiliseye duyulan güven azaldı ve düşünce hayatı giderek özgürleşti. Keşfedilen yerlerde yetişen domates, mısır, kakao gibi ürünler dünyanın farklı yerlerinde de yetiştirilmeye başlandı. Hristiyanlık keşfedilen yerlerde yayıldı. Keşfedilen yerlerdeki yer altı ve yer üstü kaynakları Avrupa’ya taşındı. Amerika’da ve İspanya’da yaşayan binlerce insan İspanyollarca katledildi. Geriye kalanlar da Avrupalıların taşıdığı salgın hastalıklardan dolayı büyük oranda yok oldu. Afrika’nın yerli halkı köle olarak çalıştırılmak üzere Avrupa’ya ve Amerika’ya götürüldü. Böylece sömürgecilik yaygınlaştı. Sömürgecilik Avrupa’nın zenginleşmesini sağladı. Ticaretle uğraşan ve zenginleşen Avrupalı aileler kültür ve sanat hareketlerini destekledi. Böylece Rönesans hareketinin başlamasına katkıda bulunuldu.
İspanyol kaşif Pizarro, İspanyol kaşif Pizarro, İnkaların krallığını tutsak aldı. Pizarro, fidye karşılığı serbest bırakacağını söylemesine rağmen fidyeyi aldıktan sonra kralı ve halkın halkından binlerce kişiyi öldürdü.
Afrika’dan gemilerle Amerika’ya taşınan kölelerin önemli bir bölümü yolda ölürken Amerika’ya ulaşabilenler tarlalarda çalışmaya zorlandı.
Etkinlik Zamanı
Metni okuyunuz ve soruların cevaplarını boş bırakılan yerlere yazınız.
Amerika yerlilerinin kurduğu iki büyük imparatorluk için o gün, yani 1492 yılında Karayip Denizi’ndeki adalardan birinde yerlilerin ağaçların arkasına saklanarak kıyıya yanaşan yabancıları korku içinde izlediği gün, sonum başlangıcıydı. Aslında bu adadaki yerliler iki büyük yerli uygarlığından, Azteklerden ve İnkâlardan çok uzakta yaşıyorlardı. Ama yine de bu yabancılar Aztekler ve İnkalar için kötüye işaretti. Dünya tarihinin ana akışına kısa bir an için girecek ve sonra da silinip gideceklerdi. Kristof Kolomb, Yeni Dünya’nın doğu kıyısına Aztekler en güçlü dönemlerindeyken ulaşmıştı. İspanya’ya geri döndüğünde gördüklerini anlatmış, pek çok insan gemilere binmiş ve yeni keşfedilen topraklara doğru yola çıkmıştı. James C. Davis (Ceymis C. Deyvis, Amerikalı), İnsanın Hikayesi, s.173,180 (Düzenlenmiştir.)
—
1. “Yabancılar”ın gelmesi Amerikan yerlileri için neden kötüye işarettir?
Sevgili gençler, metne göre yabancıların yani Avrupalıların Amerika’ya gelmesi, yerliler için pek çok olumsuzluğa yol açmıştır. Bu olumsuzluklardan bazıları şunlardır:
- Nüfus Kaybı: Avrupalıların getirdiği salgın hastalıklar ve uyguladıkları şiddet nedeniyle yerli halkın büyük bir kısmı yok olmuştur. Metinde “Avrupa’nın yerli halkı köle olarak çalıştırılmak üzere… büyük oranda yok oldu” ifadesi bunu açıkça gösteriyor.
- Sömürgecilik ve Kölelik: Avrupalılar, Amerika’nın yer altı ve yer üstü kaynaklarını kendi ülkelerine taşımışlardır. Yerli halkı ise köleleştirerek zorla çalıştırmışlardır. Metinde “Avrupa’nın yerli halkı köle olarak çalıştırılmak üzere Avrupa’ya ve Amerika’ya götürüldü. Böylece sömürgecilik yaygınlaştı.” deniliyor.
- Kültürel Yıkım: Avrupalılar kendi kültürlerini yerlilere dayatmış, yerli kültürlerini baskılamışlardır. Metinde “Avrupalı aileler kültür ve sanat hareketlerini destekledi.” denilerek, bu gelişmenin yerli kültürleri hiçe saydığı ima edilmektedir.
Yani özetle, yabancıların gelişi yerliler için hem can kaybına, hem özgürlüklerinin elinden alınmasına hem de kendi kültürlerinin zarar görmesine neden olmuştur.
—
2. Kolomb’un ardından pek çok insan Amerika’ya neden gitmiştir?
Bu soruyu cevaplamak için metnin son paragrafına dikkatlice bakalım. Kristof Kolomb’un Amerika’ya yaptığı yolculuklar ve gördüklerini anlatması, Avrupa’da büyük bir heyecan yaratmış.
- Yeni Keşfedilen Topraklar: Kolomb, yeni keşfedilen toprakların zenginliklerinden bahsetmiş. Bu da Avrupalıları cezbetmiş.
- Fırsatlar: Bu yeni topraklar, Avrupalılar için yeni fırsatlar sunuyordu. Ticaret yapmak, zenginleşmek, daha iyi bir yaşam kurmak isteyen pek çok insan bu yeni kıtaya gitmek istemiş. Metinde “pek çok insan gemilere binmiş ve yeni keşfedilen topraklara doğru yola çıkmıştı.” ifadesi, bu durumu açıkça ortaya koyuyor.
- Sömürgecilik Amacı: Ayrıca, unutmayalım ki Avrupalılar bu toprakları sömürmek, yani kendi ülkeleri için faydalı hale getirmek amacıyla gitmişlerdir.
Kısacası, Kolomb’un anlattıkları ve yeni toprakların sunduğu fırsatlar, Avrupalıları Amerika’ya akın etmeye teşvik etmiştir.